Uzasadnienie
Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1033/15, mocą którego oddalono wniosek H. B. (dalej: skarżąca, strona) o zwolnienie od kosztów sądowych.
W motywach orzeczenia Sąd podał, że skarżąca w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2015 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania.
W sprzeciwie skarżąca podniosła, że do akt sprawy zostały złożone liczne dokumenty wskazujące na jej trudną sytuację majątkową i uzasadniające przyznanie prawa pomocy – nawet bez składania formularza PPF.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca wyjaśniła, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i oczekuje na nabycie praw emerytalnych. W związku z prowadzoną egzekucją z jej majątku, zajęte zostały wszystkie rachunki bankowe. Z całego majątku skarżącej prowadzona jest egzekucja, obecne zadłużenie jest w dalszym ciągu wielomilionowe. Źródłem utrzymania skarżącej jest wsparcie dorosłych dzieci, nie pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
Z załączonego formularza PPF wynika natomiast, że skarżąca nie posiada źródeł dochodu ani żadnego majątku, w tym nieruchomości. Skarżąca jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. Wszystkie wydatki miesięczne składające się na bieżące utrzymanie gospodarstwa domowego opłacają jej dorosłe dzieci. Do formularza PPF skarżąca załączyła zaświadczenie z Urzędu Pracy, informację z PKO Banku Polskiego o zadłużeniu, rachunki zysku i strat oraz zeznanie podatkowe PIT-36L męża skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wymagalnym kosztem strony skarżącej jest wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł. Oceniając sytuację finansową skarżącej na podstawie złożonych przez nią oświadczeń i dokumentów źródłowych Sąd doszedł do wniosku, że nie wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż nie przedstawiła w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a tym samym uniemożliwiła merytoryczną ocenę wniosku.
Skarżąca, mimo wezwania nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych, nie udokumentowała źródeł utrzymania rodziny, nie przedstawiła również zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków składających się na jej bieżące utrzymanie oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżąca poprzestała na oświadczeniu, że nie posiada majątku ani źródła dochodu, zarejestrowana jest jako bezrobotna i oczekuje na nabycie praw emerytalnych, obydwoje z mężem pozostają na utrzymaniu dorosłych dzieci, które nie pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym. Natomiast z nadesłanego zeznania podatkowego męża skarżącej oraz bilansu za 2014 r. wynika, że za ten rok uzyskał on przychód w wysokości 2.991.440,75 zł (dochód 2.552.801,96 zł).
W związku z powyższym, w sytuacji, gdy skarżąca przedstawiła wykluczające się wzajemnie informacje, Sąd nie był w stanie ocenić rzeczywistej kondycji finansowej jej rodziny. Z jednej bowiem strony z nadesłanych dokumentów wynika, że za poprzedni rok mąż skarżącej uzyskał bardzo wysokie, prawie 3 milionowe przychody z działalności gospodarczej, z drugiej zaś strony sama skarżąca wskazuje na licytację nieruchomości, wielomilionowe zadłużenie i pozostawanie na wyłącznym utrzymaniu dzieci. Tym samym skoro skarżąca nie przedstawia istotnych okoliczności dotyczących jej sytuacji finansowej, bądź też przedstawia niepełne lub niejasne dane - co miało miejsce w niniejszej sprawie - to powinna liczyć się z tym, że Sąd pozbawiony będzie jakichkolwiek podstaw do przyznania jej prawa pomocy.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca zarzuciła, że Sąd dokonał błędnej oceny jej sytuacji majątkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, to na skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek pełnego i rzetelnego opisania swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Tylko bowiem w przypadku dysponowania wszystkimi informacjami dotyczącymi tych kwestii sąd może rozważyć, czy zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy przewidziane w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości i rzetelności przedstawionych danych są samoistną przesłanką oddalenia wniosku.
W kwestionowanym orzeczeniu Sąd pierwszej instancji rzeczowo wyjaśnił, dlaczego nie może uwzględnić wniosku skarżącej. Wskazał na zasadnicze rozbieżności między oświadczeniem skarżącej, z którego wynika, że wraz z mężem nie ma ona żadnych dochodów ani majątku, a wysokością dochodu, którą za 2014 r. uzyskał jej mąż. Skarżąca w zażaleniu nie odniosła się do zasadnych wątpliwości Sądu w tym zakresie. Skarżąca w zażaleniu nie wyjaśniła też, dlaczego nie przedłożyła na żądanie Sądu dokumentów, które pozwoliłyby zbadać jej rzeczywistą sytuację materialną.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko, zgodnie z którym nie jest możliwe przyznanie prawa pomocy wyłącznie w oparciu o przekonanie strony, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Sąd dysponuje bowiem środkami z budżetu państwa i nie może ich przyznawać stronom postępowań pochopnie, bez stosownej dokumentacji uzasadniającej pomoc państwa.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.