Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 1075/17

Uzasadnienie

Wyrokiem z 19 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy:

Na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę w lokalu [...] w L. w czasie której stwierdzono, że w lokalu tym urządzane są gry na urządzeniu komputerowym (terminalu internetowym). Urządzenie wyposażone było w ekran dotykowy. Poniżej ekranu znajdował się akceptor banknotów. W drodze eksperymentu przeprowadzono grę testową, która wykazała, że urządzane są na nim gry w celach komercyjnych, tj. udział w grze jest odpłatny, mają one charakter losowy, czyli gracz nie ma wpływu na końcowy wynik gry ze względu na zaobserwowaną szybkość zmian kombinacji ikon. W wyniku gier można uzyskać wygraną rzeczową w postaci punktów kredytowych, które umożliwiają rozpoczęcie nowej gry.

Decyzją z [...] czerwca 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Słupsku nałożył na K.S. karę w wysokości 12 000 zł w związku z urządzaniem gry na automacie (terminalu internetowym) poza kasynem gry.

Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] września 2016 r. Dyrektora Izby Celnej w Gdyni. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 613; dalej: o.p.) oraz art. 2 ust. 3 i 4, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.; dalej: u.g.h.).

Organ wskazał, że terminal komputerowy (internetowy) jest urządzeniem komputerowym. Prowadzone na nim były gry o wygrane rzeczowe. Urządzenie było udostępniane przez K.S., który był ich właścicielem, za opłatą. Gry zawierały element losowości, albowiem wyniki gier były niezależne od gracza, a o odpowiedniej konfiguracji znaków na wizualizacji bębnów automatów decydowało oprogramowanie sterujące grami i mechanizmy urządzenia. Kombinacja ikon graficznych na ekranie zmieniała się tak szybko, że grający nie miał możliwości dokładnego ich zobaczenia ani rozpoznania. Dodatkowo symbole graficzne zatrzymywały się samoczynnie, bez udziału gracza.

Dokonane ustalenia pozwoliły stwierdzić, że strona odpowiedzialna jest za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, co stanowiło podstawę do wymierzenia kary pieniężnej określonej w art. 89 ust. 1 u.g.h. Zdaniem organu odwoławczego protokół kontroli, ze szczegółowym wyjaśnieniem mechanizmu działania terminala jest podstawowym materiałem dowodowym w sprawie. Organ zaś skorzystał także z wiedzy fachowego specjalisty sądowego, biegłego W.K., posiadającego wymagane kwalifikacje, który dokonał ekspertyzy terminalu należącego do strony. W konsekwencji organ uznał, że strona urządzała poza kasynem gry na automacie spełniającym definicję zamieszczoną w art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 4 u.g.h., a zatem stan faktyczny sprawy podlegał subsumcji pod normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.

Skargę na tę decyzję wniósł K.S..

Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

Sąd I instancji nie uwzględnił zarzutu, że wymierzenie kary pieniężnej określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. skutkuje podwójnym ukaraniem za to samo zachowanie w sytuacji, gdy w stosunku do skarżącego toczy się postępowanie karne skarbowe za czyn określony w art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2016 r. poz. 2137 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że w kwestii tej wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt P 32/12 orzekł, że przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.), są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

Trybunał stwierdził, że w sytuacji, gdy dochodzi do zbiegu odpowiedzialności administracyjnej i odpowiedzialności karnej, jedynym strażnikiem proporcjonalności reakcji państwa stają się sądy karne, bo to one dysponują środkami pozwalającymi na dostosowanie odpowiedzialności karnej stosownie do okoliczności sprawy i pobudek zachowania sprawcy. Niezależnie od tego, czy sąd karny orzeka po wymierzeniu kary administracyjnej pieniężnej, czy też wcześniej, sądowi znana jest wysokość kary administracyjnej pieniężnej, ponieważ jest ona jednoznacznie określona w ustawie i nie ulega zmianie. Stanowisko Trybunału jest w pełni adekwatne do ponoszenia przez ten sam podmiot za ten sam czyn kary pieniężnej i odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s.

Tym samym możliwe jest nałożenie na osobę fizyczną zarówno kary administracyjnej, jak i sankcji karnej za ten sam czyn, gdyż różne są cele kary administracyjnej (prewencja i restytucja) i sankcji karnej (odpłata za popełniony czyn).

Za niezasadny został uznany także zarzut dotyczący naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych przez skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego zobowiązanym do uzyskania zezwolenia na prowadzenie kasyna gry, a tym samym nie mogącego ponosić sankcji na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h. Sąd I instancji podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie, że zgodnie z art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry, a zatem każdy podmiot zarówno do osoba fizyczna jak też osoba prawna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły, że urządzenie objęte kontrolą w dniu [...] maja 2011 r. stanowiące terminal internetowy jest urządzeniem elektronicznym sterowanym przez komputer wraz z dedykowanym oprogramowaniem. Możliwość rozegrania gry następowała po zasileniu urządzenia środkami pieniężnymi w celu przyznania grającemu punków kredytowych. Ilość tychże punktów podczas kolejnych gier ulegała zmniejszeniu o ilość równą stawce w przypadku braku wygranej lub powiększeniu w przypadku jej uzyskania. Punkty uzyskane stanowiły wygraną rzeczową, umożliwiającą prowadzenie kolejnych gier.

Zdaniem Sądu charakter losowy gry oznacza, że jej przebieg pozostaje niezależny od umiejętności, zręczności lub wiedzy gracza. Taki charakter słusznie organy przypisały grom urządzanym na urządzeniu kontrolowanym w dniu [...] listopada 2011 r. Zaobserwowana szybkość zmian kombinacji ikon przekraczała bowiem możliwość ich ciągłego rozpoznawania, tym samym nie pozwala użytkownikowi wpłynąć na wynik końcowy gry. Okoliczności te pozwoliły na uznanie terminala internetowego objętego przedmiotowym postępowaniem za automat do urządzania gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał też, że urządzanie gier na automatach obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu (jego szkolenie). Będzie to zatem w szczególności właściciel automatu, którym był skarżący. Słusznie zatem uznano skarżącego za urządzającego gry hazardowe na automatach poza kasynem gry.

Sąd I instancji stanął na stanowisku, że wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie można było stwierdzić, że upłynął termin na wymierzenie kary pieniężnej określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., określony – według skarżącego – w art. 68 § 1 o.p. Wyjaśnił, że decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. jest decyzją kształtującą stosunek administracyjnoprawny, a zatem mającą charakter konstytutywny (ustalający). Jednocześnie, jest decyzją całkowicie odmienną niż decyzja wymiarowa, która jest konkretyzacją istniejącego wcześniej stosunku prawnego. Po stronie urządzającego gry hazardowe, w tym przypadku skarżącego, nie powstała przed wydaniem decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej żadna skonkretyzowana powinność zapłaty tej kary.

Co więcej, do momentu wydania takiej decyzji na stronie nie ciążył w ogóle żaden, nawet abstrakcyjny i ogólny ustawowy obowiązek zapłaty kary – co wynika z samej natury sankcji administracyjnej i jest zasadniczą okolicznością różniącą zobowiązanie z tytułu kary pieniężnej od zobowiązania podatkowego, przesądzającą w dalszej kolejności o niemożności zastosowania w odniesieniu do decyzji nakładającej karę pieniężną na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. regulacji zawartej w art. 68 §1 o.p.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł K.S. zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny.

1. 1) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy – brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze przez stronę skarżącą;
2. 2) art. 141 §4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu skarżonego wyroku odniesienia się do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą;
3. 3) art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej było sprzeczne z przepisami prawa;
4. 4) 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa;
5. 5) art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1 u.g.h. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej, pomimo że stan faktyczny w odniesieniu do skarżącego nie spełnia przesłanek jego zastosowania;
6. 6) art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h. polegające na nałożeniu kary pieniężnej na osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, w sytuacji gdy karę pieniężną za urządzanie gry można orzec jedynie wobec podmiotu, który może takie gry prowadzić czyli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, podczas gdy wobec osoby fizycznej art. 89 nie ma zastosowania, a co najwyżej można stosować przepis art. 107 § 1 k.k.s.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie przytoczonych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem jedynie legalność wyroku Sądu I instancji w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.

Przystępując do oceny zasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania określonych w peitum skargi kasacyjnej numerami 1–4, należy zaznaczyć, że w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną winna powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym w jej ocenie uchybił Sąd I instancji oraz uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie odwołując się do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zauważyć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić zasadną podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji.

Przedstawienie powyższych uwag odnoszących się do wymogów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej było o tyle istotne, że autor skargi kasacyjnej odwołując się do podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie administracyjne było sprzeczne z przepisami prawa.

Odnosząc się do tak skonstruowanego zarzutu naruszenia przepisów postępowania podnieść należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraźnie wskazuje się, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. należą do tzw. przepisów wynikowych i warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia, czy niestwierdzenia przez sąd administracyjny naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Oznacza to, że naruszenie tych przepisów prawa jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom i nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Tak więc strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się w zarzucie naruszenia przepisów postępowania na uchybienie tym przepisom prawa zobowiązana jest powiązać taki zarzut z naruszeniem konkretnych przepisów, którym jej zdaniem, uchybił Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy.

W konsekwencji, brak takich powiązań w rozpoznawanej skardze kasacyjnej oznacza nieskuteczność zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2077/10, z 7 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2886/12, z 26 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1298/14; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest także zasadny zarzut wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej).

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 20110 r. sygn. akt II FPS 8/09; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska Sądu I instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA z 22 czerwca 2016 r. sygn. akt I GSK 1821/14 i z 6 marca 2019 r. sygn. akt II GSK 985/17; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie zmierza uzasadnienie omawianego zarzutu. Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód w sposób logiczny i jasny przedstawia stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Niezgoda strony wnoszącej skargę kasacyjną na ocenę prawną Sądu I instancji wyrażoną w wyroku nie umożliwia jego skutecznego zakwestionowania z perspektywy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji w ocenianym uzasadnieniu w sposób prawidłowy, wyczerpujący i przekonujący przedstawił przesłanki oddalenia skargi. Podkreślić należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, lecz ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie.

