Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2009 r. o sygn. akt V SA/Wa 1655/09 odrzucił skargę Stowarzyszenia Pomocy Rehabilitacji i Turystyki Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej "P." w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dotacji z budżetu państwa.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że okolicznością mającą wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie jest kwestia sposobu reprezentacji skarżącej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na brak w KRS regulacji odnoszącej się do reprezentacji skarżącej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd I instancji stwierdził, że zastosowanie ma tryb reprezentacji określony w § 32 pkt 1 statutu stowarzyszenia. Ponieważ w niniejszej sprawie postępowanie odnosi się do spraw majątkowych skarżącej, do prawidłowej reprezentacji strony niezbędne jest złożenie oświadczenia woli przez Prezesa oraz Skarbnika Stowarzyszenia lub jednego z pozostałych członków upoważnionego przez zarząd lub prezesa samodzielnie posiadającego pełnomocnictwo pozostałych członków zarządu.
Sąd I instancji podniósł, iż w niniejszej sprawie skarga została podpisana przez jednego z członków Zarządu Stowarzyszenia – Prezesa Zarządu A. F. Następnie w odpowiedzi na wezwanie Sądu strona złożyła skargę podpisaną przez skarbnika – W. D.. Sąd stwierdził, iż na złożonym egzemplarzu skargi widnieje również podpis Prezesa Zarządu, jednakże jest on jedynie kserokopią. Z uwagi na taki sposób złożenia skargi, na której widnieje jedynie podpis Skarbnika Stowarzyszenia oraz podpis Prezesa Zarządu Stowarzyszenia wykonany metodą kserograficzną, Sąd I instancji uznał, iż takie wniesienie skargi nie jest skuteczne. W związku z tym brak formalny skargi w tym zakresie nie został uzupełniony, co oznacza, iż skarga nie została złożona przez prawidłowo reprezentowane Stowarzyszenie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, brak skargi nie został usunięty, co stanowiło o jej odrzuceniu.
Od powyższego postanowienia Sądu I instancji Stowarzyszenie Pomocy Rehabilitacji i Turystyki Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej "P." wniosło skargę kasacyjną, którą zaskarżyło powyższe postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – stosownie do art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.). Postanowienie w sposób istotny narusza interes prawny strony skarżącej, poprzez zamknięcie jej drogi procesowej na skutek niesłusznego odmówienia uznania pełnomocnictwa procesowego dla Prezesa Stowarzyszenia – pana A. F. do działania w imieniu Stowarzyszenia. Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną stanowi to naruszenie przepisów o postępowaniu, a w szczególności art. 87 § 2 k.p.c.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podniosła, iż w niniejszej sprawie decyzja o wystąpieniu na drogę postępowania administracyjnego, a później sądowego była decyzją zbiorową podjętą w sposób kolegialny. Uchwała udzielająca pełnomocnictwa podjęta została zgodnie z obowiązującym prawem oraz ze statutem i przyznaje pełnomocnikowi prawo reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami i innymi organami.
Strona podniosła, że statut Stowarzyszenia w rozdziale V – Majątek Stowarzyszenia – w sposób szczegółowy określił sposób jego reprezentacji (§ 32). Reprezentowanie Stowarzyszenia w sprawach majątkowych, a taką niewątpliwie, w ocenie kasatora, jest sprawa dotycząca gospodarowania środkami materialnymi własnymi lub powierzonymi, statut powierzył Zarządowi. Udzielenie pełnomocnictwa procesowego przez członków Zarządu oraz zapis § 28 pkt 9 statutu wyczerpują podstawowe standardy prawne działania za osobę prawną. Treść złożonego Sądowi I instancji pełnomocnictwa – przywołanie przepisów statutu (§ 28 pkt 9) oraz sygnatury akt spraw wcześniejszych dla pana A. F. wyczerpują zdaniem strony wymogi prawomocnie podjętych uchwał o udzieleniu pełnomocnictwa Zarządu oraz Walnego Zgromadzenia i jakie takie stanowią podstawę do reprezentowania strony przed sądem. Udzielone pełnomocnictwo czyni zadość wymogom norm przepisów art. 86 i następne Kodeksu postępowania cywilnego.
Strona skarżąca podniosła ponadto, iż w chwili złożenia skargi spełniono wymogi formalne do jej przyjęcia, gdyż na mocy § 28 pkt 9 statutu, pełnomocnikiem Stowarzyszenia był i pozostaje jednoosobowo Prezes Zarządu.
Mając na uwadze powyższe Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.
Przed przystąpieniem do rozpoznania postawionego zarzutu kasacyjnego należy stwierdzić, że kwestią bezsporną jest fakt, iż żądane przez Sąd pierwszej instancji uzupełnienie braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie przez osoby uprawnione do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych, zgodnie z wpisem z przedłożonego Krajowego Rejestru Sądowego, zostało jasno i precyzyjnie sformułowane. Nie budzi wątpliwości, że strona skarżąca nie zrealizowała wezwania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi we wskazany przez sąd sposób (przedłożenie skargi podpisanej przez osoby uprawnione). Przedmiotem rozważań jest zatem kwestia czy skarga strony rzeczywiście zawierała wskazane braki formalne i tym samym czy Sąd miał prawo po bezskutecznym wezwaniu strony do ich uzupełnienia skargę tę odrzucić.
Jak stanowi art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie natomiast do treści art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Przepisy te regulują niezwykle istotne kwestie procesowe. Po pierwsze właściwe ich zastosowanie daje sądowi administracyjnemu pewność, że dana osoba lub pełnomocnik są rzeczywiście upoważnieni do dokonania konkretnej czynności, po drugie stanowi gwarancję dla strony, iż będzie należycie reprezentowana w toczącym się postępowaniu. Analizowane przepisy nabierają szczególnego znaczenia zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę jak poważne konsekwencje mogą wystąpić gdyby nie interpretować ich w sposób ścisły, czyli taki jak uczynił to Sąd pierwszej instancji (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.oraz art. 271 pkt 2 p.p.s.a. – nienależyta reprezentacja strony, której przejawem jest działanie w jej imieniu nieumocowanej osoby, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z powodu jego nieważności).
Stwierdziwszy brak formalny skargi, Sąd I instancji prawidłowo wezwał stronę skarżącą do jego uzupełnienia oraz pouczył o konsekwencjach nie zastosowania się do wezwania. Mając na uwadze fakt, iż na niniejszej skardze widnieje jedynie podpis Skarbnika oraz podpis Prezesa, ale wykonany metodą kserograficzną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji podjął słuszne rozstrzygnięcie odrzucając tę skargę w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3.
Odnosząc się z kolei do jedynego zarzutu postawionego w skardze kasacyjnej (natury procesowej), należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Strona skarżąca odwołuje się jedynie do przepisów postępowania cywilnego, które nie znajdują zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Zarzut naruszenia art. 87 § 2 k.p.c. dotyczy kwestii pełnomocników procesowych w postępowaniu przed sądami powszechnymi, natomiast przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi posiadają własną regulację prawną, odnoszącą się zakresem swej tematyki do zastępstwa procesowego oraz pełnomocników reprezentujących stronę przed sądami administracyjnymi (Dział II p.p.s.a., przepisy od art. 25 do art. 44).
Z przedstawionych powyżej względów nie można zatem uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 87 § 2 k.p.c., a zaskarżonemu postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można zarzucić naruszenia prawa.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.