Postanowienie NSA z 22 lipca 2015 r., II GPP 4/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi J. D. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W.

Sprawa

w sprawie o sygn. akt VI SO/Wa 3/13 w sprawie z wniosku J. D. o wymierzenie grzywny Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia za nieprzekazanie do sądu skargi wraz z aktami sprawy postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

sędzia NSA Zofia Borowicz przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Zbigniew Czarnik
sędzia NSA Henryk Wach

Uzasadnienie

W skardze z dnia [...] maja 2014 r. J. D. wniósł o:

1. stwierdzenie, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w prawie o sygn. akt VI SO/Wa 3/13 nastąpiło naruszenie prawa skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki;
2. o wydanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. zalecenia niezwłocznego rozpatrzenia skargi na działąnie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 r.
3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 10000 zł

W uzasadnieniu skargi J. D. podał, że jego prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone, gdyż postępowanie z jego wniosku o wymierzenie Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi z dnia [...] stycznia 2013 r. toczy się od dnia [...] stycznia 2013 r. i dotychczas nie zostało prawomocnie zakończone. W dniu [...] grudnia 2013 r. Prezes NFZ wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 listopada 2013 r., w przedmiocie wymierzenia mu grzywny. J. D. podkreślił, że czas prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy ma dla niego istotne znaczenie, gdyż nierozpoznanie skargi z dnia [...] stycznia 2013 r. uniemożliwiło skierowanie na leczenie uzdrowiskowe w okresie lipiec - sierpień 2014 r. i istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że uniemożliwi skierowanie w okresie lipiec – sierpień 2014 r. Skarżący dodał, iż w jego ocenie skontrolowanie czy Prezes NFZ przekazał do sądu skargę z dnia [...] stycznia 2013 r., jest czynnością prostą, którą można wykonać w kilka minut. Podkreślił, że żąda przyznania kwoty 10000 zł z tytułu przewlekłości postępowania z uwagi na poniesione straty materialne i zdrowotne.

Z akt sprawy WSA w W. o sygn. VI SO/Wa 3/13 wynika, że w dniu [...] lutego 2013 r., J. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosek o wymierzenie Prezesowi NFZ grzywny i rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi, ze względu na niestosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm. Dalej p.p.s.a.).

W dniu [...] lutego 2013 r. zostało wydane zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od złożonego wniosku (k. 6 akt sądowych). Zażalenie na powyższe zarządzenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2013 r. sygn. akt II GZ 240/13 (k. 19 akt sądowych).

Wskutek złożonej przez J. D. w dniu [...] lipca 2013 r. skargi o stwierdzenie, iż nastąpiło naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sadu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 1 października 2013 r. skargę te odrzucił, wobec nieuiszczenia od niej wpisu sądowego (sygn. akt II GPP 5/13 k. 45 akt sądowych).

W dniu 28 listopada 2013 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w sprawie o sygn. akt VI SO/Wa 3/13 wydał postanowienie, którym wymierzył Prezesowi NFZ grzywnę w wysokości 500 zł i zasądził od organu na rzecz wnioskodawcy J.D.100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (k. 56 akt sądowych).

Prezes NFZ w dniu [...] grudnia 2013 r. (data stempla pocztowego na kopercie k. 67 akt sądowych) wniósł zażalenie na powyższe postanowienia WSA w W. Z akt sprawy wynika, iż wskutek złożonego zażalenia organu podjęte zostały czynności sądowe związane z dołączeniem do akt dowodu uiszczenia wpisu od zażalenia, doręczeniem wnioskodawcy odpisu tegoż zażalenia oraz doręczeniem organowi odpisu odpowiedzi na zażalenie (k. 68-77 akt sądowych).

Wskutek złożonej przez J. D. w dniu [...] lutego 2014 r. (k. 82 akt sądowych) skargi na przewlekłość postępowania przed WSA w W. i przed NSA akta tejże sprawy w dniu [...] lutego 2014 zostały przekazane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu (k. 84 akt sądowych).

Postanowieniami z dnia 10 kwietnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek J. D. o wyłączenie sędziego (sygn. akt II GPP 4/14 k. 93 akt sądowych) oraz odrzucił skargę wnioskodawcy o przewlekłe prowadzenie postępowania wobec nieuiszczenia należnej opłaty sądowej (k. 96 akt sądowych).

Po doręczeniu stronom postępowania odpisów ww. postanowień (k. 102 i 103 akt sądowych) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił akta sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (k. 104 akt sądowych).

