Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 13 czerwca 2018 r., I SA/Rz 286/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił D. K. (dalej "strona", "skarżąca") przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 23 lutego 2018 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn.
2. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 26 kwietnia 2018 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podpisanie skargi lub nadesłanie podpisanego oryginału skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały doręczone stronie skarżącej w trybie zastępczym w dniu 14 maja 2018 r., a zatem termin do uzupełnienia braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie w dniu 21 maja 2018r.
Mając na względzie, że skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie i nie uiściła należnego wpisu, sąd pierwszej instancji skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art.220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, przedkładając w załączniku podpisany egzemplarz skargi wraz z dowodem uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, iż nie miała wiedzy o wystosowanych do niej wezwaniach do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi z uwagi na brak otrzymania jakichkolwiek awiz ze strony doręczyciela. Skarżąca podniosła ponadto, że nie mogła złożyć reklamacji, albowiem uprawnionym do dokonania tej czynności jest jedynie nadawca przesyłki pocztowej.
Odmawiając przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, bowiem wyjaśnienia o błędnym awizowaniu przesyłek sądowych nie mogą świadczyć o braku winy jako koniecznej przesłanki przywrócenia terminu.
- 3. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 22 czerwca 2018 r. (25 czerwca 2018 r. - data stempla pocztowego) skarżąca zaskarżyła postanowienie sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zażalenia strona wskazała, iż nie miała wiedzy o wezwaniach do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi z uwagi na brak otrzymania jakichkolwiek awiz ze strony doręczyciela. Skarżąca podniosła ponadto, iż nie mogła złożyć reklamacji w placówce pocztowej, bowiem uprawnionym do tego jest jedynie nadawca przesyłki.
- 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak stanowi art. 86 §1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.
Jak wyraźnie wynika z dyspozycji art. 87 § 2 p.p.s.a., obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu został nałożony na stronę wnioskującą o zastosowanie rzeczonej regulacji.
W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyok NSA z 4 czerwca 2002 roku, II SA/Ka 1977/00, niepublikowany).
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, a tym samym dochowanie należytej staranności. Zawarta we wniosku o przywrócenie terminu teza jakoby skarżącej dwukrotnie nie pozostawiono awiza nie została poparta żadnymi konkretnymi okolicznościami, które mogłyby poddać w wątpliwość prawdziwość oznaczeń na przesyłkach sądowych zawierających wezwania do uzupełnienia skargi.
W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z pieczęci Poczty Polskiej zamieszczonych na kopertach, przesyłki sądowe były dwukrotnie awizowane: 30 kwietnia 2018 r. i 8 maja 2018 r., a powiadomienia o możliwości odbioru przesyłek w placówce pocztowej pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Druki potwierdzenia odbioru (k. 17 i 18 akt) zostały prawidłowo wypełnione i podpisane przez doręczyciela Poczty Polskiej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę potencjalny fakt zgłaszania wyłącznie ustnie pracownikom poczty problemów z doręczaniem pism czy wyjaśnianie sprawy z miejscowym listonoszem nie czyni zadość wiarygodnego uprawdopodobnienia braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Gołosłowne powoływanie się przez skarżącą na brak zawiadomień o przesyłkach sądowych, niepoparte jakimikolwiek dowodami, czyni niemożliwym pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu. Odmienne stanowisko spowodowałoby, że w każdej sprawie, w której strona nie dokonała czynności procesowej w wyznaczonym terminie wystarczającym do jego przywrócenia jest stwierdzenie skarżącej (niepoparte jakimikolwiek dowodami), że nie otrzymano zawiadomień pocztowych. Takie zaś rozstrzygnięcie prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a.
Mając na względzie powyższą argumentację, należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o zasadności odmowy przywrócenia skarżącej terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.