Uzasadnienie
- 1. Postanowieniem z dnia 24 października 2011 r., I SA/Łd 378/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek Spółdzielni Pracy "S." w likwidacji z siedzibą w T. (dalej: Skarżąca lub Spółdzielnia) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 30 grudnia 2010 r., nr [...], wydaną w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji umarzającej postępowanie podatkowe w sprawie określenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 88 w zw. z art. 87 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.).
- 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji:
- 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Łodzi podał, że wyrokiem z dnia 22 czerwca 2011 roku tenże Sąd oddalił skargę Skarżącej na w.w. decyzję Dyrektora IS w L. z dnia 30 grudnia 2010 r.
- 2.2. Likwidator Skarżącej T. S. w ustawowym terminie złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie w dniu 26 lipca 2011 r.
- 2.3. W dniu 14 września 2011 r. do Sądu pierwszej instancji wpłynęła skarga kasacyjna od wyroku z 22 czerwca 2011 r. wraz z wnioskiem pełnomocnika Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, że likwidator jest osobą starszą, leczącą się kardiologicznie i onkologicznie. Na przełomie lipca i sierpnia 2011 r. stan jego zdrowia pogorszył się i nie był w stanie kontrolować korespondencji przychodzącej do Skarżącej. Do wniosku załączono zaświadczenie lekarskie, zgodnie z którym w okresie od 4 lipca 2011 r. do 8 sierpnia 2011 r. wystąpiło zaostrzenie objawów choroby przewlekłej likwidatora Skarżącej.
- 3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi:
- 3.1. Odrzucając wniosek Skarżącej WSA w Łodzi stwierdził, że zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa dokonana po terminie jest bezskuteczna. Strona, która nie dochowała terminu do wniesienia skargi, jest uprawniona do złożenia wniosku o jego przywrócenie. Warunkiem pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie tegoż wniosku jest spełnienie łącznie zarówno przesłanek formalnych, jakimi są: skierowanie wniosku do organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, zachowanie siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia, wskazanie okoliczności, które uprawdopodobniają brak winy oraz jednoczesne dokonanie czynności, której termin upłynął, jak i przesłanki materialnej - polegającej na uprawdopodobnieniu braku winy w niedochowaniu terminu (art. 87 § 1, 2 i 3 p.p.s.a.).
- 3.2. Dokonując wstępnej oceny wniosku Skarżącej, w aspekcie rygorów formalnych, Sąd stwierdził, że wniosek uchybia jednemu ze wskazanych wyżej warunków, a mianowicie został złożony po upływie 7 dni od ustania przyczyny przekroczenia terminu do jego złożenia. Przyczyną niezłożenia skargi kasacyjnej w terminie były problemy zdrowotne likwidatora Skarżącej. Przeszkoda, która uniemożliwiała wniesienie skargi w terminie ustała, w ocenie Sądu w dniu 8 sierpnia 2011 r., kiedy to ustało zaostrzenie objawów choroby przewlekłej. Od tej daty należało zatem liczyć termin 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, który upłynął 16 sierpnia 2011 r. Tymczasem, Skarżąca składając wniosek w dniu 14 września 2011 r., przekroczyła ten termin.
- 4. Stanowisko Skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:
- 4.1. Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na w.w. postanowienie WSA w Łodzi Skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata) zarzuciła Sądowi pierwszej instancji błąd polegający na ustaleniu, że zaostrzenie objawów choroby przewlekłej likwidatora Spółdzielni ustało w dniu 8 sierpnia 2011 r., jakkolwiek przedłożona dokumentacja lekarska świadczy, iż stan zdrowia likwidatora uniemożliwiał mu podjęcie działań w dłuższym okresie. Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
- 4.2. Uzasadniając zażalenie Skarżąca podniosła, że zdaniem Sądu pierwszej instancji likwidator Spółdzielni był zdolny do podejmowania czynności likwidatora od dnia 8 sierpnia 2011 r., kiedy to ustało zaostrzenie objawów choroby przewlekłej. Nie sposób zgodzić się z taką argumentacją. Z załączonej dokumentacji lekarskiej nie wynika taki wniosek. Oceniając możliwość podjęcia czynności przez likwidatora nie można pominąć, że jest 70-letnim człowiekiem, który leczy się kardiologicznie i onkologicznie. Na przełomie lipca i sierpnia 2011 r. stan zdrowia likwidatora pogorszył się i nie był on w stanie kontrolować korespondencji przychodzącej do Spółdzielni. Pierwsze czynności likwidator podjął z chwilą powrotu do zdrowia, tj. 8 września 2011 r. i w terminie 7 dni została złożona skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Nie można więc w tej sytuacji zrzucić likwidatorowi zawinienia wobec niedotrzymania terminu.
