Uzasadnienie
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z 5 stycznia 2016 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.
Postanowieniem z 12 maja 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 930/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) odrzucił skargę.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 17 czerwca 2016 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Po rozpoznaniu sprzeciwu Skarżącego na powyższe rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z 25 lipca 2016 r., utrzymał w mocy ww. postanowienie.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia, Skarżący ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 3 października 2016 r. odmówił zmiany poprzedniego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie przyznania Skarżącemu prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy, należy wyjaśnić, że 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa nowelizująca Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nowelizacja zmodyfikowała w sprawach wszczętych po dniu jej wejścia w życie (w również w niniejszej sprawie) zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Zmianie uległ m.in. art. 260 P.p.s.a., który przed 15 sierpnia 2015 r. stanowił, że wniesienie sprzeciwu (jeśli nie jest on odrzucony) skutkuje utratą mocy przez zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został ten sprzeciw wniesiony, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługiwało zażalenie (por. art. 260 P.p.s.a. in fine, w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r.).
W świetle art. 260 P.p.s.a. w aktualnie obowiązującym brzmieniu, który znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, sąd - rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a. - wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym – w przeciwieństwie np. do art. 258 § 4 P.p.s.a. (przewidującego w szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwość wydawania zarządzeń lub postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., przez sąd) – nie dopuszcza możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego na jego podstawie.
Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone bezpośrednio w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w tym katalogu, brak jest też innego przepisu ustawy wskazującego na możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienie. W konsekwencji należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia wydanego na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o zmianie lub utrzymaniu w mocy postanowienia/zarządzenia referendarza sądowego z zakresu prawa pomocy. Zażalenie wniesione na orzeczenie, od którego nie przysługuje taki środek zaskarżenia, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne.
Należy także zwrócić uwagę, że bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt pouczenia strony przez sąd pierwszej instancji o możliwości zaskarżenia postanowienia. Błędne pouczenie – stojące w kolizji z jednoznacznymi przepisami ustawy - nie stwarza podstaw normatywnych otwierających drogę do skorzystania ze środka zaskarżenia.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł o odrzuceniu zażalenia