Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Go 232/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zwolnił L. i W. K. od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości przekraczającej 200 złotych oraz ustanowił dla W. K. doradcę podatkowego. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd stwierdził bowiem, że Skarżący otrzymują stałe, choć niewygórowane dochody a czyniąc stosowne oszczędności będą w stanie partycypować w kosztach sądowych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, że jedyną opłatą podlegającą obecnie uiszczeniu jest wpis od skargi, Sąd uznał, że zasadne jest udzielenie pomocy sądowej Skarżącym w postaci zwolnienia ich od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości przekraczającej 200 zł.
Na powyższe postanowienie L. K. wniosła zażalenie. Skarżąca wskazała, że wpis sądowy w wysokości 200 zł, który ma uiścić jest zbyt wygórowany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. Strony, ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. W myśl art. 246 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym albo częściowym. Ustawa uzależnia przyznanie tego prawa od spełnienia przesłanek określonych w przywołanym wyżej przepisie, odpowiednio gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek albo pełnych kosztów postępowania. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu. Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej i finansowej wnoszącego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
W przeciwnym razie musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a. Celem ustanowienia prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu - art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; zwana dalej: "Konstytucji RP"). Jednakże ze względu na to, że przyznanie prawa pomocy wiążę się z przerzuceniem ciężaru kosztów postępowania na budżet Państwa, czyli de facto na współobywateli, niezbędne jest dokonanie wyboru pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a odstąpieniem od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych - art. 84 Konstytucji RP.
Po przeanalizowaniu akt sprawy, materiałów źródłowych przedłożonych przez Skarżącą, oraz mając na uwadze treść powyższych przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że Skarżąca wraz mężem jest w stanie pokryć część kosztów sądowych w kwocie 200 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że Skarżąca otrzymuje stały miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę, a jej mąż otrzymuję rentę, co też słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji. Skarżąca natomiast już w samym zażaleniu nie wykazała swoją argumentacją, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie jest bowiem prawdą, że obowiązek zapłaty kwoty 200 zł pozbawi Skarżąca "prawa do Sądu".
Sąd stosując powiem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przychylił się do wniosków o przyznanie prawa pomocy, przyznając mężowi Skarżącej doradcę podatkowego i zwalniając Skarżących z konieczności zapłaty 300 z 500 zł, do których opłacenia zgodnie z prawem Skarżący byliby zobowiązani.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji