Postanowienie NSA z 7 lutego 2014 r., II GPP 1/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi C. P. na naruszenie prawa strony do rozpoznania

Sprawa

sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 148/13 ze skargi C. P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiocie stosowania przez operatora niedozwolonych klauzul w umowach z konsumentami postanawia oddalić skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.

Skład

sędzia NSA Marzenna Zielińska przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Maria Jagielska przewodniczący
sędzia NSA Hanna Kamińska przewodniczący

Uzasadnienie

W dniu 2 stycznia 2014 r. C. P. złożyła skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (sygn. akt VI SAB/Wa 148/13) ze skargi C. P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej zwanego Prezesem UOKiK) w przedmiocie stosowania przez operatora niedozwolonych klauzul w umowach z konsumentami. Skarżąca wniosła o "stwierdzenie przewlekłości WSA w Warszawie i na podstawie art art. 416, art. 417 kc ustalenie odszkodowania na rzecz skarżącej".

Przytaczając okoliczności uzasadniające żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania, skarżąca wskazała, że skargę do Sądu pierwszej instancji złożyła w dniu 28 maja 2013 r., organ udzielił odpowiedzi na skargę w dniu 1 lipca 2013 r. (o czym nie powiadomiono skarżącej), zaś Sąd odrzucił skargę na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 października 2013 r., o czym poinformowano stronę w dniu 10 grudnia 2013 r. Zdaniem skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był formalnie bezczynny od 1 lipca do końca października 2013 r., a praktycznie jeszcze miesiąc dłużej – do czasu doręczenia stronie postanowienia o odrzuceniu skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przedmiotem rozpoznania jest środek ochrony praw określony w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Merytoryczne rozpoznanie takiej skargi jest możliwe po spełnieniu przez stronę wymogów określonych w art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którymi skarga: 1) może zostać wniesiona tylko w toku postępowania, którego dotyczy (tj. do czasu prawomocnego zakończenia takiego postępowania), 2) musi spełniać wymogi pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie, 3) musi zostać opłacona wpisem sądowym w wysokości 100 zł. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w niniejszej sprawie wspomniane wymogi formalne zostały spełnione, a zatem przedmiotowa skarga nadawała się do rozpoznania.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu sądowym nastąpiła przewlekłość postępowania, może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, iż na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki). Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym przy ocenie tej uwzględnia się w szczególności terminowość i prawidłowość czynności sądowych, ale także zachowanie stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Podkreślić przy tym trzeba, że ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Wskazana wyżej ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy (...). Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. m.in. postanowienia NSA: z dnia 21 kwietnia 2010 r. o sygn. akt II OPP 10/10, z dnia 24 kwietnia 2008 r. o sygn. akt I OPP 16/08, z dnia 4 czerwca 2008 r. o sygn. akt I OPP 20/08, z dnia 24 lipca 2008 r. sygn. akt II OPP 20/08 – treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych umieszczonej na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W rozpoznawanej sprawie C. P. skargę na bezczynność Prezesa UOKiK wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zamiast za pośrednictwem wspomnianego organu. Wobec tego Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie przekazał skargę Prezesowi UOKiK, by ten wykonał obowiązek wynikający z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), to jest sporządził odpowiedź na skargę i przesłał ją do Sądu wraz z aktami sprawy i skargą. Organ wypełnił ten obowiązek w dniu 2 lipca 2013 r. Od dnia przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi wraz z aktami sprawy do dnia wydania przez ten Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (postanowienia o odrzuceniu skargi) upłynął okres około 4 miesięcy. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie nastąpiła przewlekłość postępowania.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w sentencji postanowienia.