Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 21 listopada 2017 r., sygn. akt II FZ 678/17

Uzasadnienie

1. 1. Zaskarżonym postanowieniem z 12 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 477/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 477/14 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 14 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r.
2. 2. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że postanowieniem z 20 lutego 2017 r. WSA odrzucił zażalenie Skarżącego na postanowienie WSA z 22 listopada 2016 r. w przedmiocie odrzucenia skargi na wskazaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z uwagi na wniesienie zażalenia po terminie. Przesyłka z postanowieniem z 20 lutego 2017 r. była dwukrotnie awizowana - 13 marca 2017 r. i 21 marca 2017 r., a następnie wydana przez operatora pocztowego adresatowi 28 marca 2017 r. W dniu 4 kwietnia 2017 r. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie. WSA, powołując się na art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), uznał jednak, że postanowienie to zostało doręczone w trybie doręczenia zastępczego 27 marca 2017 r., bowiem tego dnia upłynął czternastodniowy termin od daty pierwszego awizowania. Skoro zaś zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia, to należało je wnieść 3 kwietnia 2017 r.
3. 3. W zażaleniu na postanowienie z 12 czerwca 2017 r. Skarżący wniósł o jego uchylenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

1. 4. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać trzeba, że WSA błędnie użył pojęcia "doręczenia zastępczego" (vide art. 72 p.p.s.a.) do trybu doręczenia z art. 73 p.p.s.a. regulującego "fikcję prawną doręczenia". Jest to nagminnie mylone pojęcie zarówno w potocznym języku, jak i w orzecznictwie sądów, jednak nie oznacza to, aby w sprawie tej doszło do błędnego zastosowania art. 73 p.p.s.a.

Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65- 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że na ich podstawie – wbrew faktom – uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu".

W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, nie mającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie – upływ ostatniego dnia okresu.

Skoro więc odpis postanowienia, po dwukrotnym awizowaniu (13 marca 2017 r. i 21 marca 2017 r.), został doręczony z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu z art. 73 § 1 p.p.s.a., a zatem 27 marca 2017 r., to siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał 3 kwietnia 2017 r. (poniedziałek). Skarżący nadał zaś zażalenie dopiero 4 kwietnia 2017 r. Niewątpliwie więc złożenie zażalenia nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a. Postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające sprzeciw w oparciu o art. 178 p.p.s.a. zostało więc wydane zgodnie z prawem.

1. 5. Na marginesie należy wskazać, że wydanie przesyłki po upływie 14 dni, o których mowa w art. 73 p.p.s.a., a także błędne pouczenie przez operatora pocztowego o dacie odbioru przesyłki w powtórnym zawiadomieniu, niewątpliwie było błędnym działaniem operatora pocztowego. Adresat przesyłki ma zaś prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została doręczona mu w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Toteż wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, że okoliczność wydania przesyłki po skutecznym doręczeniu w trybie fikcji doręczenia, co prawda nie niweluje skutku doręczenia, ale może stanowić okoliczność uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania czy skargi. Przy czym skuteczność takiego wniosku zależna jest od uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania czy skargi nastąpiło bez winy strony.
2. 6. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.