Postanowienie NSA z 29 października 2013 r., II GPP 10/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi M. G. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie

Sprawa

w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 12 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Marzenna Zielińska przewodniczący
Sędzia NSA Jan Bała przewodniczący

Uzasadnienie

M. G. w dniu 7 października 2013 r. (data wpływu do Naczelnego Sądu Administracyjnego) wniosła skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.

Skarżąca, powołując się na art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 pkt 6 oraz art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.; dalej: ustawa), domagała się: 1) stwierdzenia przewlekłości w działaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w toku postępowania IV SA/Wa 1259/12 w zakresie w jakim Sąd rozpatrywał wniosek z dnia 4 marca 2013 r. o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. wraz z jego pisemnym uzasadnieniem, 2) przyznania na jej rzecz kwoty 20.000 zł, 3) zasądzenia kosztów postępowania związanych z wniesieniem skargi.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrywał wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z jego pisemnym uzasadnieniem przez okres 6 miesięcy. Według skarżącej wspomniane czynności trwały dłużej niż w rzeczywistości było to konieczne, a w konsekwencji doszło do naruszenia prawa strony do "(...) przeprowadzenia i zakończenia postępowania bez nieuzasadnionej zwłoki (...). Skarżąca wyjaśniła, że złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r. i wyraziła przypuszczenie, że działanie Sądu pierwszej instancji wydłuży (o pół roku) czas oczekiwania na prawomocne i ostateczne zakończenie sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Na wstępie należy zauważyć, że w skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki została wskazana niewłaściwa sygnatura akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której skarga ta dotyczy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględniając charakter nieprawidłowości (podano sygnaturę akt IV SA/Wa 1259/12, podczas gdy prawidłowa sygnatura akt to VI SA/Wa 1259/12) należało uznać, że nie stanowiła ona przeszkody uniemożliwiającej rozpoznanie skargi.

Przystępując do oceny skargi na przewlekłość postępowania stwierdzić należy, że nie jest ona zasadna.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, skarga taka może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że wskutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Dla uwzględnienia skargi konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka ta jest nieuzasadniona.

Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu.

Z akt sprawy wynika, że wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 6 marca 2013 r. W tym samym dniu akta zostały przedstawione sędziemu sprawozdawcy, który zwrócił akta, po sporządzeniu uzasadnienia w dniu 25 lipca 2013 r. Czynności związane z podpisaniem uzasadnienia przez pozostałych członków składu orzekającego trwały do 14 sierpnia 2013 r., zaś wysłanie odpisu wyroku z uzasadnieniem miało miejsce 16 sierpnia 2013 r.

Mając na uwadze zakres czynności podjętych w toku postępowania w związku z wnioskiem pełnomocnika skarżącej o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 26 lutego 2013 r., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w tej sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania. Wprawdzie w sprawie nie został dochowany instrukcyjny termin przewidziany w art. 141 § 1 p.p.s.a., lecz nie może to przesądzać o istnieniu przewlekłości postępowania. Zauważyć trzeba, że w okresie jaki upłynął między doręczeniem sędziemu sprawozdawcy akt sprawy celem sporządzenia uzasadnienia, a zwrotem akt z uzasadnieniem, sędzia sprawozdawca trzykrotnie korzystał ze zwolnienia lekarskiego i dwukrotnie z urlopu wypoczynkowego (notatka urzędowa z dnia 29 października 2013 r. k – 97). Łączny okres usprawiedliwionego opóźnienia w sporządzeniu uzasadnienia wyniósł miesiąc. Dodatkowo należy uwzględnić, że przesyłka zawierająca odpis wyroku z uzasadnieniem została wysłana do pełnomocnika skarżącej 16 sierpnia 2013 r., zaś jej odbiór nastąpił po dwukrotnym awizowaniu w dniu 3 września 2013 r. Wymienione okoliczności muszą być brane pod uwagę przy badaniu, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania. Poprzez przewlekłość postępowania rozumie się bowiem brak czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, zachodzących dłużej niż jest to konieczne. Można uznać więc, że do przewlekłości postępowania dochodzi tylko wtedy, gdy zwłoka w czynnościach sądowych jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy, czego Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanym przypadku nie stwierdził.

Podkreślenia wymaga, że skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez uzasadnionej zwłoki została skonstruowana jako środek stanowiący interwencję przeciwdziałającą przewlekłości postępowania i jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu (art. 12 ust. 2 ustawy), jak też możliwość zalecenia podjęcia przez sąd rozpoznający sprawę co do istoty odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie (art. 12 ust. 3 ustawy). W niniejszej sprawie niezbędne czynności zostały podjęte z pewnym opóźnieniem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było ono jednak rażące i obecnie nie można mówić o istnieniu potrzeby wymuszenia nadania sprawie odpowiedniego biegu.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorczym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w postanowieniu.