Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 643/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił skarżącej Z. [...] S.A. z siedzibą w P. (zwanej dalej: "spółką) przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu od skargi.
W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że pismem z dnia 13 lipca 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (poprzez nadesłanie odpisu KRS i odpisu skargi) oraz uiszczenia wpisu. W treści wniosku spółka argumentowała, że nie dokonała opisanych wyżej czynności w wyznaczonych terminach, gdyż nie miała wiedzy, że zostały do niej skierowane wezwania Sądu, a nie dotarła do niej żadna informacja o pozostawionych awizach. Strona zauważyła, że przy założeniu, iż informacja w postaci awiza została zostawiona na drzwiach biura (w miejscu siedziby spółki), skarżąca z łatwością mogła nie powziąć o tym wiadomości, gdyż bezpośrednie drzwi do biura siedziby nie znajdują się w obiekcie zamkniętym i odpornym na oddziaływanie czynników atmosferycznych czy działań podejmowanych przez osoby trzecie. Skarżąca opisała, że są to zwykłe drzwi zewnętrzne mające bezpośredni kontakt z ulicą, więc pozostawiona w drzwiach informacja może zostać z nich usunięta w każdej chwili (dowód: zdjęcia wydrukowane z google maps).
W ocenie skarżącej brak awiza jest okolicznością zawinioną przez doręczyciela, który wykazał się niestarannością, gdyż mógł pozostawić awizo u sąsiadów czy też stróża kompleksu, mógł też przekazać tym osobom informację o pozostawieniu awiza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie dostrzegł podstaw do uwzględnienia żądania spółki w oparciu o art. 86 § 1 i 2 oraz art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). W motywach rozstrzygnięcia zwrócił uwagę, że z akt niniejszej sprawy, w tym przesyłek zawierających wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi i wezwanie do uiszczenia wpisu, zwróconych do nadawcy jako niepodjętych w terminie, wyraźnie wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi w dniu 3 czerwca 2015 r., ww. korespondencję pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym, a zawiadomienia o pozostawieniu pism w tym urzędzie umieszczono na drzwiach adresata. Na przedmiotowych przesyłkach widnieją również adnotacje o powtórnym awizowaniu w dniu 11 czerwca 2015 r., a także informacje o zwrocie ww. przesyłek jako niepodjętych w terminie. Obok powyższych informacji znajdują się stosowne pieczątki oraz podpisy listonosza.
W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że podniesione przez stronę okoliczności dotyczące nieprawidłowości w doręczaniu przez pocztę przesyłek na jej adres nie mogły stanowić podstawy do skutecznego zakwestionowania ustaleń poczynionych przez pocztę w zakresie doręczenia stronie spornej przesyłki. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że podejmowała choćby próby zlikwidowania zaistniałej sytuacji (przykładowo, że próbowała zainstalować skrzynkę listową, bądź ustanowiła pełnomocnika do odbioru korespondencji, bądź zgłaszała jakiekolwiek zastrzeżenia czy reklamacje na poczcie co do sposobu doręczania przesyłek) oraz że zaginięcie obu awiz miało charakter zdarzeń incydentalnych, nagłych, nie do przezwyciężenia. Wręcz przeciwnie, przedstawione przez skarżącą dowody, świadczą o tym, że skarżąca taki stan świadomie tolerowała i godziła się na jego negatywne konsekwencje.
W zażaleniu spółka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, ewentualnie zmianę orzeczenia i przywrócenie terminu. Skarżąca podniosła, że nie mogła zapoznać się z przesłaną do niej korespondencją, a brak wiedzy o pozostawieniu awiza uniemożliwiał jej podjęcie kroków zmierzających do otrzymania i zapoznania się z treścią przesyłek.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie wskazać należy, że regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepisy art. 86 § 1 zd. 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. przewidują bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (zob. m. in. postanowienia NSA: z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162, publ. Mon. Prawn. 2003/8/340 i z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 997/10 – treść orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl, zwanej dalej: CBOSA). Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. m. in. postanowienia NSA: z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11 i z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 459/10 – treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Zadaniem strony ubiegającej się o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest więc uwiarygodnienie przyczyn uchybienia terminowi jako przeszkód nie dających się pokonać nawet przy dołożeniu największego wysiłku.
W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należy, że powołane przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i opłacenia wpisu. Spółka próbuje bowiem usprawiedliwić opóźnienie w dokonaniu czynności brakiem informacji o awizowaniu korespondencji z uwagi na niestaranność doręczyciela (spowodowaną pozostawieniem przez pracownika poczty zawiadomienia o awizowaniu w drzwiach adresata, które przylegają bezpośrednio do ulicy i nie znajdują się na terenie zamkniętym). Rację ma Sąd pierwszej instancji podnosząc, że gołosłowne i w istocie hipotetyczne jedynie twierdzenia spółki nie mogą prowadzić do zakwestionowania prawidłowości doręczenia. Tym bardziej, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, że poczta dokonała prawidłowego doręczenia (co wyczerpująco opisano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia), zaś sama skarżąca nie rozpoczęła postępowania reklamacyjnego na poczcie.
Na gruncie niniejszej sprawy spółka nie może zaś – co trafnie akcentowano w kontrolowanym orzeczeniu – przerzucać ryzyka związanego z trudnościami w odbiorze korespondencji na doręczyciela. W opisanych okolicznościach odpowiedzialność za warunki przekazania przesyłki spoczywa bowiem na spółce, która będąc świadoma zagrożeń wynikających z lokalizacji drzwi wejściowych siedziby spółki, nie podjęła jakichkolwiek działań mogących zabezpieczać przekazywaną jej korespondencję przed ingerencją osób trzecich czy też wpływem warunków atmosferycznych np. poprzez zainstalowanie skrzynki listowej.
Nie sposób przy tym podzielić argumentacji prezentowanej w zażaleniu, że bierność skarżącej była spowodowana brakiem wiedzy o awizowaniu pism, w sytuacji, gdy spółka inicjując spór sądowy powinna liczyć się z możliwością prowadzenia korespondencji z sądem. Brak było tym samym podstaw do przyjęcia, że w rozpatrywanym przypadku wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody w terminowym opłaceniu wpisu od skargi i uzupełnieniu jej braków formalnych.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.