Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 8 lipca 2013 r., I SA/Gl 1111/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 3 sierpnia 2012 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego.
W zaskarżonym do WSA w Gliwicach postanowieniu organy podatkowe wskazały, że niemożliwe jest wszczęcie postępowania w sprawie, która została już rozstrzygnięta, a okoliczność taka zachodzi w rozpatrywanym przypadku, ponieważ w obrocie prawnym pozostają następujące decyzje ostateczne Izby Skarbowej w K.:
- a) z 12 listopada 2001 r., którą utrzymano w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w C. z dnia 8 sierpnia 2001 r., stwierdzającą skarżącemu nadpłatę w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów osób fizycznych za 1994 r. oraz orzekającą o przedawnieniu roszczenia o zwrot tej nadpłaty;
- b) z 5 lutego 2001 r., którą utrzymano w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w C. z 29 czerwca 2000 r., stwierdzającą skarżącemu nadpłatę w podatku od towarów i usług za październik 1994 r. i z uwagi na okres przedawnienia odmawiającą zwrotu stwierdzonej nadpłaty.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w dniu 6 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez Ministra Finansów jego podań z dnia 22 kwietnia 2013 r. o wyeliminowanie w trybie nadzwyczajnym wskazanych wyżej decyzji ostatecznych Izby Skarbowej.
Do tego żądania Dyrektor Izby Skarbowej w K. odniósł się z dezaprobatą w piśmie z dnia 24 czerwca 2013 r., w którym poinformował zarazem, że przeprowadzone przez Ministra Finansów czynności wyjaśniające skutkowały uznaniem, iż pełnomocnik skarżącego domaga się stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej z dnia 5 lutego 2001 r. oraz wznowienia postępowania zakończonego decyzją Izby Skarbowej z dnia 12 listopada 2001 r. W dniu 5 czerwca 2013 r. Minister Finansów postanowił odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 5 lutego 2001 r., wskazując, że sprawa ta została uprzednio ostatecznie załatwiona, a rozpatrywane żądanie jest kolejnym złożonym przez pełnomocnika skarżącego w tym przedmiocie.
Natomiast wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Izby Skarbowej z dnia 12 listopada 2001 r. został przekazany zgodnie z właściwością Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. i, zgodnie z oświadczeniem tego organu, "nie będzie podlegał merytorycznemu rozpoznaniu z uwagi na fakt, że jest to czwarty z kolei wniosek pełnomocnika strony w tej sprawie".
W ocenie sądu analiza przedstawionego stanu faktycznego nie pozostawia wątpliwości, iż przypadek opisany w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") zachodzi w niniejszej sprawie gdyż jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowań zainicjowanych wnioskami skarżącego z 22 kwietnia 2013 r. dotyczącymi wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, których istnienie przesądziło o wydaniu zarówno postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie, jak i poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
- 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w K. zarzucił naruszenie
- - art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnienie twierdzenia, że wynik postępowania w sprawie uchylenia w trybach nadzwyczajnych decyzji ostatecznych w przedmiocie stwierdzenia i odmowy zwrotu nadpłat w podatkach dochodowym i VAT za 1994 r. będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed sądem w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w ww. podatkach oraz brak uzasadnienia celowości zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie;
- - art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na błędnym przyjęciu, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyników innych toczących się postępowań w sprawie uchylenia w trybach nadzwyczajnych decyzji ostatecznych Izby Skarbowej w K. w przedmiocie stwierdzenia i odmowy zwrotu nadpłat w podatkach dochodowym i VAT za 1994 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie postępowania z przyczyn taksatywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, zatem rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracynego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania.
Zawieszenie postępowania powinno być również uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Powyższe okoliczności, sąd podejmujący rozstrzygnięcie oparte o art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., powinien jednak oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji w istocie nie wskazał w jaki sposób od wyniku rozpatrzenia przez Ministra Finansów podań skarżącego z 22 kwietnia 2013 r. o wyeliminowanie w trybie nadzwyczajnym wskazanych wyżej decyzji ostatecznych Izby Skarbowej zależy rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Samo wyjaśnienie, że "Wszak żądania te dotyczą wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, których istnienie przesądziło o wydaniu zarówno postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie, jak i poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji" uznać należy za niewystarczające w świetle przesłanek art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Należy zauważyć, jak słusznie podnosi wnoszący zażalenie, że niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia postępowań wszczętych wnioskiem skarżącego z 22 kwietnia 2013 r. w sprawie z wniosku skarżącego z 24 kwietnia 2012 r. może być wydane wyłącznie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W konsekwencji niezasadne jest twierdzenie, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest zależne od wyniku postępowań w trybach nadzwyczajnych.
Sąd nie wyjaśnił jakie względy natury celowościowej i słusznościowej przemawiają za zawieszeniem postępowania w sprawie, ograniczając się jedynie do powołania art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., czym niewątpliwie naruszył art. 141 § 4 w zw. z art. 160 P.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.