Uzasadnienie
- 1. Postanowieniem z dnia 21 października 2019 r. o sygn. I SA/Wr 618/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę A. W. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 marca 2018 r. o nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne – podobnie, jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia – na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
- 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.
- 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA we Wrocławiu podał, że Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 czerwca 2018 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie skarżąca zaskarżyła w drodze zażalenia, które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2018 r., II FZ 551/18, zostało oddalone.
Skarżąca po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tej opłaty sądowej oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 12 marca 2019 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskowanego prawa pomocy. W wyniku rozpoznania sprzeciwu od ww. postanowienia WSA we Wrocławiu postanowieniem z dnia 3 czerwca 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. Wobec powyższego, skarżąca pismem z dnia 9 lipca 2019 r., została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 czerwca 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej w dniu 25 lipca 2019 r. Skarżąca nie uiszczając kwoty wpisu od skargi, w dniu 2 sierpnia 2019 r. (data stempla pocztowego) po raz kolejny złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy.
- 2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zaskarżonym postanowieniem, powołując się na art. 220 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. Zdaniem WSA we Wrocławiu ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie zwolniło skarżącej od obowiązku uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i w konsekwencji - nie mogło uchronić skarżącej przed ujemnymi następstwami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi.
- 3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA we Wrocławiu, w którym sformułowała wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Zdaniem skarżącej, zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie że brak jest podstaw do stwierdzenia, że zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi; Jej zdaniem, naruszony został art. 6 p.p.s.a. przez brak poinformowania skarżącej o możliwości złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy przy zmianie okoliczności faktycznych oraz braku możliwości wstrzymania postępowania w sytuacji złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy opartego na nowych okolicznościach. Skarżąca wskazała również na naruszenie art. 257 p.p.s.a. przez wydanie orzeczenia dotyczącego wniosku o przyznanie prawa pomocy niezgodnie z obowiązującą normą.
Zdaniem skarżącej, zostały także naruszone przepisy przez wydanie orzeczenia dotyczącego odrzucenia skargi przy opłaceniu skargi tj. niezgodnie z obowiązującą normą. W konsekwencji zaskarżone postanowienie pomija cały stan uwidoczniony w aktach sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem treści wniosku, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego.
- 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
- 4.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.
- 4.2. Na obecnym etapie postępowania przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje wyłącznie kwestia oceny prawidłowości postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 21 października 2019 r. dotyczącego odrzucenia skargi skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 29 marca 2018 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zatem – mimo żądania skarżącej (zarzut naruszenia art. 257 p.p.s.a.) - wydać orzeczenia dotyczącego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Artykuł 230 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Prawidłowość samego wezwania do uiszczenia wpisu została potwierdzona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2018 r., II FZ 551/18, którym oddalono zażalenie skarżącej na wspomniane zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu o skargi. Skarżącej nie przyznano również prawa pomocy.
W konsekwencji prawidłowo, po zakończeniu postępowania w zakresie prawa pomocy, ponownie wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 21 czerwca 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wspomniane powtórne wezwanie doręczono skarżącej w dniu 25 lipca 2019 r. (k. 51 akt). Wpisu od skargi nie został uiszczony, a zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo skargę odrzucił na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Powołany przepis wskazuje, że m.in. skarga, od której mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, przy czym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału wyraźnie zaznaczono, że nieuiszczenie należnej opłaty skutkować będzie jej odrzuceniem.
- 4.3. Odnosząc się do zażalenia, należy zwrócić uwagę, że realizacją obowiązku niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych z art. 6 p.p.s.a., które w sprawie muszą być podjęte były wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu od skargi (zob. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2019 r., II FZ 648/19). Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wbrew twierdzeniom strony bez znaczenia dla kontrolowanego rozstrzygnięcia pozostawałoby wystąpienie przez skarżącą z kolejnym wnioskiem o zwolnienie z powinności zapłaty wpisu od skargi. Skarżąca nie może uchronić się przed konsekwencjami niewykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wymaganego wpisu przez złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Okoliczność złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (zob. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2010 r., II FZ 115/10; z dnia 11 kwietnia 2013 r., I OSK 536/13; z dnia 8 stycznia 2014 r., II GZ 761/13).
- 4.4. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.