Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że skarżąca – na wezwanie referendarza sądowego - nie wykazała okoliczności prowadzenia wobec niej i jej męża postępowań egzekucyjnych, ponadto, jest ona właścicielem nieruchomości rolnej. Odnośnie straty osiągniętej z prowadzenia działalności gospodarczej (bez wskazania kwoty tej starty oraz danych zawartych w zeznaniach podatkowych za 2009 r.) Sąd wskazał, że nie oznacza ona utraty płynności finansowej, a skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej.
Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie podniosła, że środki, które do tej pory posiadała wydała na koszty sądowe prowadzonych spraw oraz opłatę pełnomocnika, a pozostałe środki zostały zabezpieczono w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazując powyższe, wniosła o uchylenie postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 Poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu osobom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Ciężar wykazania przesłanek przyznania uprawnienia procesowego spoczywa na wnioskodawcy. Normę prawną tej treści wyprowadza się z użytego w tekście ustawy wyrażenia "gdy wykaże", co przesądza o obowiązku przekonania sądu, iż wnioskodawca znajduje się w określonej sytuacji materialnej.
Okoliczności stanowiące podstawę faktyczną przyznania wnioskowanych uprawnień procesowych, powinny być należycie uprawdopodobnione. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć, na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Użyte w wskazanym wyżej przepisie pojęcie "możliwości płatniczych" należy rozumieć szeroko.
Orzecznictwo sądów administracyjnych stoi na jednolitym stanowisku, iż nie złożenie wymienionych w art. 255 p.p.s.a. oświadczeń i dokumentów źródłowych, należy ocenić jako niewypełnienie ciążącego na wnioskodawcy obowiązku współdziałania z sądem rozpoznającym wniosek o prawo pomocy, co stanowi podstawę do oddalenia wniosku. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że nienadesłanie przez skarżącą wszystkich dokumentów - uwierzytelnionych odpisów prowadzonych wobec skarżącej i jej małżonka egzekucji - doprowadziło Sąd pierwszej instancji do słusznego wniosku, że nie wypełniła ona obowiązku współdziałania z Sądem, uniemożliwiając tym samym pełne ustalenie podstawy faktycznej wnioskowanego uprawnienia procesowego.
Dodatkowo jak podkreśliła skarżąca, posiadane przez nią środki finansowe przeznaczyła na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika, bez zabezpieczenia środków na opłacenie wpisów sądowych. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że pomoc profesjonalnego pełnomocnika nie była niezbędna na tym etapie postępowania, a strona oczywiście mogła skorzystać z jego pomocy uprzednio zabezpieczając środki konieczne na opłacenie kosztów związanych z wszczętym postępowaniem. Odnośnie podniesionej przez skarżącą straty w prowadzonej działalności gospodarczej, to na aprobatę zasługuje wywód Sądu zawarty w zaskarżonym postanowieniu, że nie oznacza ona utraty płynności finansowej. Skarżąca nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nie zaprzestała jej prowadzenia, a więc obowiązana jest do ponoszenia obciążeń publicznoprawnych.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.