Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie ze skargi G. w B. odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 3 lipca 2015 r. w przedmiocie podziału kwoty uzyskanej w egzekucji.
W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia, złożonego wraz ze skargą kasacyjną, skarżący wskazał, że brak jest przesłanek uzasadniających odmowę wstrzymania wykonania ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie. Zaznaczył, że niezależnie od niniejszego postępowania, toczą się jeszcze dwie inne sprawy przed WSA w Szczecinie w przedmiocie wyłączenia spod egzekucji i umorzenia postępowania oraz w przedmiocie kwoty uzyskanej z egzekucji.
Oddalając wniosek na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) WSA w Szczecinie uznał, że skarżący zaniechał wykazania okoliczności, których wystąpienie warunkuje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Podkreślił, że skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że gdyby organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów dotyczących podziału kwoty uzyskanej w egzekucji, to uzyskałby on znacznie wyższą sumę w wyniku podziału. W żaden sposób nie wykazano jednak niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 1 P.p.s.a. poprzez ustalenie, że nie zachodzą przesłanki zawarte w tym przepisie oraz art. 163 § 2 P.p.s.a. poprzez brak przytoczenia przez WSA w Szczecinie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania postanowienia oraz niewykazanie przez Sąd, że takich okoliczności jest brak. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia, zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie, rozpoznanie zażalenia jako oczywiście uzasadnionego przez WSA w Szczecinie, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Dodatkowo skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci postanowienia sądu rejonowego w przedmiocie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku spółki oraz pisma skarżącego stanowiącego uzupełnienie zgłoszenia wierzytelności na okoliczność zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący argumentował, że WSA w Szczecinie błędnie nie dopatrzył się we wniosku przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ponownie podniósł, ze przed WSA w Szczecinie toczy się oddzielne postępowanie w przedmiocie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji. Skarżący twierdzi, że podstawy skargi oraz akta toczącego się równolegle postępowania, o których dołączenie wnosi, argumentują pozytywne rozpatrzenie wniosku. Ponadto podkreślił, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w wypadku braku wstrzymania decyzji, skutkuje brakiem możliwości zaspokojenia skarżącego wobec niewypłacalnego dłużnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że unormowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia ma charakter uznaniowy, stąd Naczelny Sąd Administracyjny – dokonując kontroli instancyjnej – nie może odnosić się do merytorycznej strony rozstrzygnięcia, bowiem wkraczałby wówczas w zakres władzy dyskrecjonalnej przyznanej mocą przepisów ustawy sądowi rozpoznającemu wniosek.
Z powyższych względów kontrola instancyjna dotyczyć może w tym wypadku jedynie proceduralnej strony postępowania wpadkowego. Zaznaczyć także należy, że podmiotem inicjującym postępowanie w przedmiocie przyznania środka ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym był skarżący i to na nim ciążył – z mocy art. 61 § 3 P.p.s.a. – obowiązek wykazania, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Stąd bezzasadny jest zarzut naruszenia przez WSA w Szczecinie art. 163 § 2 P.p.s.a. Sąd nie ma obowiązku wskazywania w swym uzasadnieniu okoliczności, w których wstrzymanie wykonania postanowienia byłoby możliwe. Rzeczą sądu jest badanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają lub nie przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Sąd nie może bowiem zastępować strony w poszukiwaniu racji przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu (tak post. NSA z 16.12. 2009 r., II FZ 489/09).
Analiza uzasadnienia wniosku doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że wniosek ten nie został prawidłowo uzasadniony, tj. przede wszystkim nie wskazano w nim w sposób pełny i wyczerpujący okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej.
W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, NSA stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia.
Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a.
Odnosząc powyższe rozważania na stan rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania orzeczenia. To w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie jest poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania postanowienia oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje. Tymczasem w złożonym przez siebie wniosku, dołączonym do skargi, skarżący nie wskazał ani nie udokumentował w dostateczny sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jego stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Powyższej oceny nie może zmienić podnoszony dopiero na etapie zażalenia wniosek o dołączenie do akt niniejszej sprawy akt równoległego postępowania w tym samym przedmiocie pomiędzy tymi samymi stronami oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów istniejących juz na etapie wnoszenia wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia do WSA w Szczecinie. Po pierwsze bowiem, to wnioskodawca ma przedstawić, a nie Sąd doszukiwać się w aktach innej sprawy, okoliczności wskazujących na wypełnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie aktu administracyjnego. Po drugie zgłaszanie wniosku dowodowego na etapie zażalenia jest spóźnione, bowiem NSA nie rozpatruje ponownie wniosku o wstrzymanie wykonania, a bada legalność postanowienia Sądu I instancji.
Nie sposób w związku z tym podważać zaskarżone postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji z tego powodu, że Sąd I instancji nie uwzględnił w nim okoliczności, które strona przedstawia dopiero na etapie postępowania zażaleniowego (por. np. post. NSA z dnia 27 lipca 2005 r., II FZ 450/05, niepubl.).
Sąd I instancji trafnie uznał, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie wykazał, że wykonanie aktu spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Ogólnikowe wskazania zawarte w przedmiotowym wniosku, skonkretyzowane w nieznacznym stopniu dopiero na etapie zażalenia, same w sobie nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia przedmiotowego wniosku.
Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w rozpatrywanym przypadku przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie zostały spełnione.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji