Uzasadnienie
Przedmiotem zażalenia A. W. (dalej: skarżąca, strona) jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 881/17, w którym odrzucono jej skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
W motywach orzeczenia sąd podał, że skarżąca, została wezwana – za pośrednictwem pełnomocnika ‒ na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 stycznia 2018r., do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. Sąd pouczył skarżącą o terminie siedmiu dni na dokonanie wpłaty i rygorze odrzucenia skargi.
Przesyłka została prawidłowo doręczona w dniu 6 marca 2018 r., w trybie art. 65 i n. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Z informacji zawartej w dokumentacji księgowej dotyczącej opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sporządzonej według stanu na 5 kwietnia 2018 r., wynika, że wpłata tytułem wpisu od skargi w sprawie nie została dokonana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. uznał, że skarga podlegała odrzuceniu, gdyż termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie 13 marca 2018 r.
Skarżąca wywiodła od tego postanowienia zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w analizowanej sprawie skarżąca została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na podstawie prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 marca 2017 r. Jak wynika z akt sądowych, skarżąca nie uiściła wpisu w terminie, mimo prawidłowego wezwania. To skutkowało koniecznością odrzucenia skargi, zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a., co sąd pierwszej instancji zasadnie uczynił.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wątpliwości skarżącej co do prawidłowości wywiązania się przez sąd pierwszej instancji z obowiązku informacyjnego wobec strony występującej w sprawie sądowoadministracyjnej bez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrażony w art. 6 p.p.s.a. obowiązek udzielania stronie pouczeń nie oznacza, że sąd jest zobowiązany do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich jej możliwych zachowań, ani też do przestrzegania strony przed nietroszczeniem się o jej własne interesy (por. wyrok SN z 13 lipca 2000 r., II UKN 639/99, OSNAPiUS 2002 r., Nr 3, poz. 78 oraz postanowienie SN z 23 czerwca 1981 r., IV PZ 35/81-niepubl.).
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca została pouczona na właściwym etapie postępowania, tj. przy wezwaniu jej do uiszczenia wpisu, o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (k. 12). Sąd nie miał natomiast obowiązku udzielania szczegółowych informacji o przebiegu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, w tym o możliwości składania kolejnych wniosków w związku z okolicznościami, o których istnieniu wiedzę miała wyłącznie skarżąca. Postępowanie sądowe inicjowane jest przez skarżącego i to on powinien dbać o swoje interesy w tym postępowaniu.
Sąd nie może zastępować w tym zakresie skarżącego, proponować mu wszelkich możliwych rozwiązań, które są przewidziane w procedurze sądowoadministracyjnej, analizować, co strona mogłaby uczynić, gdyby jakieś okoliczności zaistniały, np. zmiana sytuacji materialnej po rozpoznaniu pierwszego wniosku o prawo pomocy czy uchybienie terminu itp. Sąd nie jest w stanie i nie powinien przewidywać zamiarów stron występujących w postępowaniu i zawiadamiać ich o każdym możliwym rodzaju czynności, którą strona może podjąć lub której może żądać w konkretnej sytuacji.
Wyjaśnić należy ponadto, że prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 667/14, postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt I GZ 379/16). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, choć strona ma prawo do złożenia takiego wniosku w wypadku zmiany okoliczności sprawy na podstawie art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13).
Nie przerywa też biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia. Nie ma więc racji skarżąca twierdząc, że złożenie przez nią ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy zapobiegłoby odrzuceniu jej skargi.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.