Postanowienie NSA z 24 kwietnia 2014 r., II GPP 5/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi S. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W.

Sprawa

w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 3391/13 w sprawie ze skargi S. D. na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za niedopełnienie obowiązku ubezpieczeniowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Sędzia NSA Zofia Borowicz przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz przewodniczący
Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

W skardze z dnia [...] marca 2014 r. (data stempla Urzędu Pocztowego na kopercie k.-142 akt) S. D. wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zasądzenia kwoty 500 zł tytułem należności za celowo przewlekłe ustanowienie adwokata.

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 8 stycznia 2014 r. (sygn. akt VI SA/Wa 3391/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę S. D. na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do przedstawienia dokumentów i uiszczenia opłaty za niespełnienie obowiązku.

W tym samym dniu zostało wydane zarządzenie przez sędziego referenta o doręczeniu skarżącemu odpisu postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem (k. 130 akt).

Zarządzenie wydane przy postanowieniu w dniu 28 stycznia 2014 r. zostało wykonane w dniu 19 lutego 2014 r. (k. 132 i k. 133 akt).

Skarżący w dniu 25 lutego 2014 r. (data stempla Urzędu Pocztowego na kopercie - k. 136 akt) złożył wniosek o ustanowienie adwokata do reprezentowania go w sprawie w celu zaskarżenia postanowienia sądu. Wniosek ten wpłynął do WSA w W. w dniu 26 lutego 2014 r. (data na prezentacie Biura Podawczego - k. 135 akt).

Z akt sprawy wynika, że w dniu 19 marca 2014 r. zostało wydane zarządzenie o zarejestrowaniu przedmiotowego wniosku celem jego rozpoznania (k. 137 akt).

W skardze o stwierdzenie przewlekłości postępowania S. D. zarzucił, że zaskarża czynność polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, w sytuacji gdy biegnie termin zaskarżenia postanowienia sądu o odrzuceniu skargi. Skarżący wskazał, że dotychczasowe czynności w sprawie były podejmowane przez Sąd bardzo szybko natomiast rozpoznanie jego obecnego wniosku jest opóźniane.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, iż skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona wówczas, gdy na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki – art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. – zwanej dalej ustawą). Przy czym pojęcie "sprawa", o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy obejmuje jedynie sprawę co do istoty, a nie wszelkie sprawy, które występują w toku danego postępowania. Chodzi o postępowanie rozumiane jako całość, tj. takie, w którym ma zapaść orzeczenie o prawach osoby, która wszczyna postępowanie. Celem skargi jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego sprawnego biegu procesowego. W orzecznictwie podkreśla się, że ocenie podlega czas trwania całości postępowania, a nie terminowość podejmowania przez sąd poszczególnych czynności (por. post. NSA z dnia 24 lipca 2012 r. sygn. akt II GPP 4/12, zbiór lex 1225695). Stosownie do art. 2 ustawy o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne do jej zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania.

Jak wynika z treści skargi, skarżącemu chodzi o opieszałość rozpoznania jego wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, a więc sprawę incydentalną w prowadzonym postępowaniu międzyinstancyjnym. Skarga o przewlekłość została złożona w obawie bezskutecznego upływu terminu do wniesienia przysługującego skarżącemu środka zaskarżenia. Tego rodzaju argumentacja nie uzasadnia uwzględnienia skargi, gdyż dokonując analizy przedmiotowych akt Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się uchybień lub przewlekłości w stopniu naruszającym prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Oczywiście z treści § 35 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. – Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 29 września 2003 r. Nr 169, poz. 1646) wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy przewodniczący przekazuje niezwłocznie sędziemu sprawozdawcy lub referendarzowi sądowemu. Niemniej z § 31 Regulaminu wynika też, że sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności ich wpływu.

Natomiast, co istotne, przy ocenie czy w sprawie wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym oraz czy jest ona nieuzasadniona - należy mieć na uwadze przebieg wszystkich podejmowanych w sprawie czynności. Zauważyć też należy, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż nie dochodzi do przewlekłości postępowania międzyinstancyjnego, jeżeli orzeczenia wydane w tym postępowaniu w załatwieniu wniosków i pism procesowych strony zapadają w okresie nie dłuższym niż miesiąc lub nieznacznie przekraczają ten termin (por. post. S. Apel. w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I S 67/12, zbiór lex nr 1216311).

Jak wynika z akt sprawy, od momentu wpływu wniosku o przyznanie adwokata z urzędu do wydania zarządzenia z dnia 19 marca 2014 r. nie upłynął miesiąc. Wydane zostało zarządzenie o zarejestrowaniu przedmiotowego wniosku, przy czym wobec wniesienia w międzyczasie skargi na przewlekłość postępowania, przesunięty został w czasie termin rozpoznania tego wniosku, co nastąpi – jak wynika z zarządzenia – niezwłocznie po zakończeniu postępowania w przedmiocie przewlekłości postępowania.

Zważywszy na powyższe okolicznosci oraz to, że skarga ma charakter wstępny i stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą trwałej przewlekłości postępowania, gdyż jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.