Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 listopada 2004 r., I SA/Bk 183/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił zażalenie Tadeusza D. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 8 października 2004 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia 20 sierpnia 2004 r. w sprawie ze skargi Tadeusza D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 14 kwietnia 2004 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd zauważył, iż przesyłka zawierająca rozstrzygnięcie z dnia 8 października 2004 r. została awizowana w dniu 13 października z powodu zamkniętego mieszkania. Ponieważ w ciągu 7 dni od tej daty adresat przesyłki z urzędu pocztowego nie odebrał, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu - czyli dnia 20 października 2004 r. Zdaniem Sądu I instancji nie ma znaczenia dla sprawy fakt, iż pismo zostało odebrane po dostarczeniu drugiego awizo, w dniu 27 października 2004 r., skutek doręczenia nastąpił bowiem wcześniej.
Zażalenie, mimo iż termin do jego wniesienia upłynął w dniu 27 października 2004 r., zostało nadane w dniu 3 listopada 2004 r., bez wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zażalenie jest spóźnione, a więc podlega odrzuceniu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił się od rozpoznania zażalenia i powtórzył argumenty, które miałyby przemawiać za merytorycznym uznaniem zarzutów odrzuconego zażalenia. Odnośnie zaskarżonego postanowienia pełnomocnik strony wskazał, iż w uzasadnieniu tego postanowienia błędnie wskazano moment skutecznego doręczenia stronie i pominięto znaczenie pojęcia 'zawiadomienie', w tym 'zawiadomienie powtórne'. Pełnomocnik twierdzi, iż nie dotarło do niego pierwsze awizo, a odebrał przesyłkę w okresie wynikającym ze znajdującego się w jego posiadaniu awizo, jak się okazało - powtórnego, czyli w dniu 27 października 2004 r. Tym samym zażalenie złożone w dniu 3 listopada 2004 r. zostało przesłane w terminie ustawowym. Przesyłka została podjęta w terminie, czego dowodem jest to, że poczta nie opatrzyła przesyłki adnotacją "nie podjęto w terminie".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie należy uwzględnić.
Zgodnie z art. 65 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ do doręczenia pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. Odesłanie zawarte w tym artykule jest odesłaniem do przepisów wykonawczych, a zatem do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym /Dz.U. nr 62 poz. 697 ze zm./. Na podstawie tego rozporządzenia poczta zobowiązana jest, w przypadku niemożności doręczenia pisma adresatowi osobiście, domownikowi lub administracji domu, pozostawić zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki we właściwej pocztowej placówce odbiorczej w terminie siedmiu kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia u adresata /par. 9 ust. 1 rozporządzenia/.
Jeżeli adresat nie zgłosi się po odbiór przesyłki w terminie, placówka pocztowa sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni /par. 9 ust. 3 rozporządzenia/. Przesyłkę, której nie podjęto w wyznaczonym terminie zwraca się do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Natomiast art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na który powołuje się Sąd w zaskarżonym postanowieniu, dotyczy sytuacji, gdy nie jest możliwe doręczenie pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Nieuzasadnione jest stosowanie art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sytuacji, gdy pełnomocnik strony odebrał wezwanie sądowe w trybie określonym w par. 9 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym. Powołany artykuł ustawy stwarza fikcję prawną skutecznego doręczenia pisma sądowego "podwójnie awizowanego" i nieodebranego przez adresata.
W takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem 7 dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia pierwszego pocztowego zawiadomienia u adresata /od dnia zawiadomienia pocztowego wydanego w trybie par. 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia/.
Odmienna interpretacja art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadziłaby w konsekwencji do stwierdzenia jego niekonstytucyjności. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie zauważał, że zawsze wtedy, gdy możliwa jest wykładnia przepisu prowadząca do jego zgodności z Konstytucją, należy z tej możliwości skorzystać, odrzucając takie możliwości interpretacyjne, które prowadzą do odczytania przepisu jako niekonstytucyjnego /uchwała z dnia 6 września 1995 r., W 20/94/. Zauważyć należy, iż par. 9 ust. 3 powołanego rozporządzenia w brzmieniu sprzed 31 marca 2003 r. w zakresie w jakim ustanawiał tylko siedmiodniowy termin przechowywania w pocztowej placówce oddawczej przesyłek - pism sądowych, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 września 2002 r. /SK 35/01 - OTK-A 2002 nr 5 poz. 60/ za niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. /Dz.U. nr 78 poz. 483/.
W ocenie Trybunału Konstytucyjnego elementy instytucji doręczenia zastępczego, które pozwalają na siedmiodniowe tylko przechowywanie pisma w pocztowej placówce oddawczej, a w następstwie nakładają na urząd pocztowy obowiązek jednokrotnego tylko powiadomienia adresata o przesyłce nie mogą być uznane za uregulowania wystarczające dla realizacji zasady prawa do sądu w aspekcie prawa do uruchomienia procedury przed sądem, zgodnej z wymogami sprawiedliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi konieczności zwrócenia się w niniejszej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności regulacji art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z Konstytucją, skoro przepis art. 65 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odsyła do trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, a poza tym omawiany przepis art. 73 w zakresie jednokrotnego awizowania jest oczywiście niezgodny z Konstytucją.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 185 par. 1 w zw. z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało postanowić jak w sentencji.