Postanowienie NSA z 19 marca 2019 r., II GPP 3/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi S. N. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 316/18 w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Sędzia NSA Dorota Dąbek przewodniczący
Sędzia NSA Mirosław Trzecki przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia del. NSA Stanisław Śliwa przewodniczący

Uzasadnienie

Pismem z [...] lutego 2019 r. S.N. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 316/18.

Skarżący podał, że "postanowieniem z 19 grudnia 2018 r. WSA w Łodzi uchylił postanowienie z 21 września 2018 r., stwierdzając, że jego zażalenie było oczywiście uzasadnione. W związku z tym postanowienie z 21 września 2018 r. jest bezczynnością. Sędzia Renata Kubot-Szustowska była osobą nieuprawnioną, ponieważ była jednym z sędziów wydających wyrok z 16 maja 2018 r., co oznacza, że w wydaniu wyroku brała udział osoba stronnicza. Powinno to skutkować uchyleniem wyroku i postanowienia. Postanowienie z 19 grudnia 2018 r. zostało wydane z naruszeniem tego samego prawa co postanowienie z 21 września 2018 r., co czyni to postanowienie bezczynnością. W międzyczasie wydano postanowienie z 30 października 2018 r., które w tej sytuacji jest również bezczynnością. W pięciu opisanych powyżej przypadkach działano z rażącym naruszeniem prawa, co oznacza, że mamy do czynienia z pięcioma bezczynnościami."

Z uwagi na powyższe skarżący domagał się odszkodowania za każdą bezczynność po 20.000 zł, razem 100.000 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75; powoływanej dalej jako: ustawa), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne do wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Aby stwierdzić, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy ocenić w szczególności terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty (...) uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się strony zarzucającej przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy).

Zdaniem NSA, powyższa ocena nie może być oderwana od obowiązku rozpoznawania przez Sąd wszystkich spraw wniesionych do tego sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania, jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. postanowienia NSA z 12 stycznia 2012 r., II FPP 11/11, z 8 maja 2012 r., II FPP 3/12, z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II GPP 18/18).

Aby ocenić, czy postępowanie w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 316/18 toczy się przewlekle, należy przeanalizować przebieg tego postępowania.

W dniu 2 lutego 2018 r. S. N. złożył skargę na postanowienie SKO w Piotrkowie Trybunalskim z [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Zarządzeniem z 6 kwietnia 2018 r. została wyznaczona rozprawa w niniejszej sprawie na dzień 16 maja 2018 r.

Wyrokiem z 16 maja 2018 r. WSA w Łodzi oddalił skargę na postanowienie SKO w Piotrkowie Trybunalskim z [...] grudnia 2017 r. Uzasadnienie tego wyroku zostało sporządzone 25 maja 2018 r., a podpisane przez skład orzekający 28 maja 2018 r. Tego dnia odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został wysłany skarżącemu.

Pismem z 14 lipca 2018 r. skarżący złożył osobiście skargę kasacyjną od ww. wyroku.

Postanowieniem z 7 sierpnia 2018 r. WSA w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Orzeczenie to zostało wysłane 13 sierpnia 2018 r. i doręczone skarżącemu 30 sierpnia 2018 r.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący osobiście.

Postanowieniem z 21 września 2018 r. WSA w Łodzi odrzucił zażalenie na powyższe postanowienie. Orzeczenie to zostało wysłane 27 września 2018 r. i doręczone skarżącemu 15 października 2018 r.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. N.. Wniósł m.in. o wyłączenie SWSA Renaty Kubot-Szustowskiej, która wydała postanowienie z 21 września 2018 r.

Sędzia Renata Kubot-Szustowska złożyła 30 października 2018 r. oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia jej od rozpoznania sprawy.

Postanowieniem z 30 października 2018 r. WSA w Łodzi sprostował komparycję wyroku z 26 maja 2018 r.

Postanowieniem z 19 grudnia 2018 r. WSA w Łodzi uchylił postanowienie z 21 września 2018 r. o odrzuceniu zażalenia z uwagi na wydanie go przez sędzię Renatę Kubot-Szustowskiej, w stosunku do której skarżący złożył wcześniej wniosek o wyłączenie, i odrzucił zażalenie, jako sporządzone bez spełnienia wymogu adwokacko-radcowskiego. Orzeczenie to zostało doręczone skarżącemu 11 stycznia 2019 r.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący.

Od 30 stycznia do 4 lutego 2019 r. zostały odebrane oświadczenia od sędziów, o których wyłączenie wniósł skarżący.

Pismem z [...] lutego 2019 r. skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym stanie faktycznym nie wystąpiła przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy.

Należy bowiem stwierdzić, że Sąd I instancji podejmował terminowo i sprawnie kolejne czynności. Bez zwłoki została rozpoznana skarga, a następnie kolejne środki odwoławcze wniesione przez skarżącego. Wszystkie wydane w sprawie orzeczenia były prawidłowo doręczane skarżącemu. Od wniesienia skargi do momentu wniesienia skargi na przewlekłość minął rok i 3 dni, a w tym czasie została rozpoznana skarga i kolejne środki zaskarżenia złożone przez skarżącego.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. W orzecznictwie przyjmuje się, że ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2011 r., II GPP 7/11).

W świetle tego należy stwierdzić, że w ciągu roku, który minął od wniesienia skargi, Sąd I instancji podejmował czynności, które zmierzały do szybkiego zakończenia sprawy. W tym czasie został wydany wyrok i rozpoznane zostały środki odwoławcze skarżącego, co należy ocenić pozytywnie z punktu widzenia zasad terminowości działania sądów.

Z pisma z [...] lutego 2019 r. wynika, że skarżący upatruje przewlekłości postępowania w tym, że postanowienie z 21 września 2018 r. zostało uchylone z uwagi na jego rozpoznanie przez osobę nieuprawnioną, co wynika z akt sprawy. Stwierdzić należy, że kwestionowanie prawidłowości rozstrzygnięć WSA nie może być realizowane przez skargę na przewlekłość postępowania przed tym sądem, lecz przez złożenie środków odwoławczych przewidzianych przez ustawę p.p.s.a. Zdaniem NSA błąd Sądu czy niewłaściwe orzeczenie, które następnie zostało uchylone, nie może być uznane za przewlekłość. Pojęcie to wiąże się bowiem jedynie z czasem, w jakim sąd zajmuje się sprawą. Standardy działania w tym zakresie nie zostały natomiast naruszone w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji.