Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 października 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 702/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę B. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 maja 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie wznowienia postępowania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 sierpnia 2019 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, przez podanie numeru PESEL. Wezwanie doręczono stronie skarżącej w dniu 28 sierpnia 2019 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił wzywanego braku formalnego skargi. WSA powołując się na treść art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a.") wskazał, że każde pierwsze pismo w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony je wnoszącej, a konsekwencją nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie tego braku formalnego jest jej odrzucenie na co wskazuje art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie, gdyż skarżący w wyznaczonym terminie nie podał swojego numeru PESEL, zatem Sąd I instancji skargę odrzucił.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Uzasadniając zażalenie wskazano, że postanowienie Sądu jest nieprawidłowe, gdyż opiera się na błędnym ustaleniu, że wzywał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego w postaci podania numeru PESEL. Wskazano, że w dniu 28 sierpnia 2019 r. skarżący odebrał przesyłkę z Sądu oznaczoną "Doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu". Do pisma tego, datowanego na 16 sierpnia 2019 r. Sąd dołączył odpis zarządzenia z dnia 8 sierpnia 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu z dnia 9 sierpnia 2019 r. oraz odpis odpowiedzi na skargę, co wynika z treści pisma przewodniego i tego co skarżący otrzymał w przesyłce z Sądu.
Natomiast skarżący nigdy nie otrzymał wezwania z 19 sierpnia 2019 r. dotyczącego podania numeru PESEL. Skoro nie wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci podania numeru PESEL to taki brak nie mógł wywołać skutku prawnego w postaci odrzucenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Istota niniejszej sprawy dotyczy tego, czy skarżący otrzymał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL. W zaskarżonym postanowieniu WSA pominął istotne okoliczności stanu faktycznego sprawy, z którego wynika, że do skarżącego w dniu 19 sierpnia 2019 r. nadano przesyłkę, która zawierała - jak wynika z adnotacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 27 akt sądowych) - wezwanie o uzupełnienie braków formalnych, wezwanie o opłatę i odpowiedź na skargę. Pełnomocnik skarżącego wskazuje natomiast, że jedyne pisma jakie skarżący otrzymał w przesyłce to pismo przewodnie z 16 sierpnia 2019 r., zarządzenie z dnia 9 sierpnia 2019 r. o wezwaniu do uiszczeniu wpisu sądowego i odpis odpowiedzi na skargę. Z akt sprawy wynika wiele niejasności.
Po pierwsze w treści pisma przewodniego z 16 sierpnia 2019 r. znajduje się sformułowanie "W wykonaniu zarządzenia z dnia 8 sierpnia 2019 r.", podczas gdy zarządzenie, o którym mowa w tym piśmie wydane zostało 9 sierpnia 2019 r. W piśmie z dnia 19 sierpnia 219 r., wzywającym do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącego wskazano "W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 sierpnia 2019 r." podczas gdy żadne zarządzenie z tą datą nie znajduje się w aktach sprawy, a zarządzenie wzywające do wskazania numeru PESEL wydane zostało 8 sierpnia. Co istotne dla rozpoznania niniejszej sprawy, przesyłkę nadaną w dniu 19 sierpnia 2019 r. skarżący odebrał 28 sierpnia 2019 r. i w terminie wskazanym w wezwaniu do uiszczenia wpisu uiścił opłatę.
Mając na uwadze powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka rzeczywiście zawierała wskazane na zwrotce pisma lub zawierała część z nich - jak dowodzi strona. W obu przypadkach jest to domniemanie, które należy uprawdopodobnić. Z doświadczenia życiowego wynika, że racjonalnym działaniem strony zainteresowanej w rozpoznaniu jej sprawy jest wykonywanie wszelkich obowiązków, które są warunkiem nadania sprawie biegu. Logiczne jest także założenie, że strona wykonując obowiązki o większej skali trudności i wymagające od niej większego zaangażowania (uiszczenie wpisu sądowego) nie zaniecha także obowiązków przynajmniej teoretycznie mniej wymagających (odpowiedź na wezwanie i wysłanie pisma zawierającego numer PESEL listem poleconym). Skoro skarżący uzupełnił brak formalny w postaci uiszczenia wpisu sądowego od skargi, to prawdopodobnym jest, że z niewiadomych powodów nie otrzymał wezwania do nadesłania numeru PESEL.
Za takim rozstrzygnięciem wątpliwości dotyczących okoliczności faktycznych na korzyść strony przemawia, w tym konkretnym przypadku, umożliwienie stronie zainteresowanej ochroną swych praw i skorzystanie w pełni z konstytucyjnego prawa do sądu. Należy zauważyć, że prawdopodobne jest w okolicznościach niniejszej sprawy, że przesyłka sądowa z niewyjaśnionych przyczyn nie zawierała wezwania do nadesłania numeru PESEL. Zaistniałe wątpliwości nie mogą obciążać strony, która zainteresowana jest pełną obroną swych praw i dopełniła pozostałych obowiązków wynikających z nadesłanej korespondencji. (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II GZ 323/18; publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie uwzględnił i uchylił zaskarżone postanowienie.