Uzasadnienie
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 598/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalił skargę A. P. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
A. P. w dniu [...] listopada 2006 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Zgodnie z dołączonym do wniosku Planem Rozwoju Gospodarstwa Niskotowarowego zadeklarował do realizacji 4 przedsięwzięcia tj. przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych; zakup maszyn rolniczych; realizacja projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich na lata 2004 2006"; osiągnięcie w okresie pobierania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego udokumentowanej rocznej wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej w wysokości co najmniej 20 tys. złotych. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję o przyznaniu skarżącemu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie [...] zł. Decyzja ta stanowiła, że przyznana płatność wypłacana będzie przez 5 kolejnych lat z następującymi zastrzeżeniami:
- - przyznana kwota płatności jest przeliczana (zgodnie z zasadami określonymi w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 2808/1998/WE z dnia 22 grudnia 1998 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla Euro w rolnictwie (Dz. Urz. WE L 349, z 24.12.1998, z późn. zm.) z kwoty ustalonej w Euro, jej wysokość w złotych w kolejnych latach może ulec zmianie,
- - zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870) zwanego dalej rozporządzeniem, warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W ciągu 7 dni po tym terminie należy złożyć Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Wymaganym załącznikiem do tego oświadczenia będzie dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia.
W dniu [...] października 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynęło Oświadczenie skarżącego o zrealizowaniu przedsięwziąć zadeklarowanych we wniosku i w Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz z załącznikami: fakturami VAT; zaświadczeniem z dnia [...] października 2009 r. wydanym przez Marszałka Województwa L. potwierdzającym, iż A. P. jest członkiem Grupy producentów Owoców "S.-V." Sp. z o.o. (została wstępnie uznaną grupą producentów owoców w dniu 30 maja 2006 r.); Umową o dofinansowanie projektu (zawartą w dniu 25 października 2006 r. między ARiMR a A. P.); zestawieniem rzeczowo-finansowym projektu; deklaracją do weksla niezupełnego (in blanco) z dnia 25 października 2006 r. i deklaracją współmałżonka beneficjenta z dnia 25 października 2006 r.
Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. wezwano skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących daty uzyskania zaświadczenia z Urzędu Marszałkowskiego dotyczącego członkostwa w Grupie Producentów Owoców S.- V. i daty zawarcia umowy o dofinansowanie projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich na lata 2004 - 2006", a następnie zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wstrzymania wypłaty 4 i 5 raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w związku z niezrealizowaniem przez wnioskodawcę dwóch przedsięwzięć - przystąpienia do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych oraz realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich na lata 2004 - 2006 ".
W dniu [...] marca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję o wstrzymaniu A. P. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym stwierdził, że daty zrealizowania przedsięwzięć, o których mowa w decyzji pierwszej instancji, nie powinny mieć znaczenia w tej sprawie.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał powyższą decyzję w mocy stwierdzając, że z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika ukończenie dwóch z czterech przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie potwierdziły zaś ukończenia takich przedsięwzięć jak: realizacja projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich na lata 2004 – 2006" (zgodnie z § 8 ust. 3 pkt 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. jest to umowa o dofinansowanie projektu w rozumieniu przepisów o Narodowym Planie Rozwoju) oraz przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych (zgodnie z § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. jest to dokument potwierdzający przystąpienie producenta rolnego do grupy lub organizacji producentów rolnych).
Z dołączonych dokumentów w przypadku w/w przedsięwzięć wynika bowiem, że umowa o dofinansowanie projektu (zawarta w dniu 25 października 2006 r. między ARiMR a Panem A. P.) i zaświadczenie z dnia [...] października 2009 r. wydane przez Marszałka Województwa L., decyzja Marszałka Województwa L. z dnia 30 maja 2006 r. o uznaniu S.-V. Sp. z o.o. za grupę producentów owoców oraz akt notarialny z dnia [...] sierpnia 2005 r. potwierdzają, iż przedsięwzięcia te zostały zrealizowane przez skarżącego przed przystąpieniem do programu wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Z tych powodów nie można było uznać, że powyższe przedsięwzięcia zostały zrealizowane przez niego zgodnie z Planem Rozwoju Gospodarstwa Niskotowarowego z dnia 10 listopada 2006 r., ponieważ skarżący, pomimo że miał już zrealizowane te dwa przedsięwzięcia w swoim gospodarstwie, zobowiązał się w tym Planie do ponownej ich realizacji.
Ponadto organ podkreślił, że § 8 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Rady warunkuje wypłatę płatności w roku 4 i 5 zrealizowaniem wszystkich przedsięwzięć wskazanych w planie w określonym terminie, a zgodnie z § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust.
