Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 września 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1610/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił M. D. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 21 października 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r.
We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Osiąga miesięczny dochód w wysokości 2368 zł brutto. Ponadto z żoną i dwójką dzieci (2,5 i 12 lat) mieszka w mieszkaniu spółdzielczym lokatorskim o powierzchni 35 m2. Miesięcznie skarżący ponosi koszty utrzymania w wysokości 900 zł, a także posiada zadłużenie na karcie kredytowej na kwotę 2000 zł. Wskazano też, że kwota zaległości podatkowej, za którą odpowiadają byli wspólnicy spółki "F." wynosi 332 486,80 zł, a odsetki od tej kwoty we wrześniu 2007 r. wynosiły ponad 100 000 zł.
W ocenie Sądu dokonanej zarówno na podstawie przesłanek wskazanych we wniosku jak i informacji znajdujących się w aktach sprawy należy uznać, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej w skrócie: p.p.s.a. W uzasadnieniu wniosku przedstawiono informacje dotyczące jego sytuacji materialnej, jednakże nie wynikają z nich okoliczności mogące uprawdopodobnić, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewątpliwie konieczność ponoszenia zobowiązań podatkowych stanowi dolegliwość dla skarżącego jednakże sam fakt trudnej sytuacji materialnej nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zażalenie od powyższego postanowienia złożył pełnomocnik skarżącego zarzucając orzeczeniu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i załatwienie sprawy zgodnie z wnioskiem strony.
W uzasadnieniu powtórzono argumenty przedstawione we wniosku podkreślając, że dochody skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej wynoszą ok. 26.000 zł rocznie, strona mieszka w spółdzielczym lokatorskim mieszkaniu o powierzchni 35 m2 wraz z żoną i dwójką dzieci. Miesięczne koszty utrzymania skarżącego wynoszą 900 zł. Strona nie posiada nieruchomości, oszczędności, ani cenniejszych ruchomości. Sytuacja finansowa strony nie pozwala więc na uiszczenie kwoty podatku bez narażenia na utratę koniecznych środków utrzymania skarżącego i jego rodziny. Ponadto z uwagi na toczące się postępowania na skutek wniesionej skargi i możliwość korzystnego rozstrzygnięcia wykonanie zaskarżonej decyzji na obecnym etapie będzie przedwczesne, a konieczność zapłaty podatku przed ukończeniem postępowania będzie dodatkową i nieuzasadnioną karą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przyznanie stronie skarżącej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z tego względu sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności powinien kierować się jedynie przesłankami wyczerpująco określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., którymi są: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wyjaśnić należy, że w przepisie tym chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Obowiązek wykazania we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ciąży na stronie. Uzasadnienie tego wniosku powinno wskazywać konkretne zdarzenia, na podstawie których sąd będzie mógł wywieść, że wstrzymanie wykonania danego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do skarżącego. Nie wystarczy zatem samo powtórzenie treści przepisu zawartego w art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności uniemożliwia jego merytoryczną ocenę przez sąd administracyjny.
Należy zaznaczyć, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w przypadku, gdy występują w sprawie przesłanki, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, skarżący w niniejszej sprawie powołał się jedynie na ogólnikowe twierdzenia dotyczące jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Natomiast z akt sprawy również nie wynika, aby przesłanki wstrzymania wykonania decyzji zachodziły. Należy więc zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że w sprawie skarżący nie wykazał przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Powoływane we wniosku, jak i w zażaleniu, okoliczności złej sytuacji finansowej niewątpliwie mogą uzasadniać wniosek o przyznanie prawa pomocy i tak Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 16 lipca 2009 r. zwolnił stronę od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi, nie są jednak podstawą do uznania, że zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stan finansowy skarżącego i jego rodziny nie są w tym przypadku wystarczającymi przesłankami wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tymi przesłankami jak wskazano wyżej są bowiem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.