Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W.G. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia 10 lutego 2010 r. w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
We wniosku o całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, skarżący podał, że ciąży na nim obowiązek utrzymania własnej rodziny oraz rodziny bezrobotnego syna. Wnioskodawca uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości 3589 zł brutto. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostają wraz z wnioskodawcą: żona – M.G. (uzyskująca miesięczną emeryturę w wysokości 1638 zł brutto), syn – R.G. (aktualnie bezrobotny), żona syna – M.G. (uzyskująca dochody w kwocie 1410 zł brutto z tytułu umowy o pracę) oraz dzieci syna – N. i A.. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy, ciąży na nim "ciężar utrzymania całej rodziny wraz z wnukami". Opisując stan majątkowy skarżący podał, że jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 40 ha, która stanowi przedmiot zabezpieczenia, w związku z czym nie otrzymuje z tego tytułu żadnych dopłat. Żona wnioskodawcy również posiada nieruchomość rolną o powierzchni 40 ha, na której ustanowiono zabezpieczenie.
Wnioskodawca podał, że wydatki gospodarstwa domowego obejmują: opłaty za energię elektryczną – 300 zł miesięcznie, opłaty za wodę i kanalizację – 100 zł miesięcznie, wydatki na opał – 1000 zł rocznie, wydatki na lekarstwa - 430 zł miesięcznie, abonament telefoniczny – 170 zł miesięcznie, opłata za wywóz śmieci - 30 zł miesięcznie, podatki – 20 zł miesięcznie, wydatki na żywność, odzież i środki czystości – 500 zł miesięcznie, wydatki związane ze spłatą kredytu 990 zł miesięcznie. Skarżący podał również, że ciąży na nim obowiązek spłaty pożyczek uzyskanych od rodziny (łącznie 3.000,- zł.)
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 14 lipca 2010 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wywiódł sprzeciw, w którym zarzucił, że postanowienie referendarza "wydane zostało przy nieprawidłowej ocenie złożonego wniosku i sytuacji majątkowej rodziny".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał, że porównanie wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych w gospodarstwie domowym z wysokością wymaganego wpisu (200 zł), prowadzi do wniosku, że strona jest w stanie wygospodarować wskazaną kwotę. O możliwościach tych świadczy również fakt uiszczenia przez skarżącego wpisu w rozpoznawanej sprawie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, skarżący oświadczył, że gospodarstwo domowe obciążają koszty licznych postępowań sądowych, a sytuacja majątkowa rodziny uległa pogorszeniu w związku z klęskami żywiołowymi mającymi miejsce w 2010 r.. W ocenie wnioskodawcy Sąd pierwszej instancji rozpatrując wniosek powinien uwzględnić również wzrost wydatków na bieżące utrzymanie rodziny, spowodowany rosnącymi cenami żywności, mediów, opału.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady postępowania sądowoadministracyjnego, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 Poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), zgodnie z którym strony są obowiązane do ponoszenia kosztów swojego udziału w sprawie. W sytuacji gdy brak możliwości finansowania sprawy sądowoadministracyjnej zamykałby stronie drogę do dochodzenia swych praw przed sądem, ustawa przewiduje uprawnienie procesowe w postaci zwolnienia strony od kosztów sądowych.
Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje na jej wniosek, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd oceniając wniosek o zwolnienie strony od kosztów sądowych bierze pod uwagę, z jednej strony wysokość tych kosztów, z drugiej możliwości finansowe wszystkich osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym oraz poziom wydatków koniecznych dla utrzymania rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie uznał, że w skarżący miał możliwość opłacenia wpisu od skargi. Sąd zgodnie z ustawowymi kryteriami ocenił zdolności płatnicze wnioskodawcy, w następstwie czego zasadnie przyjął, że w gospodarstwie domowym skarżącego, po sfinansowaniu wszystkich wydatków koniecznych dla utrzymania rodziny, pozostaje nadwyżka, która umożliwia zapłacenie kosztów sądowych w kwocie 200 zł. Przesłanki przyznania prawa pomocy, określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nie zostały w rozpoznawanej sprawie spełnione, w związku z czym Sąd pierwszej instancji zobowiązany był wniosek skarżącego oddalić, co też uczynił, stosownie do przepisów obowiązującego prawa.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.