Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1358/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. w B. na ul. [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Przewóz wykonywany był w ramach działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę R. S. Na skutek przeprowadzonego ważenia kontrolowanego pojazdu stwierdzono przekroczenie:
- - dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego o 0,800 t (rzeczywisty nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego wyniósł 15,300 t),
- - dopuszczalnego nacisku potrójnej osi naczepy o 0,200 t (rzeczywisty nacisk potrójnej osi naczepy wyniósł 22,000 t),
- - dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy o 3,100 t (rzeczywista masa całkowita kontrolowanego pojazdu członowego wyniosła 43,100 t).
Wobec powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] nałożył na R. S. karę pieniężną w wysokości 3480 zł. Organ wyjaśnił, że kontrolowany przejazd nie był przejazdem kombinowanym, ponieważ odległość z [...] Terminalu Kontenerowego do odbiorcy ładunku, a także do miejsca zatrzymania pojazdu do kontroli, przekracza 150 km.
R. S. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w którym podkreśliła, że kontrolowany przewóz posiadał cechy transportu kombinowanego, gdyż jego przedmiotem był kontener 40-stopowy, który przybył drogą morską w odległości ponad 100 km, przewóz odbywał się za pomocą trzyosiowego ciągnika i trzyosiowej naczepy, a miejsce rozładunku kontenera zawierało się w promieniu 150 km od morskiego portu załadunku. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że długość wykonywanego przewozu drogowego z Terminalu Kontenerowego w G. do odbiorcy przekraczała 150 km.
Decyzją z [...] lutego 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, ust. 2, art. 40c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 115 ze zm.), lp. 6 pkt 6 lit. b), lp. 6 pkt 9 lit. b), lp. 9 pkt 6 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 222, poz. 1321), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podniósł, że jakkolwiek w § 3 ust. 3 pkt 3 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32, poz. 262), określono, że dopuszczalna masa całkowita trzyosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy przewożącej 40-stopowy kontener ISO w transporcie kombinowanym wynosi 44 tony, to z powodu przekroczenia odległości 150 km w linii prostej ze śródlądowego lub morskiego portu załadunku lub wyładunku, a w konsekwencji niespełnienia warunku do uznania kontrolowanego przewozu za kombinowany, wartość dmc pojazdu członowego ustalono na podstawie § 3 ust. 3 pkt 3 lit. b) ww. rozporządzenia na 40 ton. Organ podał, że dokonał ustalenia odległości na podstawie ogólnie dostępnej informacji z portalu odległości.info, z którego jednoznacznie wynika, że odległość ta wynosi 159 km w linii prostej, a 191 km odległości drogowej.
R. S. wniosła skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., w której ponownie stwierdziła, że dokonywany transport posiadał cechy transportu kombinowanego.
Zdaniem skarżącej, organ II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w sposób prawidłowy, w szczególności nie ustalił dokładnej odległości od miejsca załadunku kontenera, tj. [...] Terminalu Kontenerowego w G., przy ul. [...] do odbiorcy w B., przy ul. [...]. Zdaniem skarżącej, organ oparł się jedynie na niewiarygodnym źródle, jakim jest portal www.odległości.info, podając ogólną odległość w linii prostej 159 km pomiędzy G. a B. Nie uwzględniono dokładniejszego adresu uwzględniającego ulice miejsca załadunku i przeznaczenia towaru. Ponadto administrator wymienionego portalu dopuszcza możliwość pomyłek i niedokładności w zastosowanych obliczeniach odległości, wyłączając jednocześnie swoją odpowiedzialność w zakresie umieszczanych na nim informacji.
Sąd I instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ustalenie odległości w linii prostej ze śródlądowego lub morskiego portu załadunku lub wyładunku w oparciu portal internetowy "odległości.info" nie spełnia standardów postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 8 i 77 k.p.a., zwłaszcza w sytuacji, gdy strona konsekwentnie podnosi, że miała dane aby ustalić, że sporny przewóz mógł być uznany za transport kombinowany i wskazuje źródła kartograficzne, na podstawie których ustaliła daną odległość.
Sąd I instancji stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien poprawnie, w sposób pewny ustalić, jaka była odległość w linii prostej ze śródlądowego lub morskiego portu załadunku lub wyładunku. Do ustalenia tej okoliczności nie może jednak służyć dowolnie wybrany portal informacyjny lecz miarodajne i sprawdzalne źródła kartograficzne.
Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył wyrok WSA w W. z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1358/13 w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Organ zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
- 1) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 k.p.a, przejawiające się w bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego i nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przywołanymi przepisami procedury administracyjnej, albowiem nie ustalił w sposób pewny tego, jaka była odległość w linii prostej z morskiego portu wyładunku do miejsca rozładunku pojazdu, podczas gdy okoliczność ta nie wymaga dowodu, gdyż jako informacja geograficzna stanowi fakt powszechnie znany, który może być w każdej chwili i przez każdego zweryfikowany w oparciu o dostępne i zgodne w tej materii opracowania naukowe lub oficjalne źródła kartograficzne (mapy) poprzez pomiar matematyczny w odniesieniu do podanej na nich podziałce skali mapy (pomiar zwykłą linijką), zaś ustaleń tych podważyć nie może samo tylko powoływanie się przez stronę na mające znajdować się w jej posiadaniu materiały (mapa samochodowa Polski) rzekomo zawierające inne dane, których to dowodów strona nawet nie przedłożyła, wobec czego nie sposób uznać, że okoliczności istotne dla sprawy nie zostały przez organ należycie ustalone;
- 2) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 107 § 1 k.p.a, przejawiające się w bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ nie dokonał prawidłowych ustaleń w sprawie, gdyż nie zweryfikował dowodów wskazywanych przez stronę, tj. mapy samochodowej Polski wykonanej przez prywatnego Producenta [...] w oparciu o ustalenia Zarządu Topograficznego Sztabu Generalnego Wojska Polskiego [...], podczas gdy pomimo podnoszonych twierdzeń strona nie przedłożyła wskazanego dowodu, a nie sposób wymagać od organu, ażeby dysponował lub poszukiwał z urzędu każdej mapy wyprodukowanej przez podmioty prywatne, tym bardziej, że jak podała sama strona była to jedynie ścienna mapa samochodowa w skali 1:500000, w której nie podaje się odległości między punktami w linii prostej a co najwyżej odległości drogowe pomiędzy miejscowościami, zaś fakty powszechnie znane i sprawdzalne na podstawie wszelkiego rodzaju dostępnych map satelitarnych i kartograficznych Polski przeczą tezom strony.
