Postanowienie NSA z 11 kwietnia 2012 r., II GPP 1/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 11 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. i Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

sędzia NSA Janusz Zajda przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Maria Jagielska
sędzia NSA Cezary Pryca

Uzasadnienie

J. M. złożył [...] lutego 2012 r. skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. i Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] maja 2008 r., w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów. Skarżący jednocześnie wnosił o zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 20 000 zł.

Z akt sprawy sygn. VI SA/Wa 939/11 wynika, że [...] sierpnia 2008 r. J. M. wniósł o zawieszenie postępowania prowadzonego przed WSA w W. do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w sprawie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z [...] czerwca 2008 r. o stwierdzenie, iż przepis art. 21 f/ ust. 2 ustawy z 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach bezpieczeństwa Państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U. z 2007 nr 63 poz. 425 ze zm.), w brzmieniu nadanym przez ustawę z 7 września 2007 r. (Dz.U. 2007 nr 165 poz. 1171) w zakresie, w jakim dotyczy osób pełniących funkcje publiczne wymienione w art. 4 pkt 13-16, 47 i 48 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2, art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, oraz że przepis art. 66 wskazanej ustawy w części obejmującej zwrot "z wyjątkiem art. 30" - w zakresie w jakim dotyczy osób pełniących funkcje publiczne wymieniane w art. 4 pkt 13-15 i 47 tej ustawy jest niezgodny z art. 2, art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Do wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania przyłączył się Minister Sprawiedliwości. W związku z powyższym WSA w W. postanowieniem z [...] grudnia 2008 r. zawiesił postępowanie w sprawie na zgodny wniosek stron.

Pismem z [...] września 2009 r. sekretarz Trybunału Konstytucyjnego, z upoważnienia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego poinformowała skarżącego, że wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, zarejestrowany pod sygn. akt K 19/08 pozostaje na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy i w obecnym stadium postępowania nie jest możliwe wskazanie terminu rozpoznania sprawy.

W dniu [...] lutego 2010 r. J. M. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, wnosząc także o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem, co do zgodności aktualnie obowiązujących przepisów lustracyjnych dotyczących adwokatów z Konstytucją RP. Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwił się wnioskowi strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z [...] marca 2010 r. podjął zawieszone postępowanie. W związku z wnioskiem skarżącego o zwrócenie się przez Sąd pierwszej instancji do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem, co do zgodności obowiązujących przepisów lustracyjnych dotyczących adwokatów z Konstytucją RP i poparciem tego wniosku w imieniu Ministra Sprawiedliwości, przez pełnomocnika organu, na rozprawie w dniu [...] czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zawiesił z urzędu postępowanie przed tym Sądem do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z [...] czerwca 2008 r., w związku z tym, że zakresem wniosku RPO objęte są przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia objętego skargą w tym postępowaniu.

W dniu [...] listopada 2010 r. J. M. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed WSA w W. uzasadniając, że pomimo upływu ponad dwóch lat i 5 miesięcy od daty złożenia wniosku przez Rzecznika Praw Obywatelskich, Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozpoznania sprawy. Podkreślił, że dalsze oczekiwanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na rozpoznanie wniosku przez Trybunał Konstytucyjny stwarza w istocie podstawy do stwierdzenia, że zostało naruszone prawo skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Postanowieniem z 30 listopada 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na przewlekłość postępowania.

Po rozpoznaniu 19 kwietnia 2011 r. przez Trybunał Konstytucyjny sprawy sygn. akt K 19/08, skarżący pismem z [...] kwietnia 2011 r. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania podnosząc, iż przyczyna zawieszenia ustała. Następnie, postanowieniem z [...] kwietnia 2011 r. WSA w W. podjął zawieszone postępowanie sądowe.

Wyrokiem z 21 września 2011 r. WSA w W. oddalił skargę J. M., w związku z czym [...] listopada 2011 r. strona wniosła do NSA skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia.

J. M. w dniu [...] lutego 2012 r. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 939/11 i Naczelnym Sądem Administracyjnym, uzasadniając ją stwierdzeniem, że czas trwania postępowania przed WSA i NSA w sprawie, tj. blisko 5 lat "narusza zasadę prawa skarżącego do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie", zagwarantowaną w art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga o stwierdzenie przewlekłości postępowania może być uwzględniona, gdy na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Aby zatem uznać, że w postępowaniu miała miejsce przewlekłość postępowania konieczne jest ustalenie, że przy rozpoznawaniu sprawy wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania), oraz że owa zwłoka jest nieuzasadniona.

O nieuzasadnionej zwłoce można mówić, stosownie do przepisu art. 2 powołanej ustawy wówczas, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania.

W sprawie nie można zarzucić żadnemu z Sądów przewlekłości, ponieważ pomimo relatywnie długiego czasu trwania postępowania, czynności procesowe w sprawie były podejmowane prawidłowo, bez nadmiernej i nieuzasadnionej zwłoki. Długi czas rozpoznawania spawy wynikał przede wszystkim z dwukrotnego zawieszenia postępowania w sprawie, będącego następstwem wniosków skarżącego zawartych w pismach z [...] sierpnia 2008 r. i [...] lutego 2010 r. Zgodnie z wnioskiem skarżącego z [...] sierpnia 2008 r. oraz zawartym w piśmie z [...] lutego 2010 r. - dotyczącym podjęcia zawieszonego postępowania - wnioskiem o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego, WSA w W. zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa i nie podejmował czynności w sprawie do czasu wydania orzeczenia przez Trybunał. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzi nieuzasadniona przewlekłość postępowania, tym bardziej, iż zasadność zawieszenia postępowania w sprawie dostrzegały również strony postępowania, zgodnie wnosząc o takie rozstrzygnięcie.

Skarga w sprawie została złożona do WSA w W. [...] czerwca 2008 r., a zatem postępowanie w sprawie trwa na tyle długo, że w odczuciu skarżącego może sprawiać wrażenie przewlekłości, jednak zauważyć należy, że czas postępowania nie może być utożsamiany z jego przewlekłością. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie sądowe toczące się przed WSA w W. w sprawie (VI SA/Wa 939/11) oraz przed NSA (II GSK 220/12) nie trwało dłużej niż było to konieczne, a poszczególne czynności sądowe podejmowano prawidłowo i terminowo, tym samym nie naruszając prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Strona również nie dawała Sądowi podstaw do skutecznego podejmowania czynności, bowiem domagając się podjęcia postępowania przez Sąd pierwszej instancji, jednocześnie wnosiła o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją tych samych przepisów, które objęte zostały wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich, co również skutkowałoby zawieszeniem postępowania.

Z zawartymi w skardze na przewlekłość twierdzeniami skarżącego nie tylko nie można się zgodzić, ale należy podkreślić, że WSA w W. odpowiednio szybko podejmował wszelkie czynności w sprawie. Po rozpoznaniu 19 kwietnia 2011 r. przez Trybunał Konstytucyjny sprawy sygn. akt K 19/08 i otrzymaniu pisma skarżącego z [...] kwietnia 2011 r., będącego wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania, Sąd pierwszej instancji postanowieniem z [...] kwietnia 2011 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe i wyrokiem z 21 września 2011 r. merytorycznie rozstrzygnął sprawę. W dniu [...] listopada 2011 r. skarżący wniósł do NSA skargę kasacyjną od powyższego wyroku, a pismem z [...] lutego 2012 r. złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. i Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z powyższym analizując działania Sądów w sprawie i nawet same daty podejmowanych czynności, uznać należy że przewlekłość postępowania w sprawie nie wystąpiła.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 powołanej ustawy orzekł o oddaleniu skargi, jako niezasadnej.