Uzasadnienie
1. Prawomocnym wyrokiem z 30 stycznia 2004 r., I SA/Kr 68/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi K. A. na decyzje Izby Skarbowej w K. z 5 grudnia 2002 r. w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2000-2002.
W piśmie nadanym do sądu w dniu 3 kwietnia 2012 r. pełnomocnik skarżącej sformułował skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem opisanego prawomocnego wyroku.
Postanowieniem z 18 maja 2012 r., I SA/Kr 68/03, sąd pierwszej instancji odrzucił powyższą skargę z uwagi na nieuiszczenie opłaty od środka zaskarżenia.
- 2. Powyższe postanowienie zaskarżyła podatniczka wskazując w zażaleniu na naruszenie:
- 1) art. 285I w zw. z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") poprzez jego niezastosowanie polegające na odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia mimo niewezwania pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi;
- 2) art. 285f § 3 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w postępowaniu w przedmiocie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie stosuje się art. 220 § 3 P.p.s.a. z uwagi, iż w ocenie sądu pierwszej instancji wykładnia art. 285f § 3 P.p.s.a. nakazuje odrzucenie skargi bez dokonywania wezwania w trybie art. 220 § 3 P.p.s.a.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Traktując postanowienie jako wezwanie w trybie art. 220 § 3 P.p.s.a. w załączeniu przedłożyła dowód uiszczenia wpisu od skargi o stwierdzenie niezgodności prawem prawomocnego orzeczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
- 3. Zażalenie podlega uwzględnieniu.
W postępowaniu wszczętym na skutek wniesienia skargi stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przedmiotem zaskarżenia jest spór o prawo, a dokładnie rzecz ujmując o zgodność skarżonego orzeczenia z prawem. Zgodnie z regulacją art. 285a § 4 P.p.s.a. należna jest oplata stała. W świetle art. 285l P.p.s.a. w przypadkach nieuregulowanych przepisami Działu VIIa P.p.s.a. do postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, co sprowadza się do podstawienia jednego przepisu w miejsce innego, do modyfikacji części przepisu lub ustalenia, czy określony przepis obowiązuje i który przepis obowiązuje (por. J. Nowacki, Odpowiednie stosowanie przepisów prawa, PiP 1964, z. 3, s. 373).
Należy zauważyć, że w określonych sytuacjach odesłanie do przepisów o skardze kasacyjnej może okazać się niewystarczające. Wówczas odesłanie będzie miało charakter piętrowy i na podstawie art. 193 P.p.s.a. odpowiednie zastosowanie w omawianych postępowaniu będą miały przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Zgodnie z brzmieniem art. 285f § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę nieopłaconą, skargę wniesioną z naruszeniem art. 175 § 1 oraz skargę, której braków strona nie uzupełniła w terminie. Wyprowadzony z powyższej regulacji wniosek, że sąd winien skargę nieopłaconą odrzucić na posiedzeniu niejawnym bez konieczności wcześniejszego wzywania do uiszczenia wpisu nie znajduje uzasadnienia w wykładni systemowej wewnętrznej jak i celowościowej. Po pierwsze, poprzez przepis art. 285f ustawodawca odsyła w takim przypadku do odpowiedniego stosowania art. 220 P.p.s.a., zatem w razie stwierdzenia, że skarga została nieopłacona przewodniczący, zarządzeniem wzywa wnoszącego skargę do uzupełnienia braku fiskalnego. Poprawność wskazanego rozumowania jest podkreślona choćby przez sposób ustalenia wysokości należnej opłaty stałej od skargi. Jest ona określana na podstawie art. 211, 212 § 1, art. 219, 220 § 1, art. 230 § 1, art. 231 oraz 285a § 4 P.p.s.a. w zw. z odesłaniem zawartym w art. 285l w oparciu o wykładnię systemową wewnętrzną.
Po drugie, konieczna jest uwaga, że regulacja Działu VIIa została wprowadzona na podstawie ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 36, poz. 196). Powyższa ustawa nowelizująca jednocześnie uchylała art. 221 P.p.s.a., który przewidywał, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Derogacja art. 221 P.p.s.a. miała na celu umożliwienie dokonania merytorycznej oceny środków zaskarżenia i zniesienie rygoru pozostawienia sprawy bez rozpoznania albo odrzucenia pisma jako środka "zbyt daleko idącego, który ogranicza prawo strony do rozpoznania meritum sprawy przez sąd" (uzasadnienie uchwały Senatu RP z 4 lutego 2010; druk Nr 2718).
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że przepis art. 285f § 3 w związku z odpowiednim stosowaniem art. 220 § 3 P.p.s.a. stanowi podstawę do odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia dopiero po uprzednim bezskutecznym wezwaniu do uiszczenia opłaty.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.