Uzasadnienie
Zarządzeniem z 7 listopada 2016 r. R. P. został wezwany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (sygn. akt III SA/Po 931/15) do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie tego sądu w przedmiocie odrzucenia skargi.
W zażaleniu na powyższe zarządzenie Skarżący wniósł o jego uchylenie, wskazują, że jest ono niezasadne i sprzeczne ze stanem faktycznym oraz prawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest niezasadne, dlatego zostało oddalone.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie jest zasadą postępowania sądowoadministracyjnego, wyrażoną w art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Z udziałem w postępowaniu wiąże się konieczność uiszczenia kosztów sądowych przez osobę, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 § 1 P.p.s.a.). Pismem podlegającym wpisowi sądowemu jest zażalenie (art. 230 § 2 P.p.s.a.). Sąd, zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a., nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Przewodniczący zobowiązany jest wezwać wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, wskazując jej wysokość, ustawowy termin do jej uiszczenia (7 dni od doręczenia wezwania) i pouczając o skutkach niewykonania tego obowiązku (art. 220 § 1 P.p.s.a.).
Obowiązek wniesienia opłat sądowych przez stronę inicjującą to postępowanie nie stanowi co do zasady ograniczenia prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jeżeli wysokość opłat nie jest nadmierna (nieproporcjonalna), a ponadto możliwe jest udzielenie stronie pomocy w ich zapłacie poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 17 lutego 2009 r., 6134/03 Gospodarczyk przeciwko Polsce, LEX nr 479498, wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 7 września 2004 r., sygn. P 4/04, OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 81, cz. III, pkt 2.2; z 17 listopada 2008 r., sygn. SK 33/07, OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 154, cz. III, pkt 7.2). Koszty sądowe spełniają liczne funkcje: społeczne, fiskalne, a także służebne wobec wymiaru sprawiedliwości (mają zapewnić m.in. sprawność tego postępowania). Nie oznacza to jednak, że tylko całkowita bezpłatność postępowania sądowego jest stanem zapewniającym pełną realizację prawa do sądu, zwłaszcza gdy strony mogą skorzystać z prawa pomocy (tak w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 marca 2004 r., sygn. SK 14/03, OTK ZU nr 3/A/2004, poz. 23, cz. III, pkt 2).
W tym wypadku na podstawie § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) Skarżący został wezwany został do uiszczenia kwoty 100 zł tytułem wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w tym zarządzeniu żadnego uchybienia.
Należy również zaznaczyć, że składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy wcześniejsze wnioski zostały prawomocnie oddalone, nie może stać na przeszkodzie do wykonania obowiązku uiszczenia wpisu i nie może tamować toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji zgodnie z art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.