Z ostrożności procesowej organ zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 77 § 1 i § 4 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i przyjęcie, że ustalenie odległości w linii prostej z morskiego portu wyładunku i załadunku pojazdu do miejsca jego rozładunku stanowi czynność dowodową, podczas gdy okoliczność ta nie wymaga dowodu, gdyż jako informacja geograficzna stanowi fakt powszechnie znany.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że okoliczność faktyczna dotycząca odległości w linii prostej pomiędzy dwoma miejscami położonymi na terytorium Polski nie wymaga dowodu, gdyż jako informacja geograficzna stanowi fakt powszechnie znany, który może być w każdej chwili i przez każdego bez trudu zweryfikowany w oparciu o dostępne i zgodne w tej materii opracowania naukowe bądź oficjalne źródła kartograficzne (mapy). Oficjalne i urzędowe mapy RP są powszechnie dostępne choćby na stronach internetowych Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii.
Organ, dysponując zatem powszechnie dostępnymi mapami urzędowymi, nie miał żadnych podstaw, aby uznać, że informacje te nie są miarodajne. Tymczasem, strona dopiero w odwołaniu od decyzji powołała się na znajdujące się w jej posiadaniu materiały (mapę samochodową Polski) mające rzekomo podważać te ustalenia. Jednakże skarżąca nigdy nie przedłożyła takowego dowodu, wobec czego organ w żaden sposób nie mógł zweryfikować jej argumentacji, tym bardziej, że strona nie powołała się na żadne urzędowe opracowania kartograficzne, a jedynie na mapę samochodową Polski wykonaną przez prywatnego producenta.
Organ wyjaśnił ponadto, że celem powołania się w uzasadnieniu decyzji na dane z portalu internetowego "odległości.info", nie było przeprowadzenie dowodu z tego rodzaju źródła, a tylko wskazanie stronie, że także te ogólnie dostępne serwisy informacyjne podają wartość odpowiadającą powszechnie znanym faktom, a które znajdują swoje potwierdzenie we wszystkich dostępnych mapach urzędowych, znanych organom Inspekcji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona. W tej skardze organ zarzucił Sądowi I instancji, że ten zakwestionował bezpodstawnie ustalenie przez organ podstawowej w sprawie okoliczności faktycznej - mierzonej w linii prostej odległości pomiędzy [...] Terminalem Kontenerowym w G. a miejscem rozładunku przewożonego towaru w B. Zdaniem organu, okoliczność faktyczna dotycząca odległości w linii prostej pomiędzy dwoma miejscami położonymi na terytorium Polski nie wymaga dowodu, gdyż jako informacja geograficzna stanowi fakt powszechnie znany, który może być w każdej chwili i przez każdego bez trudu zweryfikowany w oparciu o dostępne i zgodne w tej materii opracowania naukowe bądź oficjalne źródła kartograficzne (mapy).
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska organu wnoszącego skargę kasacyjną, że odległość geograficzna pomiędzy dwoma punktami na mapie Polski jest okolicznością powszechnie znaną, nie wymagającą wykazania za pomocą odpowiedniego dowodu (dowodów). A zatem organ prowadzący postępowanie administracyjne i wydający rozstrzygnięcie, którego treść jest zależna od ustalenia pewnej odległości pomiędzy dwoma miejscami geograficznymi, jest zwolniony od wykazania, za pomocą odpowiednich dowodów, rzeczywistej odległości pomiędzy tymi miejscami. Inną sprawą jest natomiast to, że takie dowody są powszechnie dostępne. Mimo tego organy nie wykazały nawet minimum staranności w tej sprawie. W decyzji organu I instancji ograniczono się jedynie do stwierdzenia, że odległość z [...] Terminalu Kontenerowego do odbiorcy ładunku przekracza 150 km. W decyzji odwoławczej podano natomiast, że odległość między miejscem załadunku towaru tj. [...] Terminalem Kontenerowym w G., a miejscem kontroli, tj. miastem B. wynosi, według portalu odległości.info 159 km.
R. S. w skardze do Sądu zakwestionowała te ustalenia i Sąd I instancji słusznie przyjął, że nie są one wystarczające. Podnoszone w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu przed Sądem I instancji wątpliwości co do rzeczywistej odległości pomiędzy miejscami załadunku i rozładunku towaru świadczą dobitnie o tym, że tej odległości nie można traktować jako notorium nie wymagającego dowodzenia. Organ, czując się zwolniony od dopełnienia w tej sprawie obowiązków procesowych, dotyczących postępowania dowodowego, począwszy od dokładnego określenia punktów przejazdu: początkowego i końcowego, starał się wykazać w skardze kasacyjnej, że kwestia ta nie powinna budzić niczyich wątpliwości, zamiast zastosować się do zaleceń Sądu I instancji i po prostu należycie i przekonująco ustalić, ile kilometrów wynosi w linii prostej odległość pomiędzy miejscami rozpoczęcia i zakończenia transportu towaru.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).