Uzasadnienie
Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 840/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: "WSA") pozostawił pisma M. J. (dalej: "Skarżąca") z dnia 7 października 2015 r., 9 listopada 2015 r. i 18 stycznia 2016 r., bez rozpoznania. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), określanej dalej, jako "p.p.s.a".
Z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia WSA wynika, że postanowieniem z dnia 21 września 2015 r. WSA odrzucił skargę Skarżącej na niewykonanie wyroku z dnia 8 kwietnia 2015 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Uprzednio Skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi na niewykonanie wyroku z dnia 8 kwietnia 2015 r., poprzez jednoznaczne sprecyzowanie niewykonania jakiego wyroku jej skarga dotyczy (wskazania daty wydania wyroku oraz jego sygnatury), a także o wyjaśnienie i wykazanie stosownym dokumentem, czy wzywała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. do wykonania wyroku. Co prawda w zakreślonym terminie Skarżąca nadesłała odpowiedź na wezwanie WSA, jednakże nie sprecyzowała daty oraz sygnatury wyroku, którego niewykonania miałaby dotyczyć jej skarga, jak również nie wykazała, czy wzywała uprzednio Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. do wykonania wyrok.
W tym stanie rzeczy, wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi, WSA orzekł o jej odrzuceniu. Postanowienie to wraz z pouczeniem o przysługującym środku zaskarżenia w postaci zażalenia zostało Skarżącej doręczone w dniu 5 października 2015 r. W dwóch pismach z dnia 7 października 2015 r. Skarżąca zażądała: - stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 21 września 2015 r. o odrzuceniu skargi; - na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. – stwierdzenia naruszenia postanowieniem z dnia 21 września 2015 r. przepisów art. 1, art. 154 § 6 i art. 287 pkt 2 p.p.s.a.; - wymierzenia przez WSA grzywny WSA na podstawie przepisów art. 3 § 1, art.154 § 6 i art. 287 pkt 2 p.p.s.a. za naruszenie postanowieniem z dnia 21 września 2015 r. przepisu art. 287 pkt 2 p.p.s.a.
WSA zwrócił się do Skarżącej o wyjaśnienie czy jej pismo należy traktować jako zażalenie na to postanowienie złożone za pośrednictwem WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W dniu 9 listopada 2015 r. Skarżąca nadała do WSA dwa pisma, w których: - zażądała wymierzenia na podstawie art. 3 § 1, art. 154 § 6 oraz art. 287 pkt 2 p.p.s.a. grzywny przez WSA temu WSA za to, że pismem wzywającym Skarżącą o wyjaśnienie z dnia 29 października 2015 r., WSA naruszył art. 287 pkt 2 p.p.s.a.; - zarzuciła WSA, że pismem wzywającym Skarżącą o wyjaśnienie z dnia 29 października 2015 r. naruszył art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 123 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: "k.p.a.") i zażądała na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. stwierdzenia naruszenia pismem WSA o wyjaśnienie z daty 29 października 2015 r. przepisów art. 1, art. 287 pkt 2 p.p.s.a., art. 123 § 1 i 2 k.p.a., wydania aktu przez WSA, w którym "wskaże przyczyny niewydania aktu na podstawie art. 123 § 1, § 2 k.p.a. i podjęcia czynności dla merytorycznego administrowania w sprawie w/w."
WSA zwrócił się do Skarżącej pismem z dnia 5 stycznia 2016 r. o wyjaśnienie czy jej pismo z dnia 9 listopada 2015 r. należy traktować jako zażalenie na postanowienie WSA z dnia 21 września 2015 r., złożone za pośrednictwem WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Czy też pismo z dnia 9 listopada 2015 r. należy traktować jako spóźnione ustosunkowanie się do wezwania WSA z dnia 26 czerwca 2016 r. o uzupełnienie braków formalnych skargi.
