Postanowienie NSA z 21 czerwca 2011 r., II GPP 4/11

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi S. L. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W.

Sprawa

w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1299/10 ze skargi S. L. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyniku egzaminu radcowskiego z dnia 15 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"

Skład

Przewodniczący sędzia NSA: Cezary Pryca (spr.) sędzia NSA Jan Bała sędzia NSA Rafał Batorowicz

Uzasadnienie

S. L. pismem z dnia 16 maja 2011 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1299/10 dotyczącej uchwały z dnia 15 kwietnia 2010 r. nr [...] Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego, którą utrzymano w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości w P. z dnia 21 grudnia 2009 r. nr [...] ustalającą negatywny wynik egzaminu zawodowego dla Skarżącego. W uzasadnieniu pisma Skarżący podał, że w związku z toczącym się postępowaniem przed Sądem I instancji nastąpiło rażące naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zdaniem Skarżącego postępowanie trwa ponad rok a zatem dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych tej sprawy. Według Skarżącego w sprawie nie występują bowiem proceduralne przeszkody, które mogłyby uzasadniać przewlekłość postępowania.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania, nakazanie Sądowi I instancji przesłania skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyznanie od Skarbu Państwa kwoty 10.000,00 złotych oraz zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podnieść, iż skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki – Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Dla uwzględnienia skargi konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do treści art. 2 powołanej wyżej ustawy – o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena taka może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach (por. post. NSA z dnia 23 listopada 2004 r. sygn. akt OPP 52/04, Lex nr 151283; z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt II GPP 2/09 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z akt sprawy wynika, że S. L. w dniu 25 maja 2010 r. wniósł skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia 15 kwietnia 2010 r. nr [...] dotyczącą ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego. Akta sprawy wraz z odpowiedzią organu na skargę wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. w dniu 23 czerwca 2010 r. W dniu 3 lipca 2010 r. Skarżący złożył do Sądu I instancji wniosek o rozpatrzenie sprawy w krótkim terminie. Pismem z dnia 15 lipca 2010 r. Sąd wezwał Ministra Sprawiedliwości do nadesłania oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopi protokołu z posiedzenia Komisji Egzaminacyjnej z dnia 21 grudnia 2009 r. oraz z dnia 15 kwietnia 2010 r., na którym podjęto zaskarżoną uchwałę. Kolejnym pismem z dnia 15 lipca 2010 r. Sąd zwrócił się do organu o nadesłanie oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii pisemnych uzasadnień i ocen cząstkowych z egzaminu Skarżącego. Organ wykonał powyższe zarządzenia i przekazał do Sądu I instancji wymagane dokumenty. S. L. ponownie pismem z dnia 21 października 2010 r. wezwał Sąd do szybkiego rozpoznania sprawy. Rozprawa odbyła się przed Sądem I instancji w dniu 2 grudnia 2010 r. i wyrokiem oddalono skargę S. L. na przedmiotową uchwałę. Od powyższego wyroku Skarżący wniósł skargę kasacyjną w dniu 31 stycznia 2011 r. Natomiast postanowieniem z dnia 18 stycznia 2011 r. Sąd I instancji uwzględnił wniosek S. L. z dnia 10 grudnia 2010 r. i przyznał mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Następnie zarządzeniem z dnia 10 marca 2011 r. Przewodniczący Wydziału VI oddalił wniosek Skarżącego o sprostowanie protokołu rozprawy. Sąd I instancji wraz z pismem przewodnim z dnia 10 maja 2011 r. przekazał akta ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Przedstawiony powyżej przebieg podejmowanych czynności w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie daje podstaw do uwzględnienia skargi na przewlekłość tego postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie dopuścił się nieuzasadnionej zwłoki przy rozpoznawaniu skargi S. L.. Należy zaznaczyć, że w celu wydania rozstrzygnięcia w sprawie Sąd I instancji zwrócił się dwukrotnie do organu o nadesłanie kompletnej dokumentacji, co w konsekwencji uniemożliwiało Sądowi przystąpienie do szybkiego rozpoznania skargi. Dopiero po uzupełnieniu akt sprawy Sąd mógł merytorycznie rozpoznać sprawę. Biorąc pod uwagę termin przekazania skargi do Sądu I instancji przez Ministra Sprawiedliwości - 23 czerwca 2010 r. oraz termin wydania orzeczenia przez Sąd I instancji w sprawie - 2 grudnia 2010 r. trzeba stwierdzić, że sprawa została załatwiona w możliwie szybkim terminie tj. 6 miesięcy. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania Skarżący zarzucił Sądowi I instancji również nieprzekazanie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzut ten jest chybiony. Przed przekazaniem akt administracyjnych w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał postanowienie o przyznaniu Skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz zarządzenie oddalające wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy. Zatem Sąd I instancji zanim przesłał akta Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu obowiązany był rozpatrzyć wnioski strony złożone przed tym sądem a mające związek ze sprawą sądowadministracyjną Skarżącego. Dopiero załatwienie tych kwestii incydentalnych pozwoliło na zakończenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. i przekazanie akt do sądu odwoławczego. Należy podkreślić, że w orzecznictwie sadowym aprobowany jest pogląd, iż nie jest celem postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania stwierdzenie faktu przewlekłości i ewentualne zasądzenie odpowiedniego odszkodowania. Skarga ma charakter wstępny i stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą trwałej przewlekłości postępowania. Jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu, czemu służy zarówno samo stwierdzenie przewlekłości postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy), jak też możliwość zalecenia podjęcia przez sąd rozpoznający sprawę co do istoty odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie (art. 12 ust. 3 ustawy). Skarga ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2011 r. o sygn. akt II GPP 2/11). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja jednak nie wystąpiła.

Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 12 ust.1 cytowanej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.