Uzasadnienie
W dniu 5 stycznia 2023 r. H. Ś. (dalej zwany "skarżącym") wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 grudnia 2022 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1197/22), którym odrzucono jego skargę na postanowienie Prezesa NFZ z dnia 23 grudnia 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a także złożył skargę na bezczynność Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w rozpoznaniu jego pisma z 20 sierpnia 2022 r. oraz wniósł o stwierdzenia przewlekłości postępowania przed WSA, w sprawie, której skarga dotyczy, a także zawarł żądanie "czynności z art. 6 ust. 3, art. 12 ust. 3".
Postanowieniem z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GPP 6/23, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej zwany "NSA" lub "Sądem drugiej instancji") oddalił skargę na przewlekłość postępowania.
Pismem z 7 sierpnia 2023 r. skarżący osobiście wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia NSA z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GPP 6/23, zaskarżając to orzeczenie w całości.
W uzasadnieniu skarżący wskazał na niesłuszność oddalenia skargi na przewlekłość postępowania, z uwagi na wydanie orzeczenia "na tajnym posiedzeniu sądu. Gdy postępowanie sądowe jest jawne."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlegała odrzuceniu wobec niespełnienia wymogów formalnych.
W myśl art. 285l p.p.s.a. w przypadkach nieuregulowanych przepisami Działu VIIa dotyczącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do postępowania wywołanego jej wniesieniem stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Jednym z przepisów, który znajduje odpowiednie zastosowanie jest art. 175 § 1 p.p.s.a. wprowadzający przymus adwokacko-radcowski. Powyższe oznacza, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 – 3 tego przepisu. Z treści art. 175 § 2 – 3 p.p.s.a. wynika bowiem, że obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego jest wyłączony, jeśli sporządza go sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli wnosi je prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także wówczas, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w przypadkach, gdy sporządza je doradca podatkowy (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej). Posiadanie wyżej wymienionych uprawnień do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej musi być udokumentowane. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał przynależności do podmiotów mogących samodzielnie wnieść skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Niespełnienie tego wymogu prowadzi do jej odrzucenia zgodnie z sankcją zawartą w art. 285f § 3 p.p.s.a., bez możliwości prowadzenia postępowania sanacyjnego wobec materialnoprawnego charakteru tego wymogu.
Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem została sporządzona i osobiście podpisana przez skarżącego, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a., już to samo stanowiło wystarczającą podstawę do jej odrzucenia.
Ponadto, stosownie do art. 285e § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia winna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem zakresu zaskarżenia (pkt 1), przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie (pkt 2), wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (pkt 3), uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono przy zastosowaniu art. 285a § 2 p.p.s.a. – że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający jej wniesienie (pkt 5), oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem (pkt 6). Wobec sformalizowanego charakteru omawianego środka zaskarżenia wszystkie wyszczególnione wymagania są samoistne, niezależne i nie mogą być nawzajem zastępowane ani pomijane (zob. postanowienie SN z 25 sierpnia 2010r., II BU 2/10; postanowienie NSA z 11 lipca 2012 r., II FNP 7/12), zaś jakiekolwiek braki w omawianym zakresie, podobnie jak w przypadku niespełnienie wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego, nie podlegają uzupełnieniu w wyniku wezwania, z wyjątkiem uchybień co do wymogów właściwych dla każdego pisma w postępowaniu (art. 285h § 1 p.p.s.a.).
Poddana badaniu w niniejszym postępowaniu skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem większości wskazanych wymogów konstrukcyjnych nie spełnia. Nie został spełniony warunek uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej wydaniem orzeczenia, którego dotyczy. Uprawdopodobnienie nie jest poddane ścisłym regułom dowodzenia, niemniej musi zachować walor wiarygodności w świetle reguł logiki i doświadczenia życiowego. Konieczne jest wskazanie czasu wyrządzenia szkody, jej postaci oraz związku przyczynowego między wystąpieniem uszczerbku a wydaniem orzeczenia, czego w rozpoznawanej sprawie zabrakło.
Ponadto, w treści skargi skarżący wskazał na naruszenie prawa w związku z "art. 6 ust. 1 Konwencji w związku z art. 1 Konwencji". Nie doprecyzował jednak, o którą konwencję chodzi. Należy podkreślić, że Sąd nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi, ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować. Tym samym wymóg konstrukcyjny skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem – wskazania przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne – również nie został spełniony.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 285f § 3 w zw. z art. 285h § 1 i w zw. z art. 258l p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia NSA podlegała odrzuceniu.