1. W sprawie zaś nie miał zastosowania § 9 ust. 2 rozporządzenia określający przypadki, gdy płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku może być wypłacana mimo niezrealizowania zadeklarowanych przedsięwzięć.
A. P. nie zgodził się z takim rozstrzygnięciem i zaskarżył je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., który skargę oddalił.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że z § 3 ust. 1 pkt 4a) rozporządzenia jednoznacznie wynika, że pomoc finansowa może być przyznana producentowi rolnemu, w który we wniosku o przyznanie tej pomocy zobowiąże się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, załączonym do tego wniosku, a nie z założonym przez siebie wcześniej planem rozwoju swojego gospodarstwa. We wniosku o przyznanie pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, skarżący zobowiązał się do wykonania przedsięwzięć, o których mowa w § 5 pkt 2 i 8 rozporządzenia, czyli do przystąpienia do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych oraz do realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006".
Sąd I instancji zgodził się ze skarżącym, że realizacja projektu w ramach Sektorowego Programu, Owacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój Obszarów wiejskich 2004-2006" nie jest równoznaczna z samym tylko zawarciem umowy o dofinansowanie takiego projektu, który ma dopiero zostać zrealizowany w określonym czasie. Jednak przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, załączonym do wniosku o przyznanie płatności, ma nastąpić dopiero w wykonaniu tego planu. Uznał, że z § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wynika, że producent rolny w celu uzyskania płatności w czwartym i piątym roku ma obowiązek zrealizowania przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Jeżeli producent rolny zrealizował określone przedsięwzięcie przed złożeniem wniosku to trudno uznać, że przewidział je w załączonym do wniosku planie.
Skoro zatem, w rozpoznawanej sprawie producent rolny przystąpił do grupy lub organizacji producentów rolnych przed złożeniem wniosku pomocowego, to słusznie organy administracji uznały, iż przedsięwzięcie to nie zostało zrealizowane zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Sąd podkreślił, że kluczowym warunkiem udzielenia płatności dla gospodarstwa niskotowarowego jest realizacja planu, która następuje z chwilą wykonania wszystkich zadeklarowanych w planie przedsięwzięć. Niewykonanie choćby najdrobniejszego elementu planu powoduje, iż jest on niewykonany. Zatem, w myśl § 8 ust. 1 pkt 1 i § 9 ust. 1 rozporządzenia, organy zasadnie zadecydowały o wstrzymaniu skarżącemu płatności w czwartym i piątym roku jej wypłaty.
A. P. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 200 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w zw. §8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji pomimo oczywistego naruszenia prawa materialnego przez organ II instancji tj. § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, które to naruszenie wyrażało się w przyjęciu przez ten organ, iż zrealizowanie przedsięwzięć, do których zobowiązał się skarżący we wniosku o przyznanie pomocy wspólnotowej, zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, może nastąpić li tylko po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy wspólnotowej, podczas gdy prawidłowa wykładania tego przepisu prowadzi do wniosku, iż realizowanie przedsięwzięć w ramach planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego jeszcze przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy dla gospodarstwa niskotowarowego nie daje podstaw do uznania, iż przedsięwzięcia te nie zostały zrealizowane zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego,
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. § 9 ust. 1 rozporządzenia poprzez nieuchylenie zaskarżonych decyzji pomimo oczywistego naruszenia prawa materialnego przez organ II instancji, tj. § 9 ust. 1 rozporządzenia, które to naruszenie wyrażało się we wstrzymaniu płatności za czwarty i piąty rok od jej wypłaty pomimo braku podstaw do jej wstrzymania.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi w L. i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał zaskarżone orzeczenie podzielając błędną wykładnię § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, dokonaną przez organ II instancji i w rezultacie odmówił uchylenia decyzji naruszających przepisy prawa materialnego. Zdaniem skarżącego, przepis ten nie uzależniał dokonania płatności za czwarty i piąty rok od zrealizowania przez skarżącego przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności jedynie po złożeniu tego wniosku. W szczególności nie stanowi podstawy do uznania takiego twierdzenia literalne brzmienie § 8 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym wymaga się, aby przedsięwzięcia zostały zrealizowane zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a nie, aby zostały zrealizowane po złożeniu wniosku o dofinansowanie. Zgodnie z § 6 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, do wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego należy załączyć plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Występując z takim wnioskiem skarżący załączył, sporządzony przez siebie dużo wcześniej, plan rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, a jego realizacja została rozpoczęta jeszcze przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy dla gospodarstwa niskotowarowego. W rezultacie skarżący zrealizował jeden element planu (odpowiadający zakresowi przedsięwzięcia nr 2) jeszcze przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie pomocy wspólnotowej. Nie może to jednak być podstawą do stwierdzenia, iż takie przedsięwzięcie zostało zrealizowane niezgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, skoro było ono realizowane właśnie w wykonaniu niniejszego planu. Jeżeli więc przedsięwzięcie to zostało zrealizowane zgodnie z tym planem, to brak jest podstaw do wstrzymania - na mocy § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia - płatności za czwarty i piąty rok wypłaty.
