Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 12 lipca 2018 r., I SA/Łd 100/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił N. S. (dalej: strona, skarżąca) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
2. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, wyrokiem z 18 kwietnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 28 listopada 2017 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r.
Pismem z 3 lipca 2018 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że o wydaniu wyroku w sprawie dowiedziała się 29 czerwca 2018 r. w [...] Urzędzie Skarbowym w L., a następnie tego samego dnia udała się do Wydziału Informacji WSA w Łodzi, by przejrzeć akta sądowe sprawy. Wskazała, że nie dostała informacji o terminie rozprawy, a w kwietniu dwukrotnie przebywała w szpitalu w związku z zagrożoną ciążą, na dowód czego do złożonego wniosku dołączyła stosowne wypisy szpitalne.
Następnie wyjaśniła, że rozwiązanie ciąży poprzez cesarskie cięcie nastąpiło 26 kwietnia 2018 r. i dlatego w tym czasie strona nie miała jakiejkolwiek możliwości podjęcia działań w swojej sprawie. W związku z opisanym zdarzeniem losowym nie było zatem możliwe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie. Do wniosku załączono dwie karty informacyjne leczenia szpitalnego obejmujące okres 9-12 kwietnia 2018 r. i 25-29 kwietnia 2018r. oraz wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Odmawiając przywrócenia terminu sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że przeszkodą w zachowaniu terminu może być zdarzenie nagłe, nieprzewidywalne przez stronę, stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagła choroba strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W realiach niniejszej sprawy, w ocenie sądu pierwszej instancji, ww. okoliczności nie zachodziły, ponieważ strona mając świadomość toczącego się przed sądem postępowania we własnej sprawie nie wykazała należytej staranności, której można wymagać od osoby zainteresowanej postępami zawisłej przed sądem sprawy, zwłaszcza, że na wcześniejszym etapie postępowania strona nie tylko odbierała korespondencję z Sądu, ale także terminowo np. wywiązała się z nałożonego przez Sąd obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.
Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o terminie rozprawy, z powodu niepodjęcia przez stronę zostało doręczone w trybie awizo. Strona istotnie zatem mogła nie wiedzieć o terminie zaplanowanej na 18 kwietnia rozprawy, lecz w ocenie sądu pierwszej instancji skarżąca mając świadomość ciąży, a co za tym idzie pojawienia się konieczności komplikacji, czy hospitalizacji winna skontaktować się choćby telefonicznie z sądem i ustalić, na jakim etapie jest postępowanie sądowe.
- 4. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie żądając jego uchylenia. Zdaniem strony, sąd pierwszej instancji dokonał nieuprawnionej oceny wiążąc stan świadomości skarżącej związany z ciążą z pojawieniem się komplikacji czy hospitalizacji, przedstawiając te zdarzenia jako pewne i przewidywalne. Ponadto, skarżąca na wcześniejszym etapie postępowania odbierała wszystkie przesyłki sądowe i terminowo wywiązywała się z nałożonych przez sąd obowiązków, np. poprzez uiszczenie wpisu od skargi.
- 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej w skrócie "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Ponadto z art. 86 § 2 p.p.s.a. wynika, iż warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego. Artykuł 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Wymaga podkreślenia, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom sądu pierwszej instancji, skarżąca uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Argumenty podnoszone zarówno we wniosku o przywrócenie terminu jak i w zażaleniu, dotyczące stanu zagrożenia ciąży skarżącej, konieczność hospitalizacji, a następnie poród w drodze cesarskiego cięcia, zasługują na uwzględnienie i stanowią przesłankę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Wskazane przez skarżącą okoliczności mogą bowiem utrudniać zadbanie o bieżące sprawy życia codziennego, w tym kontrolę, na jakim etapie jest postępowanie sądowoadministracyjne, jak zdaje się sugerować sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu. Nie bez znaczenia dla oceny zasadności wniosku strony jest również okoliczność, iż na wcześniejszym etapie postępowania skarżąca odbierała wszystkie przesyłki sądowe i terminowo wywiązywała się z nałożonych przez sąd obowiązków, np. poprzez uiszczenie wpisu od skargi.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny niezasadnie odmówił w niniejszej sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.