Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1084/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę S. P. (dalej: "skarżący") w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2017 r. w przedmiocie uchylenia ostatecznego postanowienia.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu będące przedmiotem skargi zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 12 sierpnia 2017 r., a zatem trzydziestodniowy termin na wniesienie środka odwoławczego upływał w dniu 11 września 2017 r. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga wniesiona przez skarżącego w dacie 12 września 2017 r. jest skargą spóźnioną, która stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") podlega odrzuceniu.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł zażalenie, podnosząc, że jako schorowana osoba w podeszłym wieku wadliwie obliczył termin do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, przy czym ustawa wymaga aby wniesienie skargi do sądu nastąpiło za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są jej przedmiotem.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu została doręczona skarżącemu w dniu 12 sierpnia 2017 r. Powyższa okoliczność potwierdzona przez skarżącego jest bezsporna w sprawie. Należy nadto wskazać, iż wydane rozstrzygnięcie zawierało w swej treści prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Otrzymanie przez Skarżącego postanowienie wraz z uzasadnieniem w dacie 12 sierpnia 2017 r. zapoczątkowało bieg trzydziestodniowego terminu do wystąpienia ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którego zakończenie nastąpiło w dacie 11 września 2017 r. Nadanie skargi w placówce pocztowej w dniu 12 września 2017 r. nastąpiło zatem z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a.
Konsekwencją wniesienia skargi po upływie ustawowo zakreślonego terminu stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jest jej odrzucenie. W realiach rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż Sąd pierwszej instancji słusznie odrzucił skargę jako wniesioną po upływie terminu przewidzianego do dokonania tej czynności.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że ocena zachowania przesłanek oraz wymogów formalnych skarg stron postępowania inicjujących postępowanie sądowoadministracyjne przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi dokonywana jest przez sądy na podstawie ściśle określonych norm przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 50-51 p.p.s.a. w zakresie podmiotów uprawnionych do wystąpienia ze skarga, art. 52 p.p.s.a. w zakresie konieczności uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, art. 57 § 1-3 p.p.s.a. w zakresie elementów obligatoryjnych pism procesowych, a także art. 53 p.p.s.a. w zakresie terminu do ich wniesienia. Dopiero kumulatywnie spełnienie wszystkich przesłanek w wskazanych wyżej przepisach uzasadnia nadanie skardze biegu i rozpoznanie sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. W myśl art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga wniesiona po upływie 30-dniowego liczonego od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie podlega odrzuceniu.
Norma tego przepisu nie zawiera w tym zakresie żadnej uznaniowości sądu ani możliwości wybiórczego traktowania tego wymogu. Jakiekolwiek okoliczności wpływające na uchybienie terminu nie mogą stanowić podstawy do jego przedłużenia, to mogą mieć wpływ na jego ewentualne przywrócenie przy założeniu spełnienia przez skarżącego określonych przesłanek.
W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Dodatkowo w myśl art. 86 § 2 p.p.s.a. koniecznym jest, aby uchybienie terminu wiązało się dla strony z ujemnymi skutkami w zakresie postępowania sądowego. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, o czym stanowi art. 87 § 4 p.p.s.a. Z powyższych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że okoliczności przytoczone przez skarżącego w zażaleniu, tj. podeszły wiek i zły stan zdrowia, nie mogły być brane pod uwagę przez Sąd jako przesłanki uzasadniające uchylenie zaskarżonego postanowienia. W rozpoznawanej sprawie nie sposób było doszukiwać się możliwości zastosowania wobec skarżącego instytucji przywrócenia terminu do dokonania czynności w postaci wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący, składając za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu jako organu II instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego jest kontrola zasadności odrzucenia skargi przez Sąd pierwszej instancji. Skoro skarga została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z uchybieniem terminu, ten słusznie ją odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.