Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wr Kr 152/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił B. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 27 kwietnia 2015 r. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 27 listopada 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r.
Jak wskazał Sąd w zaskarżonym postanowieniu, wnioskiem z dnia 7 maja 2015 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku z dnia 27 kwietnia 2015 r. oraz o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 28 kwietnia 2015 r. skarżący telefonicznie wypowiedział pełnomocnictwo radcy prawnemu P. Z. W dniu 6 maja 2015 r. otrzymał od wskazanego pełnomocnika akta sprawy, jak również został pouczony o przysługujących mu środkach odwoławczych oraz o sposobie uzyskania uzasadnienia wyroku. W związku z powyższym niezwłocznie przygotował niniejszy wniosek. Podał, że niezłożenie wniosku w terminie nie było przez niego zawinione, bowiem o 7 -dniowym terminie dowiedział się dopiero w dniu 6 maja 2015 r., działał bez pełnomocnika i nie posiada "szczegółowej wiedzy dotyczącej postępowań sądowych".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w motywach rozstrzygnięcia - odwołując się do regulacji zawartych w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a.) – uznał, że w rozpoznawanym przypadku nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu ww. terminu. W ocenie Sądu przyczyna uchybienia terminu na jaką powołano się w sprawie, tj. wypowiedzenie pełnomocnictwa radcy prawnemu i brak znajomości przez skarżącego procedury sądowoadministracyjnej, nie uzasadnia przywrócenia wnioskowanego terminu. Okoliczności bowiem związane z realizacją stosunku wewnętrznego pełnomocnictwa, to jest relacje między mocodawcą i pełnomocnikiem, pozostają bez wpływu na bieg terminów procesowych.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący był reprezentowany w chwili ogłoszenia wyroku przez profesjonalnego pełnomocnika, a stosunek pełnomocnictwa został wypowiedziany dzień po ogłoszeniu wyroku – 28 kwietnia 2015 r., strona miała zatem jeszcze 7 dni by taki wniosek złożyć osobiście bądź przez pełnomocnika – do czasu wypowiedzenia pełnomocnictwa. Wobec tego uznano, że niedochowanie przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie było podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniając zażalenie wskazano, że niewiedza wynikająca ze szczególnego trybu postępowania przez sądami administracyjnymi nie może być oceniana jako niedostateczna dbałość i staranność w prowadzeniu własnych spraw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepisy art. 86 § 1 1 oraz art. 87 § 2 P.p.s.a. przewidują bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162, publ. Mon. Prawn. 2003/8/340 i z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 997/10 – treść orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl, zwanej dalej: CBOSA). Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11 i z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 459/10, publ. w CBOSA). Zadaniem strony ubiegającej się o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest więc uwiarygodnienie przyczyn uchybienia terminu jako przeszkód nie dających się pokonać nawet przy dołożeniu największego wysiłku.
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się na okoliczność dotrzymania terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych.
Przenosząc te rozważania na treść rozpoznawanego zażalenia należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał przyczyn, dla których istniały ważne powody skutkujące uchybieniem terminu do wniesienia skargi. W zażaleniu skarżący podnosi, że z uwagi na nieznajomość procedury był przekonany, że w przypadku oddalenia skargi sąd z urzędu, bez konieczności składania dodatkowego wniosku, sporządza uzasadnienie wyroku.
Odnosząc się do argumentów przedstawionych przez skarżącego należy zwrócić uwagę, że wypowiedział on ówczesnemu pełnomocnikowi stosunek pełnomocnictwa w dniu 28 kwietnia 2015 r., a więc dzień po ogłoszeniu wyroku. Jak wyjaśnił skarżący, powodem wypowiedzenia pełnomocnictwa było rozczarowanie rozstrzygnięcia sprawy. Rozwiązanie stosunku pełnomocnictwa nastąpiło dzień po rozprawie, a równocześnie na początku biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strona dbająca należycie o swoje interesy procesowe po wypowiedzeniu pełnomocnikowi pełnomocnictwa w trakcie trwania postępowania w sprawie dysponuje możliwościami pozwalającymi na ustalenie, jakie czynności procesowe zostały w sprawie podjęte, a jakie należy podjąć w najbliższej przyszłości, poprzez osobisty wgląd do akt sprawy w siedzibie sądu, bądź w drodze informacji telefonicznej.
Poza tym, aby móc oczekiwać od sądu pomocy w postaci pouczeń, do udzielania których sąd jest zobowiązany na podstawie art. 6 P.p.s.a., strona winna powiadomić niezwłocznie sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Brak takiego powiadomienia również świadczy o braku należytej dbałości w prowadzeniu swoich interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 295/14, publ. CBOSA)
Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu i działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie