Uzasadnienie
- C., pismem z dnia 12 stycznia 2016 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. w sprawie o sygnaturze VI SA/Wa 565/15, skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2012 r., w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy aplikantów adwokackich.
Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości wymienionego postępowania, zalecenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. doręczenia postanowienia o umorzeniu postępowania wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 5.000 złotych.
W motywach skargi C. C. podniósł, że w dniu 21 listopada 2012 r. zaskarżył uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2012 r. utrzymującą w mocy uchwałę o skreśleniu go z listy aplikantów adwokackich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. oddalił skargę. Wyrok ten został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1932/13 z powodu rażącej wadliwości orzeczenia Sądu I instancji wynikłej z użycia nieznanej ustawie instytucji "oddalenia skargi z powodu przedwczesności".
Skarżący wskazał, że dla potrzeb wniesienia i popierania skargi kasacyjnej udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu M. K., które dotyczyło tylko i wyłącznie czasu postępowania przez Naczelnym Sądem Administracyjnym i wygasło po wydania przez ten Sąd wyroku. Skarżący podkreślił, że pełnomocnictwo w sposób jednoznaczny wskazywało na jego zakres.
W dalszym toku postępowania WSA w W. wydał w dniu 5 sierpnia 2015 r. postanowienie o umorzeniu postępowania. Skarżący zauważył, że wydane ono zostało na posiedzeniu niejawnym bez powiadomienia go o tym posiedzeniu. Podniósł, że zgodnie z art. 163 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), na Sądzie I instancji spoczywał obowiązek doręczeniu mu tego postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem. Pomimo trzech monitów Wojewódzki Sąd Administracyjny do tej pory nie doręczył skarżącemu postanowienia o umorzeniu postępowania. Zwłoka ta wynosi już ponad pięć miesięcy. Skarżący podniósł również, że "pretekstem dla odmowy doręczenia (...) postanowienia" była okoliczność wysłania korespondencji do jego byłego pełnomocnika w postępowaniu przed NSA. Wskazał, że z poczynionych przez niego ustaleń wynikało, iż korespondencja ta nie podjęta w terminie (były pełnomocnik zmienił swoja siedzibę) wróciła z powrotem do Sądu.
Taki stan sprawy nie tłumaczył, w ocenie skarżącego, wielomiesięcznego uchybienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. obowiązkowi doręczenia mu postanowienia, wobec czego spełniona została przesłanka stwierdzenia przewlekłości postępowania przed tym Sądem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga na przewlekłość postępowania nie znajduje usprawiedliwionych podstaw w związku, z czym nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 z ze. zm.). Dla uwzględnienia skargi konieczne jest ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do treści art. 2 powołanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania.
Z treści uzasadnienia skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania, wynika, że skarżący C. C. upatruje jej powstania od chwili wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowienia z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 565/15, którym umorzono postępowanie w sprawie jego skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich. Jako przyczynę nieuzasadnionej zwłoki w sprawie skarżący wskazał na niedoręczenie mu pomimo monitów kierowanych do Sądu, odpisu przywołanego postanowienia wraz z uzasadnieniem jako stronie postępowania sądowego, a który to stan (zwłoka) wynosi ponad pięć miesięcy. W ocenie skarżącego "pretekstem" odmowy doręczenia mu przez Sąd postanowienia była okoliczność wysłania korespondencji zawierającej orzeczenie z 5 sierpnia 2015 r. do jego "byłej pełnomocniczki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym".
Dokonując analizy akt sprawy pod kątem podniesionych w skardze na przewlekłość postępowania okoliczności mających przemawiać za jej zasadnością, stwierdzić należy, że kwestia pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego radcy prawnemu M. K. w dniu 30 lipca 2013 r. ma zasadnicze znaczenie dla oceny czy istotnie w toku prowadzonego postępowania Sąd I instancji dopuścił się powołanej w skardze bezczynności skutkującego nieuzasadnioną zwłoką.
