Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 26 czerwca 2018 r., I SA/Po 561/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie R. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej "strona", "skarżąca", "spółka") na postanowienie tego sądu z 27 kwietnia 2018 r.
2. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia, wyrokiem z 6 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z 27 stycznia 2017 r. w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
Pismem z dnia 5 lutego 2018 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, sporządzaną przez adwokata M. S., działającego w imieniu skarżącej na podstawie pełnomocnictwa ogólnego z dnia 1 grudnia 2016 r.
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2018 r. sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 178 w zw. z art. 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), bowiem reprezentujący skarżącą pełnomocnik mimo wezwań nie wykazał dokumentem osoby upoważnionej do reprezentowania skarżącej w dniu sporządzenia wskazanego ostatnio pełnomocnictwa.
Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie sporządzone przez adwokata M. S. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez złożenie oryginału lub kopii odpisu pełnego z KRS skarżącej poświadczonego za zgodność z oryginałem strona przedłożyła odpis aktualny KRS spółki na dzień 6 czerwca 2018 r. (k. 146 akt).
Odrzucając zażalenie sąd pierwszej instancji wskazał, że wniesione w niniejszej sprawie zażalenie zostało sporządzone przez adwokata M. S., działającego w imieniu skarżącej na podstawie pełnomocnictwa ogólnego z dnia 1 grudnia 2016 r. Reprezentujący skarżącą pełnomocnik mimo wezwań nie wykazał dokumentem osoby upoważnionej do reprezentowania skarżącej w dniu sporządzenia wskazanego ostatnio pełnomocnictwa. Z przedłożonej przez stronę informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS skarżącej na dzień 6 czerwca 2018 r. wynika, że ostatniego wpisu do rejestru dokonano w dniu 5 września 2017 r. W konsekwencji sąd pierwszej instancji stwierdził, że wskazana informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS pozwala jedynie na ustalenie osób uprawnionych do reprezentowania skarżącej w okresie od 5 września 2017 r. do 6 czerwca 2018 r. Z kolei z dołączonej do skargi informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS z dnia 1 czerwca 2017 r. wynika, że ostatniego wpisu przed sporządzeniem tej informacji dokonano w dniu 14 grudnia 2016 r. Z uwagi na powyższe w oparciu o dołączoną do skargi informację, możliwe jest jedynie ustalenie osób upoważnionych do reprezentowania skarżącej w okresie od 14 grudnia 2016 r. do 1 czerwca 2017 r. W konsekwencji sąd pierwszej instancji uznał, że w oparciu o informacje przedłożone przez stronę skarżącą oraz jej pełnomocnika do akt sprawy nie jest możliwe ustalenie osób upoważnionych do reprezentowania spółki w dacie udzielenia pełnomocnictwa występującemu w sprawie adwokatowi. Brak w powyższym zakresie nie został usunięty przez pełnomocnika skarżącej mimo uprzedniego wezwania do przedłożenia oryginału lub kopii odpisu pełnego z KRS skarżącej.
- 3. Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie żądając jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie "art. 178 w zw. z art. 176 p.p.s.a., poprzez jego zastosowanie, pomimo braku podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej, przez wzgląd na uzupełnienie przez skarżącego braków skargi kasacyjnej z 5 lutego 2018 r. [...] skutkujące bezzasadnym odrzuceniem skargi kasacyjnej". Jak wskazano w uzasadnieniu zażalenia pomimo zasadności zarzutów podniesionych w treści zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej WSA w Poznaniu utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie postanowieniem z 26 czerwca 2018 r.
- 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W okolicznościach sprawy istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia czy odrzucone zaskarżonym postanowieniem zażalenie posiadało braki formalne, a jeżeli tak, czy dokonane wezwanie do uzupełnienia tych braków dawało podstawę do zastosowania przez sąd pierwszej instancji rygoru odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Wobec powyższego wskazać trzeba, że stosownie do art. 194 § 3 in principio p.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Z art. 34 p.p.s.a. wynika, że strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników.
Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Warunek formalny w postaci załączenia do pisma pełnomocnictwa może być spełniony tylko w razie załączenia takiego dokumentu, z którego wynika skuteczne umocowanie osoby podającej się za pełnomocnika, do występowania w imieniu mocodawcy w danej sprawie. Tylko złożenie takiego dokumentu pełnomocnictwa może być ocenione jako dochowanie warunku formalnego (por. uchwała SN z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt III CZP 74/03, publik. OSNC 2005/1/6).
Ponadto pojęcie pełnomocnictwa w sensie dokumentu należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych do wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę. Zatem w przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 i art. 46 p.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa (art. 29 p.p.s.a.).
Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej, będącej osobą prawną, jest niewątpliwie odpis z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Z art. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 700 – dalej: ustawa o KRS) wynika, że rejestr obejmuje podmioty, na które przepisy ustaw nakładają obowiązek uzyskania wpisu do tego Rejestru (w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością obowiązek wpisu do rejestru KRS wynika z art. 163 pkt 5 k.s.h.). Zatem za prawidłową należy uznać praktykę, zgodnie z którą w przypadku spółek prawa handlowego odpowiednim dokumentem w rozumieniu wyżej wskazanych uregulowań jest dokument zawierający informacje z Krajowego Rejestru Sądowego. Stosownie do art. 4 ust. 3 ustawy o KRS – Centralna Informacja wydaje odpisy, wyciągi i zaświadczenia oraz udziela informacji z Rejestru, które mają moc dokumentów urzędowych, jeżeli zostały wydane w postaci papierowej lub elektronicznej.
Zgodnie natomiast z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowych zasad udzielania informacji z Rejestru i udostępniania kopii dokumentów z katalogu (Dz. U. 2011.297.1760, dalej: rozporządzenie MS) odpis z rejestru może być pełny lub aktualny. Według § 6 rozporządzenia MS, odpis pełny zawiera treść wszystkich wpisów w rejestrze pod danym numerem KRS, dokonanych od chwili pierwszego wpisu, z wyjątkiem wpisów niepodlegających ujawnieniu (ust. 1). Odpis aktualny zawiera aktualną treść wpisów w rejestrze pod danym numerem KRS (ust. 2).
Dodatkowo należy podkreślić, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w imieniu spółki konkretnych osób fizycznych wchodzących w skład organu zarządzającego, a w przypadku zarządu wieloosobowego także sposobu jej reprezentacji. Ponadto, treść art. 15 ust. 1 ustawy o KRS nie ogranicza tego obowiązku, ani nie przerzuca konieczności wykazywania umocowania na sąd. Jak podkreśla się w orzecznictwie, art. 15 ust. 1 ustawy o KRS ma na celu ochronę obrotu gospodarczego przed nierzetelnymi kontrahentami, przy czym ochrona taka należy się przede wszystkim osobom trzecim (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt I ACa 280/14). Ogłoszenie dokonanego wpisu nie zwalnia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie nie zostaje przerzucony na przewodniczącego (na etapie kontroli warunków formalnych pisma procesowego), bądź na sąd (na etapie oceny czy zachodzą podstawy do odrzucenia środka odwoławczego wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego).
W rozpoznawanej sprawie zasadnie sąd pierwszej instancji uznał, że z dokumentów nadesłanych w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 30 maja 2018 r. (k.138 akt) nie wynika, że osoba udzielająca pełnomocnictwa z 1 grudnia 2016 r., w dniu podpisania dokumentu pełnomocnictwa była prezesem zarządu uprawnionym do samodzielnej reprezentacji spółki (k. 144 i nast. akt). Jak bowiem słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, z przedłożonej przez stronę informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS skarżącej na dzień 6 czerwca 2018 r. wynika, że ostatniego wpisu do rejestru dokonano w dniu 5 września 2017 r. Wskazana informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS pozwala jedynie na ustalenie osób uprawnionych do reprezentowania skarżącej w okresie od 5 września 2017 r. do 6 czerwca 2018 r. Z kolei z dołączonej do skargi informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS z dnia 1 czerwca 2017 r. wynika, że ostatniego wpisu przed sporządzeniem tej informacji dokonano w dniu 14 grudnia 2016 r. Z uwagi na powyższe w oparciu o dołączoną do skargi informację, możliwe jest jedynie ustalenie osób upoważnionych do reprezentowania skarżącej w okresie od 14 grudnia 2016 r. do 1 czerwca 2017 r. Zarządzenie z 30 maja 2018 r. precyzyjnie wskazywało, że spółkę wzywa się do przedłożenia odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego.
Z akt sprawy wynika jednakże, że profesjonalny pełnomocnik myli odpis pełny z odpisem aktualnym. Z takich samych powodów wcześniej odrzucono skargę kasacyjną strony. W odpowiedzi bowiem na wezwanie z 27 marca 2018 r. do przedłożenia odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego (k. 117 akt) przesłano odpis aktualny na dzień 5 kwietnia 2018 r. (k. 122 akt), mimo że w piśmie z 5 kwietnia 2018 r. zatytułowanym "odpowiedź na wezwanie" (k. 121 akt) wskazano, że jest to odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego.
Na marginesie jedynie należy wyjaśnić autorowi zażalenia, że kontrolowanym w niniejszym postępowaniu postanowieniem z 26 czerwca 2018 r. sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie spółki z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych, a nie - jak wskazano w uzasadnieniu zażalenia - utrzymał w mocy postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.