Uzasadnienie
Wnioskiem z 6 lutego 2015 r. skarżący zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z 24 marca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, od którego skarżący wniósł sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. również odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że z oświadczenia skarżącego o jego stanie rodzinnym wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, małżonkowie są właścicielami domu o powierzchni 240 m2, każde z nich posiada samochód osobowy., na dzień 26 lutego 2015 r. na rachunkach bankowych skarżący i jego małżonka zgromadzili środki pieniężne w łącznej kwocie 32.735,45 zł, z czego 22.111,08 zł stanowiły lokaty, małżonkowie utrzymują się ze świadczeń rentowo-emerytalnych przyznanych każdemu z nich i wypłacanych w łącznej kwocie 3.818,40 zł netto miesięcznie oraz z działalności gospodarczej wykonywanej przez żonę skarżącego, która z tego tytułu w roku 2014 osiągnęła przychód w wysokości 88.465,94 zł. Średnie miesięczne koszty utrzymania małżonków ustalono na podstawie przedłożonych dowodów poniesienia wydatków oraz rachunków bankowych i przyjęto, iż wynoszą one 1.519 zł. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedstawiona sytuacja finansowa skarżącego nie pozwala na zaliczenie go do kręgu osób uprawnionych do skorzystania z instytucji prawa pomocy.
Pismem z dnia 4 maja 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada odpłatności drogi sądowej. Jednak jej realizacja nie powinna uniemożliwić realizacji prawa obywateli do sądu. Z tej przyczyny powstała instytucja zwolnienia od kosztów sądowych, której realizację stanowią przepisy dotyczące przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Z kolei art. 246 § 1 P.p.s.a. przewiduje, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednak przyznanie prawa pomocy na podstawie powyższych przepisów nie jest wynikiem stosowania uniwersalnych reguł, które można zastosować do wszystkich spraw. Każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy jest odzwierciedleniem innej sytuacji życiowej i z tego powodu wymaga indywidualnej oceny.
W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasadnie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Ustalenie, że skarżący wraz z żoną otrzymują świadczenia w kwocie 3.818,40 zł netto, a przychód z działalności gospodarczej wykonywanej przez żonę skarżącego w roku 2014 wynosi 88.465,94 zł. prowadzi do wniosku, że skarżący ma realne możliwości poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie w pełnej wysokości, w tym kosztów zastępstwa procesowego z wyboru.
Zasadnie także sąd pierwszej instancji wskazał, że dochody skarżącego i jego małżonki pozwalają im nie tylko na zaspokojenie kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem, ale także na poczynienie oszczędności, których kwota znacznie przewyższa wysokość kosztów niniejszego postępowania Z tego względu słusznie także stwierdzono, że przeniesienie kosztów niniejszego postępowania na innych podatników z uwagi na sytuację materialną skarżących jest nie do przyjęcia.
Reasumując należy wskazać, że przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym polegająca na tym, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nie została w kontrolowanej sprawie spełniona. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji zobligowany był oddalić wniosek skarżącego, co też uczynił, stosownie do przepisów obowiązującego prawa.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.