Ponadto, § 8 ust.1 pkt 1 rozporządzenia winien być interpretowany w świetle celów, jakim ma służyć pomoc udzielana gospodarstwom niskotowarowym, do których zalicza się zachęcenie rolników do podejmowania działań prowadzących do rozwoju i poprawy rentowności ich gospodarstw rolnych. Powyższe znajduje potwierdzenie w aktach prawnych rangi wspólnotowej tj. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. oraz rozporządzeniu Rady (WE) nr 445/2002 z dnia 26 lutego 2002 r.
Bezsprzecznym jest, iż skarżący wykazał się inicjatywą w zakresie modernizacji swojego gospodarstwa i poprawy jego rentowności, a jego działania realizowane były wg przyjętej przez niego strategii, której treść odpowiadała planowi rozwoju gospodarstwa niskotowarowego załączonemu do wniosku o przyznanie pomocy finansowej na wsparcie gospodarstwa niskotowarowego. Skarżący podkreślił, że wcześniejsza realizacja przedsięwzięcia nie wyklucza uznania, iż zostało ono zrealizowane zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w rozumieniu § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Należało więc uznać, że przystąpienie przez skarżącego do grupy lub organizacji producentów rolnych, było zgodne z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nawet jeśli miało miejsce przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy dla gospodarstwa niskotowarowego. Odmawianie zaś przez organ wypłaty środków w czwartym i piątym roku płatności tylko z tego powodu, iż skarżący zrealizował przedsięwzięcia w rzekomo niewłaściwym czasie, jest samo w sobie sprzeczne z celem wspólnotowej pomocy dla polskiego rolnictwa.
Jego zdaniem, zgodnie z przywoływanym rozporządzeniem, od osoby ubiegającej się o pomoc wymaga się m.in. zobowiązania się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego przy czym rozporządzenie nie określa minimalnej liczby przedsięwzięć, do realizacji których zobowiązać ma się osoba ubiegająca się o pomoc. Tym samym, kwota udzielonej pomocy finansowej nie jest w żaden sposób zależna od ilości bądź rodzaju przedsięwzięć, do wykonania których zobowiązuje się osoba ubiegająca się o pomoc. A zatem, uznać należy, iż nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżący zobowiązał się jedynie do realizacji tylko tych dwóch przedsięwzięć, które zostały przez organ uznane za zrealizowane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Skarżący sformułował w niej zarzut naruszenia przepisów postępowania, który w istocie odwołuje się do naruszenia prawa materialnego w wyniku błędnej wykładni i nieprawidłowego zastosowania § 8 ust. 1 pkt 1 oraz § 9 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
Autor skargi kasacyjnej podnosi, że § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia powinien być interpretowany w świetle celów, jakim ma służyć pomoc udzielana gospodarstwom niskotowarowym, tj. zachęceniu rolników do podejmowania działań prowadzących do rozwoju i poprawy rentowności takich gospodarstw rolnych, co znajduje potwierdzenie w aktach prawnych rangi wspólnotowej: rozporządzeniu Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz rozporządzeniu Komisji (WE) nr 445/2002 z dnia 26 lutego 2002 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR). Z treści Preambuł do ww. rozporządzeń Rady (WE) wynika, że nadrzędnym i zasadniczym celem przyjęcia tych aktów był rozwój obszarów wiejskich poprzez m.in. zachęcenie do rozwoju i wspieranie go poprzez reorganizację i uproszczenie istniejących instrumentów rolnictwa (pkt 7 Preambuły rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999).
Ponadto celem wspólnotowej pomocy jest zmodernizowanie gospodarstw rolnych i poprawa ich rentowności (pkt 18 Preambuły rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999). Skoro zatem wspólnotowa pomoc jest udzielana w celu modernizacji gospodarstw rolnych i poprawy ich rentowności, a skarżący zrealizował ten cel zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, należy uznać, że odmawianie przez organ wypłaty środków w czwartym i piątym roku płatności tylko z tego powodu, iż realizacja przedsięwzięcia nastąpiła w rzekomo niewłaściwym czasie, jest samo w sobie sprzeczne z celem wspólnotowej pomocy dla polskiego rolnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego. Wyrazem dostosowania polskiego ustawodawstwa do ww. rozporządzeń Rady (WE), jest ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) i wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 286, poz. 2870 ze zm.).