Zauważyć w związku z tym należy, że część analityczna uzasadnienia pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada zatem warunkom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Z uwagi na treść zarzutu skargi kasacyjnej podkreślić należy, że skoro w myśl art. 141 § 4 uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie zarzutów – to tym samym na Sądzie I instancji spoczywa obowiązek odniesienia się do nich. Sąd I instancji nie jest jednak zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi bowiem naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Jeżeli ponadto, wyczerpujące przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej zamyka zagadnienie stanu prawnego sprawy – a więc tak, jak w rozpatrywanej sprawie – to tym bardziej zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów skargi, które pozostają bez związku z istotą normy prawnej, której prawidłowość interpretacji i zastosowania przez organ stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego (por. np.: wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 850/09; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1824/10; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1766/10; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie – jak wynika z uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak odniesienia się do zarzutów skargi – strona wnosząca skargę kasacyjną nie precyzuje, których to konkretnie zarzutów powyższa podstawa kasacyjna dotyczy. Podnosi natomiast wyłącznie, że WSA nie wyjaśnił wystarczająco swojego stanowiska i podstawy prawnej rozstrzygnięcia poprzestając na stwierdzeniu, iż brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Trzeba nadto wyjaśnić, że zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść, gdyby sąd wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w analizowanej sprawie.

Przed przystąpieniem do oceny trafności zarzutów naruszenia prawa materialnego (pkt 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej) przypomnieć należy, że zgodnie z mającym zastosowanie w sprawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Stosownie natomiast do treści art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. wysokość kary pieniężnej wynosi 12 000 złotych od każdego automatu. Na kanwie tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę z dnia 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16 w składzie siedmiu sędziów, w której, w punkcie drugim, rozstrzygnięto, że:

"Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.)."

W związku z powyższym, skutku nie mógł odnieść zarzut nałożenia kary pieniężnej na skarżącego – osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. W świetle cytowanej uchwały, mającej przymiot pośredniej mocy wiążącej, na podstawie art. 269 § 1 i § 2 p.p.s.a., urządzającym grę jest bowiem każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, w tym grę na automacie (art. 4 ust. 2 u.g.h.) bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej. Brak jest zatem przeszkód do kierowania decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry do osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Przepis art. 89 u.g.h. nie ogranicza bowiem kręgu podmiotów, które podlegają karze pieniężnej za urządzanie gier hazardowych i gier na automatach, a w szczególności przepis ten nie wskazuje, aby kara ta dotyczyła tylko i wyłącznie podmiotów, które mogłyby uzyskać koncesję, całkowicie czyniąc bezkarnymi pozostałe podmioty, które urządzałyby nielegalnie gry hazardowe i gry na automatach poza kasynem gry.

Karze pieniężnej podlega urządzający gry bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry. Zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie daje podstaw do przyjęcia, że powyższej odpowiedzialności deliktowej nie podlegają podmioty prowadzące działalność gospodarczą jako osoby fizyczne.

Niezasadne jest też stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że na gruncie prawa karnego, jak i administracyjnego niedopuszczalne jest dwukrotne rozstrzyganie tej samej sprawy, a także dwukrotne stosowanie sankcji finansowych za ten sam czyn, zatem wobec możliwości skazania skarżącego na karę grzywny nie można ponownie ukarać go karą pieniężną na podstawie u.g.h.

Należy podzielić stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że postępowanie o przestępstwo karnoskarbowe z art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. z 2017 r. poz. 2226; dalej: k.k.s.) i postępowanie administracyjne, prowadzone z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, są odrębnymi sprawami, których wyniki nie zależą od siebie nawzajem. Zakończenie jednego z tych postępowań nie wyklucza wszczęcia i prowadzenia drugiego z nich (por. np. wyrok NSA z 3 lipca 2018 r. sygn. akt II GSK 29/17; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem stanowisko Sądu I instancji odwołujące się w tym względzie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2015 r. sygn. akt P 32/12 uznać należy za prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej wskazującego naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 oraz art. 90 ust. 1 u.g.h. przez jego zastosowanie, trzeba zauważyć, że Sąd I instancji oddalając skargę zaaprobował ustalenia faktyczne organów obu instancji w zakresie uznania skarżącego za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry, zaś skarga kasacyjna ustaleń tych w sposób normatywny nie podważa. Sąd I instancji za trafne uznał bowiem ustalenia organów, zgodnie z którymi skarżący był urządzającym gry hazardowe, bowiem był on właścicielem skontrolowanego urządzenia zatem bez jego udziału w postaci udostępnienia go w skontrolowanej lokalizacji urządzanie gier nie byłoby możliwe.

Zdaniem Sądu kasacyjnego, Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował zastosowanie wobec skarżącego, jako urządzającego gry na automacie, przepisów sankcjonujących art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny, zasądzając na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 3600 zł, uwzględnił to, że pełnomocnik organu, który nie występował wcześniej w sprawie, sporządził w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedź na skargę kasacyjną oraz brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.