Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 443/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi S. J. (dalej: wnioskodawca, skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych, odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawca nie spełnił przesłanki uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, pomimo wezwania przez Sąd do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wpis sądowy od skargi kasacyjnej wynosi w przedmiotowej sprawie 250 zł.
Zaskarżając powyższe postanowienie (środek zaskarżenia strona nazwała "sprzeciwem") wnioskodawca podniósł, że uiszczenie opłaty sądowej od złożonej skargi przekracza jego możliwości finansowe. Przedstawiając swoją sytuację finansową wskazał, że wynagrodzenie żony wynosi 1.933 zł, a dochód uzyskiwany przez skarżącego z 16 – hektarowego gospodarstwa rolnego to ok. 1000 zł. Wnioskodawca zauważył, że koszty utrzymania rodziny, w tym trzech dorosłych synów, którzy nie partycypują w utrzymaniu, są bardzo wysokie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Na wstępie rozważań Sąd zauważył, że wniesiony przez skarżącego środek, nazwany sprzeciwem, jest w gruncie rzeczy zażaleniem na postanowienie Sądu pierwszej instancji, o czym świadczy zawarta w nim treść.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Z treści powołanego przepisu wynika, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek udowodnić, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Natomiast w myśl art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni popiera stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wnioskodawca nie spełnił przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Sąd kasacyjny zauważa, że skarżącemu powinno szczególnie zależeć na tym aby udowodnić, że znajduje się w wyjątkowej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W tym celu powinien on współpracować z Sądem i dostarczyć wszystkie dokumenty, o które został wezwany. Skarżący mógł przewidzieć, że niewywiązanie się z nałożonego obowiązku, a tym samym uniemożliwienie Sądowi pierwszej instancji zapoznania się z jego faktyczną sytuacją materialną, skutkować będzie odmową przyznania mu prawa pomocy.
Żona skarżącego uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1.933 zł, a wnioskodawca dochód w wysokości ok. 1000zł. Natomiast wpis od skargi kasacyjnej wynosi 250 zł. Zestawiając ze sobą powyższe kwoty Sąd doszedł do wniosku, że poniesienie kosztów sądowych mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy i nie spowoduje znacznego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W każdym razie we wniosku o przyznanie prawa pomocy brak przekonujących danych, które mogłoby podważyć taką konstatację. W tych okolicznościach bez wpływu na ocenę wniesionego przez stronę środka zaskarżenia pozostaje argument wnioskodawcy, że trzej dorośli synowie nie partycypują w kosztach utrzymania rodziny.
Wobec niedostrzeżenia, by Sąd pierwszej instancji przy wydaniu zaskarżonego postanowienia naruszył prawo, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.