Postanowienie NSA z 7 lipca 2022 r., II GPP 8/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi K.W. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II GSK 48/20 w sprawie ze skargi kasacyjnej Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1058/19 w sprawie ze skargi K.W. na czynność Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 15 marca 2019 r. nr NRL/ZRP/WI/163-1/483/19 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego posiadanie prawa do udzielania świadczeń zdrowotnych postanawia: oddalić skargę.

Skład

Sędzia NSA Zbigniew Czarnik przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Małgorzata Rysz przewodniczący
Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

W piśmie z 22 maja 2022 r. K.W. (dalej: skarżący) złożył skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie ze skargi kasacyjnej Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej, zarejestrowanej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (dalej: NSA) pod sygn. akt II GSK 48/20, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 października 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1058/19 w sprawie ze skargi K.W. na czynność Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej z 15 marca 2019 r. nr NRL/ZRP/WI/163-1/483/19 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego posiadanie prawa do udzielania świadczeń zdrowotnych.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że pismem z 4 grudnia 2019 r. Naczelna Rada Lekarska w Warszawie złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 października 2019 r., sygn. akt. VII SA/Wa 1058/19 pozbawiając go możliwości wystawiania recept dla seniorów. Przez ten okres skarżący był narażony na ostracyzm środowiska w którym pracuje, ponieważ podważając jego kompetencje, zmuszono go poniekąd do tłumaczenia się przed personelem i pacjentami dlaczego tak nagle utracił tę umiejętność. Z tego powodu wielu pacjentów musiało zrezygnować z jego usług. Skarżący dodał, że w 2022 r. sam stał się seniorem i z racji takich decyzji izb lekarskich został pozbawiony częściowego prawa wykonywania zawodu bez wyroku i nie popełniając żadnego czynu zabronionego czy błędu lekarskiego. Z tego też powodu nie ma możliwości wystawienia dla siebie recepty na leki ustawowo przysługujące bezpłatnie. Zdaniem skarżącego ta decyzja o tyle jest nietrafiona, że to nie lekarz decyduje czy pacjentowi, seniorowi przysługuje recepta bezpłatna lecz system informatyczny automatycznie generuje na recepcie literę "S" z mocy ustawodawcy, dlatego w jego ocenie dziwne wydaje się, że skarżący może wypisywać recepty refundowane, wnioski na aparaty słuchowe, pampersy, chodziki, cewniki, wózki inwalidzkie i inne skierowania, a nie może wypisać recepty dla siebie jako seniora i innych seniorów.

Wobec powyższego skarżący stwierdził, że w postępowaniu przed NSA w sprawie rozpoznawanej pod sygn. akt II GSK 48/20 nastąpiła przewlekłość postępowania, gdyż okres 2,5 roku jest wystarczający do odjęcia stosownego rozstrzygnięcia w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 75; dalej cyt. jako: ustawa o skardze na naruszenie prawa strony), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne do wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Takie działanie organu państwa zostało w cytowanej ustawie zdefiniowane jako przewlekłość postępowania. Aby stwierdzić, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy ocenić w szczególności terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie (...). Należy przy tym uwzględnić łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. (art. 2 ust. 2 ustawy).

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 cyt. ustawy, który przewiduje, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Należy jednak równocześnie zaznaczyć, że z samego faktu, że postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy, nie można wywodzić, że wystąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu cyt. ustawy (por. np. postanowienia NSA: z 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II GPP 1/19, z 19 sierpnia 2011 r. o sygn. akt II OPP 27/11, z 25 lipca 2013 r. o sygn. akt II OPP 25/13, z 7 marca 2014 r. o sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 3 października 2014 r. o sygn. akt I OPP 101/14; te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto, podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że ocena, czy na gruncie konkretnej sprawy wystąpiła przewlekłość postępowania, nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu obowiązujących zasad rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach (por. m.in. postanowienia NSA z: 21 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GPP 9/20, 20 grudnia 2019 r., sygn. akt II FPP 18/19, 5 września 2019 r., sygn. akt II GPP 4/19, 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OPP 53/19, 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II GPP 1/19). Obowiązek ten wynika z § 26 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. – Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. poz. 1202). W przepisie tym przewidziane zostały co prawda wyjątki od powyższej zasady, jednak niniejsza sprawa nie należy do kategorii spraw, które rozpoznawane są poza kolejnością wpływu.

NSA, uwzględniając powyższe okoliczności i poglądy orzecznictwa przywołane powyżej uznał, że w sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania.

Skarga kasacyjna została bowiem wniesiona 9 grudnia 2019 r. (data wpływu) za pośrednictwem WSA w Warszawie. Następnie zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału VII WSA w Warszawie z 10 grudnia 2019r. z pełnomocnik organu został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez wskazanie właściwego numeru identyfikacyjnego REGON, numeru w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub numeru identyfikacji podatkowej wnoszącego skargę kasacyjną w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W dniu 2 stycznia do WSA wpłynęła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której K.W. wniósł o jej odrzucenie. Po uzupełnieniu braków formalnych, 14 stycznia 2020 r., akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego (data przekazania akt), gdzie skarga kasacyjna została zarejestrowana pod sygn. II GSK 48/20 i skierowana do rozpoznania według kolejności wpływu.

Z informacji uzyskanych z sekretariatu Wydziału II Izby Gospodarczej NSA wynika, że na chwilę obecną czas oczekiwania na rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie wynosi ponad 3 lata od jej wniesienia. Od wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie upłynęły zaś dwa lata i 6 miesięcy. Sprawa nie oczekuje więc na rozpoznanie dłużej niż inne sprawy w Wydziale II Izby Gospodarczej NSA. Podkreślenia przy tym wymaga, że czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy nie jest zależny do sądu, lecz od ilości składanych skarg kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ma istotne znaczenie dla skarżącego, a długi czas oczekiwania może mieć dla niego negatywne skutki. Niemniej należy także podkreślić, co nie jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, że czas oczekiwania na termin rozprawy – której domaga się wnoszący skargę kasacyjną Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej – uległ wydłużeniu z uwagi na wprowadzony w marcu 2020 r. stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 i działaniem NSA w reżimie sanitarnym. Na podstawie zarządzeń Prezesa NSA nr 7 z dnia 12 marca 2020 r. i nr 39 z dnia 16 października 2020 r. (obowiązujących do 20 maja 2021 r.) w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2 oraz ogłoszeniem stanu epidemicznego w Polsce, odwołane zostały wszystkie rozprawy, a działalność orzecznicza sądu była kontynuowana na posiedzeniach niejawnych. Natomiast nowe rozwiązania ustawodawcze wprowadzone w związku ze zmianą ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, uniemożliwiają przeprowadzanie rozpraw w dotychczasowej formie z osobistym i fizycznym udziałem stron w budynku sądu. Obecnie przywołana ustawa zezwala na prowadzenie rozpraw wyłącznie w formie zdalnej, co wymaga użycia urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku i ich rejestracją, co również wymagało odpowiedniego przygotowania technicznego sal sądowych w zakresie zainstalowania urządzeń pozwalających na prowadzenie rozpraw odmiejscowionych (zdalnych).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony postanowił jak w sentencji.