- 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena zawarta przez WSA w Łodzi w zaskarżonym postanowieniu zasługuje na aprobatę, bowiem z akt sprawy wynika, że okoliczność uniemożliwiająca terminowe wniesienie skargi kasacyjnej, tj. pogorszenie stanu zdrowia likwidatora Spółdzielni ustał z początkiem sierpnia 2011 r., a nie – jak twierdzi Skarżąca – z początkiem września 2011 r.
- 5.2. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym w trybie art. 86 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne są zobowiązane do podjęcia rozstrzygnięcia przede wszystkim na podstawie treści wniosku (podniesionych tam okoliczności faktycznych i racji prawnych) oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy (por. postanowienia NSA: z dnia 6 lipca 2011 r., II FZ 320/11, z dnia 8 listopada 2011 r., II FZ 660/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W rozpoznawanej sprawie WSA w Łodzi prawidłowo rozpoznał wniosek Skarżącej poprzez odniesienie podniesionych w nim okoliczności do dokumentów zabranych w aktach sprawy. W tej kwestii Skarżąca przedłożyła pojedynczy dokument – zaświadczenie lekarskie, informujące, że w dniach od 4 lipca 2011 r. do 8 sierpnia 2011 r. u likwidatora Spółdzielni nastąpiło zaostrzenie przewlekłych chorób (por. k. 64 akt WSA w Łodzi). Zaświadczenie nie wskazuje przy tym o jakie choroby chodzi, a zostało ono wystawione przez specjalistę chorób wewnętrznych i medycyny rodzinnej. Przyjmując w dobrej wierze jako ustalone okoliczności udokumentowane w w.w. zaświadczeniu, WSA w Łodzi prawidło przyjął, że stan pogorszenia zdrowia likwidatora Spółdzielni minął z początkiem sierpnia 2011 r. Twierdzenie Skarżącej, zawarte w zażaleniu, że taki wniosek był bezpodstawny jest całkowicie chybione, bowiem zaświadczenie lekarskie precyzyjnie wskazuje datę pogorszenia stanu zdrowia oraz datę jego poprawy (8 sierpnia 2011 r.).
Przyjmując w zgodzie z doświadczeniem życiowym, że stan zdrowia nie ulega poprawie w pojedynczym momencie, którego w związku z tym nie można wskazać, a jedynie orientacyjnie określa się czas poprawy zdrowia, nie można zaaprobować twierdzenia Skarżącej, że od momentu wskazanego przez lekarza minął jeszcze miesiąc zanim likwidator Spółdzielni mógł podjąć czynności zawodowe. Twierdzenie Skarżącej jest nieracjonalne, niezgodne z doświadczeniem życiowym, stoi w sprzeczności z przedłożonym w.w. dokumentem medycznym oraz, co więcej, nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione. Wskazana w zażaleniu data rzekomej poprawy zdrowia likwidatora, tj. 8 września 2011 r., jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego arbitralnie wskazana przez Skarżąca i jako pozbawiona jakiegokolwiek uprawdopodobnienia jest twierdzeniem gołosłownym.
5.3. Opierając się na aktach sprawy (zaświadczeniu lekarskim) należy zaaprobować ocenę WSA w Łodzi, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uchybia jednemu z warunków art. 87 § 1 p.p.s.a., a mianowicie został złożony po upływie 7 dni od ustania przyczyny przekroczenia terminu do jego złożenia. Tym samym zasadnie Sąd pierwszej instancji odrzucił wniosek, jako niespełniający wymogów formalnych prawa do jego skutecznego wniesienia. Zażalenie Skarżącej jest bezzasadne, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił je na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w sentencji.