Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 września 2009 r., sygn. akt I SO/Wr 4/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zw. dalej w skrócie: Spółką) o wymierzenie Dyrektorowi Izby Skarbowej w W. grzywny za nieprzekazanie sądowi w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
Wskazano, że w dniu 17 sierpnia 2009 r. Spółka, wniosła o wymierzenie Dyrektorowi Izby Skarbowej w W. grzywny za nieprzekazanie Sądowi w terminie 30 dni skargi na decyzję z dnia 15 czerwca 2009 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę. Pełnomocnik wskazał, że na dzień złożenia wniosku o wymierzenie grzywny, organ podatkowy pozostawał w zwłoce przez 4 dni, bowiem licząc od daty nadania skargi przez Spółkę w urzędzie pocztowym, tj. od 14 lipca 2009 r., 30-dniowy termin na przekazanie skargi wraz z aktami sprawy upłynął w dniu 13 sierpnia 2009 r. Spółka podniosła, że bieg 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a., rozpoczyna swój bieg z dniem wniesienia skargi przez Spółkę, nie zaś z dniem otrzymania skargi przez organ podatkowy.
W odpowiedzi na wniosek, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jego oddalenie wskazując, że termin określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. został zachowany. Skarga Spółki wpłynęła bowiem do organu w dniu 16 lipca 2009 r., a jej przekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nastąpiło w dniu 14 sierpnia 2009 r. (data nadania przesyłki pocztowej). Jednocześnie organ wskazał, że termin o jakim mowa w powołanym przepisie przypadał na dzień 15 sierpnia 2009 r. i zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 83 § 2 p.p.s.a., upływał on w dniu 17 sierpnia 2009 r.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie doszło do uchybienia obowiązkom wskazanym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika termin, o jakim mowa w powołanym przepisie, nie liczy się od dnia wniesienia skargi przez stronę skarżącą, lecz od dnia wpływu skargi do organu. Potwierdza to ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo.
Z akt sprawy wynika, że skarga Spółki, nadana została w placówce pocztowej dnia 14 lipca 2009 r., wpłynęła do organu w dniu 16 lipca 2009 r. Biorąc zatem pod uwagę datę wpływu skargi do organu, tj. dzień 16 lipca 2009 r., Dyrektor Izby Skarbowej był obowiązany złożyć w Sądzie akta sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na tę skargę, najpóźniej w dniu 17 sierpnia 2009 r., gdyż trzydziesty dzień terminu przypadał na dzień 15 sierpnia 2009 r., który był dniem ustawowo wolnym od pracy. Dyrektor Izby Skarbowej przesłał Sądowi skargę wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę w dniu 14 sierpnia 2009 r., a więc w terminie.
Zażalenie od powyższego postanowienie wniósł pełnomocnik Spółki zarzucając naruszenie:
- - art. 55 § 1 zd. 1 w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a. polegające na oddaleniu wniosku o ukaranie grzywną,
- - art. 53 § 1 w związku z art. 54 § 1 oraz art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, co doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia,
- - art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. oraz art. 54 § 2 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie postanowienia, objawiające się przyjęciem, że 30-dniowy termin na przekazanie do Sądu skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy biegnie od momentu doręczenia tej skargi organowi, którego zachowania lub bezczynności owa skarga dotyczy, a nie od dnia jej wniesienia,
- - art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. oraz art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a. poprzez błędne uzasadnienie postanowienia polegające na przyjęciu, że grzywna za nieprzekazanie w terminie skargi strony wraz z odpowiedzią i aktami sprawy stanowi wyłącznie środek dyscyplinowania organów administracji publicznej z pominięciem jej dodatkowego sankcyjnego charakteru,
- - art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. oraz art. 54 § 2 p.p.s.a.. poprzez błędne uzasadnienie postanowienia polegające na przyjęciu przez sąd, że termin, o którym mowa w pierwszym z powołanych przepisów ma charakter instrukcyjny w stosunku do strony postępowania.
Pełnomocnik wnosił o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Zdaniem strony za moment wniesienia skargi do organu podatkowego w świetle art. 54 § 2 p.p.s.a. uznać należy moment złożenia skargi w polskiej placówce pocztowej. Natomiast pogląd organu, że termin wniesienie utożsamia się z otrzymaniem skargi nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Reasumując pełnomocnik Spółki stwierdził, że w sprawie termin przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią rozpoczął swój bieg w momencie nadania jej na poczcie, tj. w dniu 14 lipca 2009 r., a nie w dniu 16 lipca 2009 r. Tym samym termin na przekazanie skargi do Sądu upłynął w dniu 13 sierpnia 2009 r.
W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej (powinno być zażalenia) ewentualnie o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się przez organ administracji publicznej do powyższego obowiązku sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu grzywny organowi.
Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w powyższym przepisie ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny. Na przyjęcie bowiem wyłącznie dyscyplinującego charakteru grzywny wskazanej w art. 55 § 1 p.p.s.a. nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Do obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. należy przekazanie przez organ: skargi, akt sprawy, odpowiedzi na skargę, przy czym wszystkie te dokumenty winny być przedstawione sądowi w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi. Tak więc zarówno wszystkie wymienione w tym przepisie dokumenty jakie należy przedstawić sądowi, jak i termin w jakim winno to nastąpić stanowią te elementy, które składają się na wyczerpanie dyspozycji wskazanej wyżej normy, a w konsekwencji i wymogu o jakim mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Natomiast stwierdzenie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a., że "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii sąd nie czyni tego automatycznie, ale powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przesądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2005, s. 259).
Odnosząc się do pierwszego i drugiego zarzutu zażalenia Spółki należy podkreślić, że nie zasługuje on na uwzględnienie, ponieważ w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 55 § 1 zd. 1 w związku z art. 54 § 2 p.p.s.a oraz art. 53 § 1 i art. art. 83 § 3 p.p.s.a. W dniu 16 lipca 2009 r. do Izby Skarbowej w W. wpłynęła skarga Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 czerwca 2009 r. Koniec terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. przypadał na dzień 15 sierpnia 2009 r., który był dniem wolnym od pracy. Zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a. trzydziestodniowy termin upływał zatem w dniu 17 sierpnia 2009 r. (dzień 16 sierpnia 2009 r. przypadał w niedziele). Tymczasem, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, z dołączonego do odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny załącznika z książki nadawczej wynika, że organ wysłał skargę wraz z aktami administracyjnymi oraz odpowiedzią na skargę do Sądu pierwszej instancji w dniu 14 sierpnia 2009 r., a więc zachował przewidziany przepisami prawa termin.
Z kolei zarzut pełnomocnika Spółki polegający na błędnym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia poprzez naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. oraz 54 § 2 p.p.s.a. objawiający się przyjęciem, że 30-dniowy termin na przekazanie do Sądu skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy biegnie od momentu doręczenia tej skargi organowi, a nie od dnia jej wniesienia również nie jest zasadny. Jak trafnie podkreślił Sąd pierwszej instancji termin ten liczy się od dnia wpływu skargi do organu. Świadczy o tym również ugruntowane w tej materii orzecznictwo.
Ponadto w ocenie NSA nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy użycie przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia określenia, że termin z art. 54 § 2 p.p.s.a. ma charakter instrukcyjny dla strony postępowania, czy wyrażenie poglądu, że grzywna z art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a. jest środkiem dyscyplinowania organów, bez wskazania jej sankcyjnego charakteru.
W odniesieniu do wniosku Dyrektora Izby Skarbowej w W. o zasądzenie kosztów postępowania należy podkreślić, że mimo oddalenia zażalenia Spółki brak jest podstaw prawnych do ich zasądzenia.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.