Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 października 2005 r., I SA/Go 397/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi Świętosława A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z.-G. z dnia 14 lipca 2004 r., (...) w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego.
Wskazał, że w dniu 16 września 2005 r. skarżący wniósł o nadesłanie mu odpisu wyroku z dnia 6 września 2005 r., I SA/Go 397/05, który to wyrok został mu doręczony w dniu 10 października 2005 r. Pismem z dnia 11 października 2005 r., nadanym dnia 12 października 2005 r., wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wskazał. że w zawiadomieniu o terminie rozprawy Sąd poinformował go, iż stawiennictwo na rozprawie jest nieobowiązkowe, nie poinformował jednak o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Skarżący stwierdził, że składając wniosek o doręczenie wyroku, był przekonany, że otrzyma go wraz z uzasadnieniem.
Sąd przytoczył rozwiązania prawne określające możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wskazał, że podane przez skarżącego przyczyny niezachowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia nie pozwalają na przyjęcie, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego. Zawiadomienie o nieobowiązkowym stawiennictwie na rozprawie zawierało pouczenie, że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Dawało więc stronie prawo do oceny czy w jej interesie leży udział w rozprawie i nie oznaczało zwolnienia strony od staranności jaką winna ona przykładać dbając o swoje interesy. Stwierdził, że strona rezygnując z udziału w rozprawie sama pozbawiła się pouczenia co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego, w związku z czym nie można przyjąć, iż zaniedbanie nie stanowi jej winy. Żaden przepis nie nakłada na Sąd obowiązku dodatkowego zawiadamiania strony o jej dalszych prawach i obowiązkach.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego, a także rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność ze względu na znaczną odległość i koszty podróży. Wskazał, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, a on sam nie zrezygnował z udziału w rozprawie z niechęci, czy też przez lekceważenie sprawy. Jest on bowiem rolnikiem, a posiedzenie Sądu odbyło się w okresie nasilonych prac przy żniwach. Do Gorzowa musiałby wyjechać wcześnie rano, a wróciłby do domu późnym wieczorem, zaś jego nieobecność odbiłaby się na pracach w gospodarstwie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył i orzekł, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 12 września 2005 r. skarżący "zwrócił się z prośbą o nadesłanie odpisu wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim", wydanego w dniu 6 września 2005 r., a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia. Pismem z dnia 20 września 2005 r. został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 6 zł, co też uczynił. W piśmie tym Sąd powołał się na przepis art. 234 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, który stanowi, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Przepisów art. 220 i art. 221 nie stosuje się.
Wezwanie strony do uiszczenia opłaty kancelaryjnej na podstawie art. 234 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że wniosek skarżącego został potraktowany jako dotyczący odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Utwierdziło to więc stronę w przekonaniu, że jej pismo procesowe zostało właściwie zredagowane by otrzymać wyrok wraz z uzasadnieniem. Należy więc zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, wyrażonym we wniosku z dnia 11 października 2005 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, że był przekonany, iż otrzyma wyrok z uzasadnieniem, a nie samą sentencję.
Należy wskazać, że kwota, o którą wezwano skarżącego - 6 zł w trzech sprawach została obliczona na podstawie par. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. nr 221 poz. 2192/, który stanowi, że za kopie i wydruki dokumentów z akt sprawy sądowoadministracyjnej wydawane na wniosek pobiera się opłatę kancelaryjną w kwocie 2 zł za każdą stronę kserokopii lub wydruku. Jest to jednak odmienny tryb niż wynikający z art. 234 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek strony został sporządzony w terminie, a w przypadku, gdy Sąd I instancji miał wątpliwości co do jego zakresu, mógł zwrócić się do skarżącego o jego sprecyzowanie, czego jednak nie uczynił. Niedopuszczalne jest interpretowanie wątpliwości na niekorzyść strony. Uchybienie takie może skutkować nawet pozbawieniem strony prawa do sądu, które zostało zagwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 189 w związku z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.