Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 297/14) postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r. odmówił D. A. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2012 r. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych.
Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika postanowieniem z dnia 21 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek podatniczki o wyłączenie sędziów orzekających w Wydziale I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W związku z zaskarżeniem powyższego postanowienia skarżąca zwróciła się o zwolnienie jej od wpisu od zażalenia.
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnioskiem z dnia 13 marca 2015 r. strona ponownie zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a także z pozostałych dokumentów składających się na aktach sprawy, wynika, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w domu należącym do siostry, która ponosi koszty jego utrzymania. Skarżąca jest właścicielką samochodu osobowego marki Renault Megane Scienic rok produkcji 1997 oraz nieruchomości gruntowej o powierzchni 828 m2, na której znajduje się budynek będący w budowie i zniszczony budynek gospodarczy. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury, która w 2014 r. wyniosła 21.504,54 zł netto oraz prowadzi działalność gospodarczą, z której w 2014 r. wykazała stratę 18.500 zł.
Postanowieniem z dnia 20 marca 2015 r., po rozpoznaniu powyższego wniosku, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznał, że skarżąca nie udowodniła, iż znajduje się w wyjątkowej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Okoliczność, że skarżąca osiąga stały dochód w wysokości 1.740 zł netto oraz prowadzi dodatkowo działalność gospodarczą w postaci usług doradztwa podatkowego wskazuje zdaniem Sądu, że skarżąca z pewnością nie należy do osób ubogich pozbawionych jakichkolwiek możliwości uzyskania środków na opłacenie kosztów postępowania. Wręcz przeciwnie powyższe prowadzi do wniosku, że jest w stanie wygospodarować środki na poniesienie kosztów postępowania w pewnym zakresie.
Analizując sytuację majątkową skarżącej Sąd zauważył również, że nie uczestniczy ona w kosztach utrzymania domu, w którym zamieszkuje, bowiem opłaty związane z tymi kosztami ponosi jej siostra. Strona niewątpliwie ponosi pewne konieczne wydatki na podstawowe potrzeby oraz wydatki na prowadzenie działalności, jednakże w żaden sposób nie udokumentowała aktualnej kwoty tychże wydatków. Akcentowana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie może być uznana za wystarczającą przesłankę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy, ponieważ nie przesądza jednoznacznie o braku środków finansowych. Sad dodał, że strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej jest jedynie nadwyżką kosztów nad przychodami i nie oznacza utraty płynności finansowej. W sytuacji, gdy skarżąca kontynuuje prowadzenie działalności gospodarczej i, jak sama wskazała, przeznacza część środków pochodzących z emerytury na utrzymanie biura, to również część środków przeznaczonych na tenże cel może wygospodarować na pokrycie kosztów związanych z niniejszym postępowaniem.
Jak wynika z złożonego oświadczenia o stanie majątkowym skarżąca jest właścicielką samochodu zapieczonego kredytem bankowym w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Fakt uzyskania kredytu na tę działalność potwierdza, że skarżąca dysponuje środkami pieniężnymi. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji wywiódł, że nie można zaaprobować sytuacji, w której skarżąca zaciągając kredyty na prowadzenie działalności gospodarczej, żąda jednocześnie finansowania kosztów sądowych z budżetu Państwa.
Podatniczka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do Sądu pierwszej instancji w celu ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzuciła naruszenia przepisów postępowania tj. art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. polegające na odmowie przyznania prawa pomocy. W jej ocenie sytuacja w jakiej się znajduje – zarówno materialna jak i zdrowotna – uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zażalenie skutecznie nie podważa oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji.
Prawidłowo, Sąd pierwszej instancji - po przedstawieniu podstaw prawnych związanych z instytucją prawa pomocy i przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych - przyjął, że skarżąca nie spełnia warunków przyznania tego prawa, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela zapatrywania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że ze złożonego oświadczenia o sytuacji rodzinnej i finansowej nie wynika, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść stosownych kosztów sądowych w wysokości 100 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wynika z niego, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka w domu należącym do siostry, która ponosi koszty jego utrzymania zaś miesięcznie ma dochód z emerytury w wysokości ok. 1.792 zł. Z powyższej kwoty po zapłacie kosztów sądowych w wysokości 100 zł jest się w stanie utrzymać bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc się zaś do podnoszonej przez stronę okoliczności pogorszenia stanu zdrowia to należy uznać, że nie została ona precyzyjnie przedstawiona, a w szczególności skarżąca nie wskazała jakie problemy zdrowotne i w jaki sposób wpływają na jej sytuację finansową, której ocena jest kluczowa dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Kwestie te zostały jedynie zasygnalizowane w uzasadnieniu zażalenia, a skarżąca nie tylko ich nie wyjaśniła, ale także w żaden sposób nie uprawdopodobniła.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.