W dniu [...] maja 2013 r. akta sprawy zostały przedstawione do Naczelnego Sądu Administracyjnego na skutek zażalenia Prezesa NFZ na postanowienie z dnia 28 listopada 2013 r. (k. 105 akt sądowych). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z tego samego dnia sprawę skierowano na posiedzenie niejawne w przedmiocie rozpoznania wniesionego zażalenia, którego termin wyznaczono na 27 maja 2014 (k. 106 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r. oddalił zażalenie Prezesa NFZ (sygn. akt II GZ 231/14 k. 107 akt sądowych) doręczając wnioskodawcy odpis tego orzeczenia.

W dniu 16 czerwca 2014 r. (k. 114 akt sądowych) oraz pełnomocnikowi organu w dniu 5 czerwca 2-14 r. (k. 113 akt sądowych), a następnie w dniu 25 czerwca 2014 r., zwracając akta do WSA w Warszawie (k. 115 akt sądowych). Postanowienie to jest prawomocne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Rozpoznawana skarga na przewlekłość postępowania nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. – zwanej dalej "ustawą").

Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ww. ustawy, skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających to żądanie.

Skarżący powinien zatem w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy. Jego obowiązkiem jest precyzyjne wskazanie na konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt III SPP 103/05 i III SPP 95/05 – publ. OSNP 2006, z. 1-2, poz. 35 i 34; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2008 r., sygn. akt II OPP 19/08, lex nr 494357; z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OPP 51/11, lex nr 1068343; z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II GPP 6/12, lex nr 1274313). Skargę niespełniającą tego wymagania sąd odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków (art. 9 ust. 1 tej ustawy).

W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że skarga J. D. na przewlekłość postępowania co prawda zachowuje wymagania pisma procesowego, wskazuje żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, ponadto zawiera żądanie przewidziane w art. 6 ust. 3 ww. ustawy, jednakże nie spełnia obligatoryjnej przesłanki, tj. przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie, o której stanowi art. 6 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy.

Ograniczenie się w skardze do stwierdzenia, że postępowanie toczy się od dnia [...] stycznia 2013 r. i dotychczas nie zostało prawomocnie zakończone, a ponadto wskazanie, że Prezes NFZ w dniu [...] grudnia 2013 r. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w W. z dnia 28 listopada 2013 r., należy uznać za oczywiście niewystarczające dla spełnienia przesłanki "przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania", co oznacza, że skarga nie odpowiada wymaganiom z art. 6 ust. 2 ww. ustawy.

Jeżeli bowiem Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę na przewlekłość postępowania ma w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd z uwzględnieniem charakteru sprawy, stopnia faktycznej i prawnej jej zawiłości oraz znaczenia dla strony wnoszącej skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowania się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość (art. 2 ust. 2 ustawy), to skarga ta powinna wyraźnie wskazywać uchybienia sądu w zakresie terminowości bądź prawidłowości podjętych czynności sądowych.

Skarżący winien więc w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Innymi słowy, jego obowiązkiem jest precyzyjnie wskazać na konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które doprowadziły do zwłoki. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że ograniczenie się w skardze tylko do wskazania dnia wniesienia środka zaskarżenia przez skarżącego należy uznać za oczywiście niewystarczające dla spełnienia przesłanki "przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie" z art. 6 ust. 2 ww. ustawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt III SPP 46/07, lex nr 442653). Wskazuje się także w orzecznictwie, że uzasadnienie skargi nie może sprowadzać się do zakwestionowania przez stronę ogólnego czasu trwania procesu, ale polega na wskazaniu konkretnych czynności procesowych, których sąd nie podjął lub dokonał wadliwie. Sąd taką skargę odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków (por. ww. post. SN z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt III SPP 103/05).

W rozpoznawanej sprawie skarżący w uzasadnieniu skargi w istocie wskazał jedynie na datę wniesienia zażalenia przez organ na postanowienie WSA w W. i zakwestionował ogólny czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego.

Zawarta w uzasadnieniu skargi ocena skarżącego, że skontrolowanie czy "Prezes NFZ przekazał do Sądu skargę" jest czynnością prostą, także nie oznacza, iż spełniona została obligatoryjna przesłanka z art. 6 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, gdyż nie wskazano na konkretne zaniechanie sądu rozpoznającego sprawę. Skarżący w skardze zarzuca przewlekłość postępowania zarówno Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jak i Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., lecz w żadnym zakresie nawet nie różnicuje działań bądź zaniechań tychże Sądów.

Brak zatem sprecyzowania okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania uniemożliwia ocenę czynności Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., wymienionych w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy. Ponieważ wymagania z art. 6 ust. 2 ww. ustawy są uznawane za konstrukcyjne (nieusuwalne), a ich niespełnienie pociąga za sobą odrzucenie skargi bez wzywania do uzupełnienia jej braków, dlatego zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.