Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 428/09 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 10 lutego 2009 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi strona zwróciła się o zwolnienie od opłaty sądowej. Na urzędowym formularzu PPF skarżący wskazał, że wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu skarżący podał, że jest emerytem, pobiera świadczenie w kwocie 1360,73 zł brutto, żona z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu, ponosi stałe wydatki na lekarstwa w kwocie ok. 300 zł, spłaca regularnie zobowiązania wobec banków - 730 zł. Oświadczył także, że posiada dom o pow. 123 m2, nieruchomość rolną o pow. 1,69 ha, nie posiada natomiast żadnych rzeczy wartościowych ani oszczędności pieniężnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 lipca 2009 r. odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 września 2009 r. sygn. II FZ 397/09 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 29 lipca 2009 r. Skarżący nie wykonał wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, więc Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 27 października 2009 r. odrzucił wniesioną przez stronę skargę.
Skarżący w piśmie z dnia 14 listopada 2009 r. zainicjował kolejne postępowanie o prawo pomocy i na wezwanie złożył wniosek na urzędowym formularzu. We wniosku tym podał dane zgodne z danymi zawartymi we wniosku rozpatrywanym już przez Sąd odnośnie informacji dotyczących liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz majątku.
Rozpoznając wniosek z dnia 27 listopada 2009 r. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które to mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. daje w skrócie: p.p.s.a. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane.
Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wskazał żadnych nowych, istotnych okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w korzystny dla niego sposób i tym samym mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 29 lipca 2009 r. W rozpoznawanym obecnie wniosku skarżący podaje dokładnie te same dane, które w poprzednim postępowaniu z zakresu prawa pomocy.
Zażalenie od powyższego postanowienia złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie oraz zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
W dalszej części zażalenia strona odniosła się w sposób pejoratywny do działań Urzędu Gminy P. N. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji zastosował powyższy przepis, uznając, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 29 lipca 2009 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy wszczętego na wniosek strony z dnia 9 czerwca 2009 r. (orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 września 2009 r., II FZ 397/09), jako że argumentacja kolejnego wniosku z dnia 27 listopada 2009 r. o przyznanie prawa pomocy nie różniła się od poprzedniej, podnoszonej w postępowaniu z powyższego wniosku z dnia 9 czerwca 2009 r. i nie wskazywała na żadną zmianę okoliczności, a tym bardziej taką, której waga przemawiałaby za zmianą dotychczasowego rozstrzygnięcia i przyznaniem stronie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zasadna zatem była odmowa zmiany pierwotnego postanowienia z dnia 29 lipca 2009 r. w przedmiocie prawa pomocy.
Dodać należy, że w orzecznictwie i literaturze przedmiotu nie jest kwestionowane, że moc wiążąca orzeczenia w stosunków do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter [w:] B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365 oraz J, Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OPS 2001, z. 4, poz. 63).
Warto również podkreślić, że skarżący w treści zażalenia nie podniósł jakichkolwiek argumentów wskazujących na zmianę okoliczności przyjętych przez Sąd za podstawę rozstrzygnięcia z dnia 29 lipca 2009 r., które uzasadniałaby zmianę tego orzeczenia. Z niestarannie sporządzonego, a przez to mało czytelnego zażalenia, zdaje się wynikać jedynie przekonanie skarżącego o błędnych wobec niego działaniach organów administracji obu instancji.
Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, należało stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.