Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. I. na postanowienie Ministra... z dnia 7 lutego 2007 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Skarżący złożył w dniu 22 października 2007 r. wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku oraz przesłanie go na jego adres. W związku z powyższym Przewodnicząca Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nakazała wezwać B. I. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący wniósł zażalenie, podając jako jego podstawę art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", oraz art. 128 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: "k.p.a."). Zdaniem autora zażalenia w myśl art. 140, art. 145 § 1 pkt 3 oraz art. 167 p.p.s.a. przysługuje mu prawo zapoznania się z sentencją zarządzenia. W konsekwencji wspomniany autor domaga się doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia opłaty oraz uchylenia wezwania o wykonaniu tego zarządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Nieporozumieniem jest upatrywanie przez skarżącego podstawy zażalenia w art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 128 § 1 k.p.a.
Pierwszy z wymienionych przepisów stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Chodzi zatem o decyzje i postanowienia organu administracyjnego, a nie o orzeczenia sądowe, ani tym bardziej o zarządzenia przewodniczącego wydziału dotyczące wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej.
Podobnie jest z drugim powołanym przez wnoszącego zażalenie przepisem. Niezależnie od tego, że wskazany przepis nie dzieli się na paragrafy, a zatem nie istnieje wymieniony w zażaleniu § 1, przede wszystkim zauważyć należy, że art. 128 k.p.a. dotyczy odwołania od decyzji administracyjnej, a nie zażalenia od zarządzenia przewodniczącego wydziału sądu. Uszło uwadze autora zażalenia, że aktualnie spór toczy przed sądem, a więc w postępowaniu sądowym, w którym nie mają zastosowania przepisy k.p.a.
Skoro mowa o sytuacji prawnej skarżącego, kwestionującego obciążenie go opłatą kancelaryjną, przewidzianą w art. 234 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., to jego prawo do złożenia zażalenia wynika z art. 227 § 1 p.p.s.a. W odniesieniu do zarządzeń przepis ten stanowi, że zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy.
Przechodząc do wskazanego w zażaleniu art. 140 p.p.s.a., wypada zaznaczyć, że z tego przepisu skarżący nie może wywodzić prawa do żądania doręczenia mu odpisu zarządzenia. Przepis ten dotyczy orzeczeń ogłaszanych na rozprawie, podczas gdy orzeczenia wydawane na posiedzeniu niejawnym doręczane są w trybie art. 163 § 2 p.p.s.a. Tylko ostatnio wymieniony przepis mógłby znaleźć odpowiednie zastosowanie do zarządzenia w sprawie opłaty kancelaryjnej (art. 167 p.p.s.a.). Odpowiednie stosowanie nie oznacza stosowania tego przepisu wprost, lecz z odpowiednimi modyfikacjami. Są one niezbędne z uwagi na zasadę szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 p.p.s.a.), a także względy ekonomii procesowej. Wartości te stoją na przeszkodzie doręczaniu zarządzenia, czekaniu aż się ono uprawomocni i wysyłaniu potem na jego podstawie kolejnego pisma z wezwaniem do uiszczenia opłaty. Każdorazowe stosowanie takiej procedury przy wzywaniu do uiszczania różnych kosztów sądowych przedłużałoby nadmiernie postępowanie oraz zwiększało jego koszty (o koszty dodatkowej korespondencji).
Dlatego w praktyce stosuje się inne rozwiązanie, a mianowicie przenosi treść zarządzenia przewodniczącego do treści wezwania do uiszczenia opłaty sądowej. W ten sposób strona uzyskuje wiedzę o treści zarządzenia, a doręczenie jej takiego wezwania należy uznać za równoważne doręczeniu zarządzenia przewodniczącego wydziału (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2002 r., sygn. akt III CZ 110/2002, Lex nr 77061). Aby owa równoważność została uznana, w wezwaniu należy co najmniej podać wysokość należnej opłaty, wskazać podstawę prawną jej określenia oraz pouczyć o prawie złożenia zażalenia. Wymogi te gwarantują prawa strony postępowania, dając jej informacje, pozwalające na zweryfikowanie prawidłowości nałożenia na nią obowiązku oraz umożliwiające kwestionowanie tego obowiązku. Ich wypełnienie warunkuje również dokonanie kontroli przez Sąd Odwoławczy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej zawiera wszystkie wymagane elementy. Ponadto zarówno wysokość opłaty, jak i jej podstawa prawna są prawidłowe, czego zresztą autor zażalenia nie kwestionuje. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia jego wywodów. Jeśli zaś skarżący chciał zobaczyć sporne zarządzenie, mógł to uczynić poprzez przejrzenie akt sprawy, w których ono się znajduje (k.84) albo złożenie wniosku o doręczenie mu odpisu lub kserokopii wskazanej karty akt sądowych. Składając wniosek, musiałby jednak brać pod uwagę konieczność poniesienia opłaty kancelaryjnej w wysokości 10 zł (za odpis) lub 2 zł (za kserokopię), wynikających z § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192).
Z przytoczonych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Obecnie rzeczą skarżącego będzie uiszczenie żądanej opłaty, gdyż w przeciwnym razie zostanie przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, które narazi go na dodatkowe koszty.