Jak wynika z akt sprawy skarżący w związku z wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2699/13, skargą kasacyjną udzielił radcy prawnemu M. K. pełnomocnictwa. Zgodnie z pierwszym akapitem, pełnomocnictwo to miało obejmować reprezentowanie skarżącego w postępowaniu prowadzonym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w W. w sprawie skargi od powołanego wyroku WSA w W.. Drugi akapit pełnomocnictwa określał natomiast, że obejmuje ono prawo do podejmowania czynności faktycznych i prawnych przed sądami, organami i instytucjami administracji rządowej i samorządowej oraz podmiotami trzecimi we wszystkich instancjach wraz z prawem dalszej substytucji.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulują kwestie pełnomocnictwa, w ten sposób, że pełnomocnictwo może być: ogólne – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi; do prowadzenia poszczególnych spraw; do niektórych tylko czynności w postępowaniu (art. 36 powołanej ustawy). Pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do: wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem; udzielania dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach; cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie; odbioru kosztów postępowania (art. 39). Wreszcie w art. 40 powołanej ustawy określono, że zakres, czas trwania i skutki umocowania szerszego niż pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 36, ocenia się według treści pełnomocnictwa oraz przepisów kodeksu cywilnego.
Mając na uwadze przywołane regulacje oraz treść pełnomocnictwa, jakie udzielił skarżący, uznać należy, że miało ono charakter ogólny, o którym mowa w art. 36 pkt 1 i art. 39 pkt 1 p.p.s.a. Bezsprzecznie na taki charakter wskazywała treść akapitu drugiego pełnomocnictwa, który stanowił, że obejmuje ono "prawo do podejmowania czynności faktycznych i prawnych przed sądami (...) we wszystkich instancjach (...)". Niewątpliwym jest, że omawiane pełnomocnictwo miało również charakter bardziej szczegółowy dotyczący umocowania pełnomocnika skarżącego do reprezentowania go w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym. Okoliczność ta nie wpływa jednakże na ocenę zakresu pełnomocnictwa jako ogólnego zakresu uprawnień udzielonych przez skarżącego C. C. radcy prawnemu M. K. do jego reprezentacji w postępowaniach przed sądami administracyjnymi, w tym w szczególności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ale również przed Sądem I instancji – Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, przed którym zawisła jego sprawa w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich.
Trafnym była ocena zakresu pełnomocnictwa, jakiej dokonał Sąd I instancji w związku z pismami skarżącego o doręczenie mu postanowienia z dnia 5 sierpnia 2015 r. wraz z jego uzasadnieniem, wyrażona w zarządzeniu z dnia 7 października 2015 r. Prawidłowo wobec tego podjęte zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. czynności procesowe związane z doręczeniem skarżącemu odpisu tego orzeczenia poprzez faktyczne i zgodne z przepisami prawa, jego doręczenie pełnomocnikowi ustanowionemu do podejmowania w jego imieniu czynności faktycznych i prawnych przed sądami. Celnie Sąd I instancji wskazał w powołanym zarządzeniu, że skarżący nie informowała Sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Niewątpliwym jest bowiem, że informacja o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, jego wygaśnięciu lub zawężeniu jego zakresu wyłącznie do postępowania kasacyjnego, spowodowałaby, że postanowienie wydane przez Sąd I instancji doręczone zostałoby skarżącemu, a więc zgodnie z jego stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania, które co należy raz jeszcze podkreślić, nie wynikało z treści samego pełnomocnictwa przedłożonego wraz z wywiedzioną w sprawie skargą kasacyjną.
Prawidłowo zinterpretowany zakres pełnomocnictwa był również niewadliwą przyczyną próby doręczenia odpisu postanowienia Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w W. z dnia 5 sierpnia 2015 r. pełnomocnikowi skarżącego (przesyłka zawierająca postanowienie powróciła do Sądu jako niepojęta w terminie w konsekwencji, czego uznano ją za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a.). Wszelkie podjęte w związku z tym czynności procesowe odpowiadały przepisom ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak również były podejmowane bez zbędnej zwłoki mogącej powodować nieuzasadnione przedłużenie postępowania. Ta ocena dotyczy również działań Sądu podejmowanych w związku z pismami skarżącego z dnia 19 sierpnia i 22 września 2015 r., w których strona domagała się doręczeni jej odpisu orzeczenia. Treść zarządzeń jak i podjęte czynności administracyjne wskazują, bowiem, że Sąd I instancji, w najkrótszym możliwym czasie, wynoszącym dzień do dwóch od dnia wpłynięcia pism do Sądu, informował skarżącego o przyczynach doręczenia postanowienia z dnia 5 sierpnia 2015 r. wraz z uzasadnieniem, radcy prawemu M. K..
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, postanowił jak w sentencji.