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 4 lit. a przytoczonego rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który m.in. zobowiązał się do realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Skarżący deklarował w planie rozwoju gospodarstwa następujące przedsięwzięcia określone w § 5 rozporządzenia: przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych; zakup maszyn rolniczych; realizację projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich na lata 2004 2006"; osiągnięcie w okresie pobierania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego udokumentowanej rocznej wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej w wysokości co najmniej 20 tys. złotych.
Spełnienia trzech przedsięwzięć Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. nie zakwestionował. Punktem spornym jest natomiast zagadnienie, czy przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych, przed datą złożenia wniosku o pomoc finansową związaną ze wspieraniem gospodarstw niskotowarowych oznacza brak zrealizowania zadeklarowanego przedsięwzięcia ujętego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, o którym mowa w § 5 pkt 2 w związku z § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Wyjaśnienie tej kwestii wiąże się z koniecznością dokonania wykładni przepisu § 8 ust. 1 w związku z § 9 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, który normuje przesłanki wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku tej wypłaty.
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:
- 1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz
- 2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Natomiast w myśl § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku tej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzyma warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust.
2. Wstrzymanie płatności zatem jest rygorem dla producenta rolnego, który nie przestrzega zasad korzystania z pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Rygor ten sprowadza się do pozbawienia producenta rolnego kontynuowania tej pomocy w czwartym i piątym roku. Przepisy określające przesłanki wstrzymania płatności mają charakter szczególny, dlatego też powinny być interpretowane zgodnie z celem omawianych regulacji. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że celem ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, podobnie jaki i rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, jest wspieranie gospodarstw niskotowarowych, polegające na udzielaniu producentom rolnym pomocy finansowej w zamian za realizowanie przez nich przedsięwzięć, które spowodują, że ich gospodarstwa będą bardziej dochodowe, ekologiczne, bądź też umożliwią producentom osiąganie dochodów poza rolnictwem.
Cytowany przepis § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie określa początkowej daty realizacji przedsięwzięć, wskazuje jedynie, że warunek ten powinien być spełniony nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu. Wymienione w § 5 pkt 2 rozporządzenia przedsięwzięcie, tj. przystąpienie do grupy lub organizacji producentów rolnych zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych, nie może być rozumiane wyłącznie jako jednorazowy akt przystąpienia, lecz przede wszystkim jako pozostawanie w takiej grupie lub organizacji przez okres realizacji tego przedsięwzięcia. Chodzi tu zatem o stan uczestnictwa utrzymujący się przez okres pobierania płatności - nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu. Taki kierunek wykładni odpowiada celowi płatności, która służy restrukturyzacji gospodarstw niskotowarowych, a uczestnictwo w grupie lub organizacji producentów zgodnie z przepisami o grupach producentów rolnych do tego niewątpliwie się przyczynia, wiąże się bowiem z zobowiązaniem rolnika do produkcji oraz sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwie za pośrednictwem grupy, co poprawia efektywność gospodarowania.
Ponadto, stosownie do postanowień art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.), akt założycielski grupy oprócz wymagań określonych w odrębnych przepisach powinien zawierać w szczególności zasady przyjmowania do grupy nowych członków oraz występowania członków z grup, przy czym minimalny okres członkowstwa, który liczy się od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 7, nie może być krótszy niż trzy lata działalności grupy, a informacja o zamiarze wystąpienia z grupy powinna być złożoną na piśmie co najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy.
Powyższe unormowanie wskazuje, że przedsięwzięcie jakim jest przystąpienie do grupy producentów rolnych, wymienione w § 5 pkt 2 rozporządzenia, realizuje się poprzez coroczną produkcję i sprzedaż wyprodukowanych w gospodarstwie członka grupy produktów, a przystąpienie do grupy stanowi formalną podstawę takiego działania. Jeszcze raz należy podkreślić, że chodzi tu o konkretne i wymierne działania podejmowane dla rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
W tym stanie rzeczy, skoro skarżący należy do grupy producentów rolnych od dnia 30 maja 2006 r. oraz zrealizował pozostałe deklarowane przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz złożył w terminie stosowne oświadczenie, to należy stwierdzić, że spełnił przesłanki do przyznania płatności w czwartym i piątym roku, a wstrzymanie płatności nie znajduje uzasadnienia w przepisach § 8 ust. 1 i § 9 ust. 1 rozporządzenia. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. naruszył prawo materialne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 i 203 pkt 1 p.p.s.a.