Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 283/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie w dniu 5 listopada 2008 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji przedstawiając treść wniosku stwierdził, że przytoczone okoliczności nie stanowią przekonywującego usprawiedliwienia uchybienia terminu w rozumieniu art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), gdyż w sprawie nie można mówić o zachowaniu należytej staranności przez stronę lub jej pełnomocnika.
Powoływanie się przez pełnomocnika skarżącego na fakt przebywania w ośrodku chirurgicznym nie uzasadnia, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, braku winy ponieważ wyjazd ten był zaplanowany w związku z wcześniejszymi objawami chorobowymi. Za nagłą i niespodziewaną przeszkodę nie do przezwyciężenia uznać można nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną upoważnioną osobą (pełnomocnikiem bądź substytutem). Dłuższa i zaplanowana wcześniej nieobecność pełnomocnika umożliwiała mu dokonanie czynności procesowej za pośrednictwem innej osoby.
Odnosząc się do twierdzeń wniosku dotyczących nieuzyskania przez skarżącego informacji o treści zapadłego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że nie jest to przyczyna wykazana i usprawiedliwiona. Z protokołu ogłoszenia orzeczenia wynika, że nastąpiło ono w dniu 5 listopada 2008 r. o godz. 14 i trwało do godziny 14.10. Przekonanie skarżącego, że wydanie wyroku nastąpi w terminie późniejszym, świadczy o niedochowaniu należytej staranności przez samego skarżącego, który zaprzestał dochodzenia informacji o tym kiedy zapadł wyrok w jego sprawie i jaka jest treść.
Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się także na wyjaśnienia Kierownika Wydziału Informacji Sądowej dotyczące odnotowania publikacji orzeczenia, z których wynika, że wyrok został w podanym wyżej czasie ogłoszony. Natomiast adnotacja o treści orzeczenia została naniesiona do systemu komputerowego dnia następnego.
Skarżący mógł zatem otrzymać informację, iż wynik rozstrzygnięcia nie został jeszcze naniesiony i w związku z tym powinien skontaktować się z Sądem dnia następnego.
W zażaleniu na postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie bądź zmianę i uwzględnienie wniosku zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez ograniczenie zastosowania tego przepisu wyłącznie do sytuacji nagłych i niespodziewanych. W uzasadnieniu zażalenia podkreślił, że przyczyną uchybienia terminu nie był jego pobyt w klinice chirurgicznej, lecz fakt, iż w dniu publikacji wyroku - 5 listopada 2008 r. sekretariat sądu do końca godzin urzędowania nie posiadał informacji, czy wyrok został wydany i jakie jest rozstrzygnięcie. Skarżący nie uzyskał też informacji, że będzie ono dostępne w systemie elektronicznym w dniu następnym. W takich okolicznościach skarżący miał prawo nabrać przekonania, że publikacja wyroku została odroczona, tak jak to miało miejsce wcześniej.
Odnosząc się do argumentu dotyczącego wyznaczenia pracownika do dokonania czynności pełnomocnik podniósł, przedstawiając dokumenty, że w tym czasie pracownica zatrudniona w jego kancelarii przebywała w szpitalu onkologicznym. Dlatego powierzył skarżącemu wnioski o sporządzenie uzasadnienia. Nadto wskazał, że żona skarżącego, która jest jedynym domownikiem, była w złym stanie psychicznym spowodowanym skutkami decyzji będących przedmiotem zaskarżenia. Skarżący ani też jego pełnomocnik nie byli w stanie przewidzieć wszystkich losowych okoliczności, które zdarzyły się w sprawie ani też im przeciwdziałać.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne. Z treści art. 86 § 1 p.p.s.a., wynika, że konieczną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. O braku winy można mówić wówczas, gdy strona dołożyła należytej staranności w prowadzeniu sprawy, a mimo tego nie zdołała dokonać czynności w przewidzianym w prawie terminie.
Na tle przedstawionego stanu faktycznego należy uznać, że szereg losowych, niezależnych od strony i jego pełnomocnika okoliczności, zaistniałych w dacie ogłoszenia orzeczenia, przemawia za uwzględnieniem wniosku. Skarżący i jego pełnomocnik podjęli bowiem adekwatne do sytuacji czynności zmierzające do ustalenia, czy wyrok w sprawie danego dnia został wydany i jaka była jego treść.
Zarzucana w zaskarżonym postanowieniu pełnomocnikowi niestaranność nie miała miejsca, gdyż właśnie z powodu koniecznego wyjazdu do ośrodka chirurgicznego w G. – D. powierzył on skarżącemu przygotowane wnioski o sporządzenie uzasadnienia oraz pouczył go o potrzebie ich złożenia w razie oddalenia którejkolwiek ze skarg. Pełnomocnik postąpił zatem tak, jak rozważał to Sąd I instancji, podając przykład dochowania należytej staranności.
Jeśli chodzi o okoliczności dotyczące udzielenia skarżącemu informacji o wyroku ogłoszonym dnia 5 listopada 2008 r. między godziną 14.00 a 14.10 z wyjaśnień Kierownika Wydziału Informacji WSA w Szczecinie wynika, że treść rozstrzygnięcia została zamieszczona w systemie informatycznym w dniu następnym. Zatem skarżący w dniu ogłoszenia wyroku jego treści nie poznał. Od negatywnej wyniku rozpoznania skargi, zgodnie z wskazówkami udzielonymi skarżącemu przez jego pełnomocnika, była uzależniona potrzeba złożenia przedmiotowego wniosku. Ponieważ tego samego dnia skarżący wypłynął w rejs, a jego pełnomocnik przebywał w tym czasie w ośrodku chirurgicznym należy uznać, że skarżący nie złożył terminowo wniosku o uzasadnienie wyroku bez swojej winy.
Z tych względów, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 86 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić skarżącemu termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 5 listopada 2008 r.