Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 21.07.2017 r., wydanym na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie tegoż Sądu z dnia 15.05.2017 r., utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazał, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje od postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wymienionych w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a., a ponadto w przypadkach przewidzianych innymi przepisami. Od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, zapadłych w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego, przepisy P.p.s.a. nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia; nie jest to też przypadek wymieniony w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Zażalenie skarżącej podlegało więc odrzuceniu jako niedopuszczalne.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości, podnosząc, że orzeczenie referendarza sądowego nie zastępuje orzeczenia sądu, a stronie przysługuje prawo do kontroli zapadłych w jej sprawie orzeczeń przez sąd wyższego szczebla. Oznacza to, że w sprawie zastrzeżonej dla sądów orzekał organ nie będący sądem, a orzeczenie sądu oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zostało merytorycznie zbadane wskutek odrzucenia zażalenia ze względu na jego niedopuszczalność.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Tryb rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy, w tym rozstrzygania tych wniosków przez referendarza sądowego a następnie – w przypadku wniesienia przez stronę sprzeciwu od takiego rozstrzygnięcia – przez wojewódzki sąd administracyjny, został uregulowany w rozdziale trzecim działu piątego P.p.s.a., w szczególności w art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a. (co do orzeczeń referendarza sądowego) i w art. 259-261 P.p.s.a. (co do orzeczeń wojewódzkiego sądu administracyjnego). Postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego, jest ostateczne i nie przysługuje od niego żaden środek zaskarżenia, w tym zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo więc najpierw rozstrzygnął sprzeciw skarżącej od orzeczenia referendarza sądowego, a następnie stwierdził niedopuszczalność zażalenia od wydanego przez ten Sąd postanowienia.
Odrzucenie zażalenia skarżącej na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. było więc zgodne z prawem i – wbrew zarzutom zażalenia – nie oznacza rozpoznania sprawy skarżącej przez organ nie będący sądem; okoliczność, że sąd zbadał sprawę skarżącej tylko pod względem formalnym, a nie merytorycznie, jest wyłącznie następstwem niesprostania przez nią wymogom formalnym wniosków procesowych.
Z powyższych względów zażalenie skarżącej podlega oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.