W dniu 18 stycznia 2016 r. Skarżąca nadała do WSA dwa pisma, w których zażądała wymierzenia na podstawie art. 3 § 1, art. 154 § 6 oraz art. 287 pkt 2 p.p.s.a. grzywny przez WSA temu WSA za to, że pismem wzywającym Skarżącą o wyjaśnienie z dnia 5 stycznia 2016 r., WSA naruszył art. 287 pkt 2 p.p.s.a.; - zarzuciła WSA, że pismem z dnia 5 stycznia 2016 r. wzywającym Skarżącą o wyjaśnienie jej pisma z dnia 9 listopada 2015 r., WSA naruszył art. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 123 § 1 i 2 k.p.a., nadto, że pismo WSA z dnia 5 stycznia 2016 r. nie wykazuje faktycznego stanu prawnego pisma Skarżącej z dnia 9 listopada 2015 r., ani też "merytorycznego administrowania" i że pismem tym WSA narusza art. 287 pkt 2 p.p.s.a. i stwarza zagrożenie dla życia Skarżącej kosztami postępowania; - zażądała na podstawie art. 249 § 1 p.p.s.a. stwierdzenia naruszenia pismem WSA o wyjaśnienie z dnia 5 stycznia 2016 r. przepisów art. 1, art. 287 pkt 2 p.p.s.a., art. 123 § 1 i § 2 k.p.a.; - zażądała na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. wydania aktu (postanowienia) przez WSA, w uzasadnieniu którego "wskaże przyczyny i umotywuje nie podejmowanie czynności merytorycznych w sprawie dla merytorycznego administrowania w sprawie".
W uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia WSA stwierdził, że odpowiedzi Skarżącej przesłane w konsekwencji wystosowanych wezwań wskazują ewidentnie na niezrozumienie przez Skarżącą treści skierowanych do niej pism (wezwań). Wprawdzie sąd zobligowany jest na podstawie art. 6 p.p.s.a. do udzielenia niezbędnych pouczeń i stosownych wyjaśnień, ale nie może tego robić w nieskończoność i przejmować inicjatywy procesowej zarezerwowanej dla strony – na siebie, gdyż w świetle powyższej ustawy takie zachowanie naruszałoby zasadę skargowości oraz kontradyktoryjności i byłoby niedopuszczalne.
Pismem z dnia 7 kwietnia 2016 r., błędnie nazwanym wnioskiem, Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zażalenie jest niezasadne i w związku z tym podlega oddaleniu.
Przystępując do rozpoznania sprawy, należy zacząć od wskazania na kasacyjny charakter postępowania zażaleniowego. Przedmiotem kontroli instancyjnej dokonywanej w postępowaniu zażaleniowym przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zgodność z prawem orzeczeń wydawanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. Co do zasady, Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje ponownie sprawy merytorycznie, a jedynie bada, czy przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie doszło do naruszenia przepisów obowiązującego prawa. Przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu zażaleniowym nie jest więc istota sprawy wpadkowej, a jedynie ocena legalności postępowania przed sądem pierwszej instancji. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.
Przepis ten, określając wymogi skargi, wskazuje jednoznacznie, że dla kompletności tego środka wymagane jest m.in. precyzyjne podanie zaskarżonego aktu. W sytuacji zaś, gdy z samej treści skargi nie wynika jaki akt został zaskarżony, sąd pierwszej instancji powinien, na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a., wezwać stronę o uzupełnienie dostrzeżonego braku lub wyjaśnienie powstałej rozbieżności. WSA dwukrotnie pismami z dnia 29 października 2015 r. oraz 5 stycznia 2016 r. wzywał Skarżącą do sprecyzowania swego żądania. W pierwszym piśmie WSA zwrócił się do Skarżącej o wyjaśnienie, czy pismo z dnia 7 października 2015 r. należy traktować jako zażalenie na postanowienie złożone za pośrednictwem WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Natomiast drugim pismem WSA zwrócił się do Skarżącej o wyjaśnienie, czy jej pismo z dnia 9 listopada 2015 r. należy traktować jako zażalenie na postanowienie WSA z dnia 21 września 2015 r., złożone za pośrednictwem WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Czy też należy je traktować jako spóźnione ustosunkowanie się do wezwania WSA z dnia 26 czerwca 2016 r. o uzupełnienie braków formalnych skargi.
Jak słusznie wskazał WSA Skarżąca, pomimo dwukrotnego wezwania, nie sprecyzowała treści swoich pism z dnia 7 października 2015 r. i 9 listopada 2015 r. w sposób pozwalający określić co jest ich przedmiotem. W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że odpowiedzi Skarżącej przesłane w konsekwencji wystosowanych przez WSA wezwań, wskazują na niezrozumienie przez Skarżąca treści wystosowanych do niej pism (wezwań). Dlatego też biorąc pod uwagę zasadę szybkości postępowania oraz fakt, że WSA dwukrotnie próbował wyjaśnić intencje Skarżącej, należało w niniejszej sprawie zastosować rygor pozostawienia przedmiotowych pism bez rozpoznania.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.