Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1474/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), oddalił wniosek W. I. o zwolnienie od kosztów sądowych.
W motywach orzeczenia Sąd I instancji podniósł, iż wnioskodawca pomimo wezwania Sądu z dnia 19 października 2009 r. (w trybie art. 255 p.p.s.a.) o złożenie dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, nie udzielił żądanych informacji, a zatem ocena możliwości finansowych skarżącego jest wysoce utrudniona. Ponadto skarżący podaje rozbieżne informacje, choćby w odniesieniu do ponoszonych miesięcznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, czy ilości posiadanych pojazdów. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że koszty utrzymania trzyosobowej wynoszą ok. 1500 zł, zaś w składanych później oświadczeniach podawał kwotę od 2.500 do 3.500 zł. Również z zaświadczenia Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców Urzędu Miasta K. wynika, że wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest posiadaczem - poza samochodem marki Fiat Punto - także i innych pojazdów pozostających na wyposażeniu firmy.
Poza tym we wniosku skarżący podał, że nie osiąga z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochodu, zaś w sprzeciwie pełnomocnik wnioskodawcy oświadczył, że dochód ten wynosi ok. 1000 zł miesięcznie.
W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca wskazał nadto, że niejasności dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego spowodowane są ciągłą jej zmianą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył i orzekł, co następuje:
Zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd przyzna osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Treść przepisu art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy w pełni podzielić rozstrzygnięcie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i argumentację przytoczoną na jego poparcie. Podkreślić należy, że Sąd decydujący o przyznaniu bądź odmowie prawa pomocy, zanim podejmie jakiekolwiek rozstrzygnięcie, powinien zbadać nie tylko sytuację finansową osoby ubiegającej się o pomoc, ale również jej sytuację rodzinną. Dlatego też Sąd zdecydował się, nie mając na ten temat wystarczających danych w złożonym wniosku, wezwać skarżącego do przesłania dodatkowych dokumentów lub podania informacji o aktualnej jego kondycji finansowej. O takiej możliwości przesądza art. 255 p.p.s.a, w którym przewidziano nałożony na stronę skarżącą obowiązek udzielenia, na wezwanie Sądu, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów, stanu rodzinnego.
Skarżący nie wywiązał się z opisanego w art. 255 p.p.s.a. obowiązku nałożonego przez WSA w Krakowie w wezwaniu z dnia 19 października 2009 r. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 3 listopada 2009 r. wskazuje jedynie, że niemożliwe jest nadesłanie dodatkowego oświadczenia o aktualnej sytuacji majątkowej, rodzinnej, bowiem nie ma kontaktu z mocodawcą. Do pisma tego dołączył oświadczenie skarżącego z dnia 7 maja 2009 r., składane wcześniej na etapie postępowania przed referendarzem sądowym.
W żaden jednak sposób pełnomocnik skarżącego nie tłumaczył ani nie wyjaśniał dlaczego nie ma kontaktu ze swoim mocodawcą.
Nadto należy się zgodzić z Sądem pierwszej instancji, że nie do końca jasna i przejrzysta jest zobrazowana w poprzednich dokumentach, informacjach i oświadczeniach sytuacja finansowo - rodzinna skarżącego. Wnioskodawca jednak w żaden sposób nie rozwiał wskazywanych przez Sąd pierwszej instancji wątpliwości, nie wyjaśnił sprzeczności w składanych oświadczeniach, a w konsekwencji pozbawił Sąd możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny swojej sytuacji materialnej i rodzinnej.
Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.