Postanowienie NSA z 23 września 2014 r., II GPP 6/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi Rady Gminy [...] na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie

Sprawa

w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1637/13 ze skargi Rady Gminy [...] na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zmiany uchwały budżetowej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Zofia Przegalińska

Uzasadnienie

W skardze z dnia [...] lipca 2014 r. (data nadania k. 92 akt sadowych) Rada Gminy [...] – dalej: skarżąca - wniosła o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1637/13.

Autor skargi wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie oraz o przyznanie od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w wysokości [...]zł.

Skarżąca podała, iż skarga na przewlekłość postępowania uzasadniona jest opieszałością Sądu w sporządzeniu uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 lutego 2014 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.

Z treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 149, poz. 1843 ze zm.) wynika, że strona może wnieść skargę o stwierdzenie, iż w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Skarga wówczas podlega uwzględnieniu, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 tej ustawy). Dla uwzględnienia skargi konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym oraz, że zwłoka ta jest nieuzasadniona.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jej wyjaśnienia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku Sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., II FPP 11/11, oraz postanowienie NSA z 8 maja 2012 r., II FPP 3/12).

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2011 r., II GPP 7/11).

W świetle powyższych standardów szybkości postępowania sądowego, które ustawodawca zabezpieczył ustawą, należy ocenić, że skarżący w skardze powołał okoliczności, które nie mogą być podstawą do uczynienia zadość jego wnioskowi.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w tej sprawie nie nastąpiła przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2013 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 4 lutego 2014 r. (k. 25 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 lutego 2014 r. oddalił skargę Rady Gminy [...] w przedmiotowej sprawie (k. [...] akt sądowych). W dniu [...] marca 2014 r., (data nadania k. 64 akt sądowych) skarżąca wystąpiła z wnioskiem o doręczenie odpisu sentencji ww. wyroku. Zarządzeniem z [...] maja 2014 r., - po uprzednim uiszczeniu przez skarżącą opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku – doręczono odpis wyroku WSA w Krakowie z 18 lutego 2014 r. Następnie w dniu [...]27 maja 2014 r. (data nadania k. 76 akt sądowych) skarżąca wystąpiła z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z [...] lipca 2014 r. WSA w Krakowie powyższy wniosek oddalił W uzasadnieniu wskazał, że wniosek o uzasadnienie wyroku z dnia [...] lutego 2014 r., został złożony po upływie ustawowego terminu, określonego w art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

Przedstawiony powyżej przebieg podejmowanych czynności w toku postępowania sądowoadministracyjnego, nie daje podstaw do uwzględnienia skargi na przewlekłość tego postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie dopuścił się nieuzasadnionej zwłoki przy rozpoznawaniu skargi Rady Gminy [...].

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie sądowe toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1637/13 nie trwało dłużej niż było to konieczne. Nadto terminowo i prawidłowo podejmowano poszczególne czynności sądowe, a tym samym nie naruszono prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Tym samym mając również na uwadze zasadę rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz zakres czynności podjętych w toku postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tej sprawie nie można mówić o przewlekłości postępowania. Ocenie podlega bowiem czas trwania całości postępowania, a nie terminowość podejmowania przez sąd poszczególnych czynności.

Należy podkreślić, że celem postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania jest stwierdzenie faktu przewlekłości i ewentualne zasądzenie odpowiedniego odszkodowania. Skarga ma charakter wstępny i stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą trwałej przewlekłości postępowania. Funkcją jej jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu, czemu służy zarówno samo stwierdzenie przewlekłości postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy), jak też możliwość zalecenia podjęcia przez sąd rozpoznający sprawę co do istoty odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie (art. 12 ust. 3 ustawy). Skarga ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2011 r. o sygn. akt II GPP 2/11). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja jednak nie wystąpiła.

Zauważyć przy tym należy, iż w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. brak jest uregulowań określających długotrwałość bezczynności uzasadniających uznanie, że doszło do naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Istotną wskazówkę zawiera natomiast art. 14 tej ustawy, wyłączający dopuszczalność ponawiania skargi przed upływem 12 miesięcy od rozpoznania poprzedniej, w tym zasadnej.

Ustawodawca zatem założył, że dopiero przewlekłość dłuższa niż 12 miesięcy może być rozważana jako nieuzasadniona zwłoka. W tej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Ze wskazanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - orzekł jak w sentencji postanowienia.