Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści i wyszukiwarka

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 22 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1105/15

prawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Skład
Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz przewodniczący
Sędzia NSA Mirosław Trzecki przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia del. WSA Dorota Dąbek przewodniczący
Mateusz Rogala protokolant
Rozpoznanie
w dniu 22 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Spółki z o.o. w W.
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2407/14
Sprawa
w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym

Sentencja

  1. 1. uchyla zaskarżony wyrok;
  2. 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...];
  3. 3. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz "A." Spółki z o.o. w W. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2407/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę "A" Sp. z o.o. w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] czerwca 2014 r., w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., działając na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015, dalej: u.p.e.a.), uznał za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez "A" Sp. z o.o. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2013 r.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Drugiego M. Urzędu Skarbowego w W., dłużnik zgłosił zarzuty dotyczące naruszenia przez wierzyciela art. 33 pkt 1 i 3 u.p.e.a. oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 lutego 2005 r. w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (Dz. U. Nr 24, poz. 196 ze zm.).

Organ podkreślił następnie, że zgodnie z § 4 rozporządzenia w sprawie opłat, w przypadku dysponowania kanałem radiowym na tym samym obszarze przez więcej niż jeden podmiot posiadający prawo do dysponowania częstotliwością lub jej wykorzystywania, każdy z tych podmiotów wnosi opłatę w wysokości 50% opłaty, w pozostałych przypadkach wymagane jest wnoszenie opłaty w wysokości 100% zgodnie z tabelą zawartą w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Organ wyjaśnił, że pomimo iż w warunkach wykorzystania częstotliwości pozwolenia radiowego nr [...], przysługującego zobowiązanej spółce, znalazł się zapis o współużytkowaniu częstotliwości, to spółka była jedynym podmiotem wykorzystującym częstotliwość, a więc powinna wnosić 100% opłaty.

Po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes UKE postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r., podnosząc, że z treści § 4 rozporządzenia określającego wysokość wnoszonych opłat z tytułu posiadanego pozwolenia radiowego nie wynika, iż z samego faktu wydania decyzji określającej sposób korzystania z częstotliwości poprzez użycie sformułowania "współużytkowanie" wynika podstawa do naliczenia opłaty w obniżonej stawce 50%.

Organ podkreślił, że spółka była jedynym podmiotem wykorzystującym częstotliwość określoną pozwoleniem radiowym (nie było innego użytkownika danego kanału radiowego). Skoro zatem współużytkowanie nie zaistniało, spółka była zobowiązana do wnoszenia 100% opłaty za prawo do wykorzystywania częstotliwości.

"A" Sp. z o.o. wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której stwierdziła, że skoro organ wydając decyzję administracyjną określił status spółki jako współużytkownika kanału radiowego, to tym samym przesądził o wysokości opłat, jakie skarżąca przez szereg lat uiszczała. Współużytkownik kanału radiowego nie ma żadnego wpływu na korzystanie z przyznanego mu kanału przez inne podmioty. To organ, wydając stosowne decyzje, określa, czy uprawniony podmiot będzie samodzielnie korzystał z przyznanego mu kanału radiowego, czy też zostanie on przyznany innym użytkownikom. Zapis w pozwoleniu daje Prezesowi UKE prawo do przyznania tego samego kanału innemu podmiotowi (innym podmiotom) bez pytania o zgodę współużytkownika kanału.

Zdaniem skarżącej, nadany jej status współużytkownika kanału radiowego spełnia warunki, aby opłata za współużytkowanie kanału radiowego była wnoszona w wysokości 50% opłaty podstawowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem skargę oddalił.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał że opłaty roczne są przewidziane za samo posiadanie uprawnienia do dysponowania lub posiadanie uprawnienia do wykorzystania częstotliwości radiowych. Powstają one z mocy prawa po uzyskaniu stosownego uprawnienia do wykorzystania przyznanych częstotliwości radiowych. Wysokość tych opłat jest jednoznacznie określona, a obowiązek ustawowy dotyczy co do zasady pełnej opłaty rocznej. W ocenie Sądu I instancji w przypadku wydania pozwolenia na wykorzystanie częstotliwości radiowych z zaznaczeniem, że będzie to kanał radiowy współużytkowany, nie powstaje jeszcze uprawnienie do opłaty w wysokości 50% opłaty rocznej, przewidziane w § 4 rozporządzenia. Uprawnienie do obniżonej wysokości opłaty jest możliwe tylko wtedy, gdy fizycznie więcej niż jeden podmiot uzyskał stosowne pozwolenie uprawniające do dysponowania kanałem radiowym na tym samym obszarze.

Sąd I instancji stwierdził, że w przypadku takiej decyzji, jak u skarżącej, gdzie w warunkach wykorzystania częstotliwości, w rubryce użytkowanie kanału, wskazano "współużytkowanie", bez wskazania podmiotów bądź wskazania samej liczby podmiotów, którym również zostało przyznane stosowne uprawnienie do kanału radiowego na tym samym obszarze, koniecznym jest zażądanie przez uprawnionego wydania przez organ zaświadczenia na okoliczność, czy są inne podmioty, którym przyznano prawo do dysponowania tym kanałem radiowym na danym terenie, w danym roku objętym opłatą roczną. Tylko bowiem w ten sposób możliwe jest ustalenie przez zobowiązany podmiot wysokości opłaty za prawo przyznane decyzją o pozwoleniu. W przeciwnym razie uprawniony podmiot nie jest zwolniony z opłaty rocznej w pełnej wysokości.

Sąd I instancji wskazał, że z akt administracyjnych, a także z prezentowanego stanowiska skarżącej Spółki nie wynika, aby zwracała się do organu o wydanie takiego zaświadczenia. Sąd I instancji nie podzielił więc argumentacji skarżącej, iż nie dysponuje ona wiedzą ani możliwościami ustalenia okoliczności, czy ktoś inny dysponuje takim uprawnieniem do tego kanału.

Zdaniem Sądu I instancji, wielkość opłat oraz czas ich uiszczenia zostały określone w przepisach prawnych, które nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Wniosku tego nie zmienia treść § 4 ust. 1 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 2013r. w sprawie rocznych opłat za prawo dysponowania częstotliwością (Dz. U. z 2013r. poz. 1586 ze zm.), Zdaniem Sądu nowe rozporządzenie zostało wydane w nowych, zmienionych warunkach rynkowych, które to warunki zostały dostrzeżone przez ustawodawcę i wskazane w delegacji ustawowej. Nie ma więc podstaw do porównywania omawianych regulacji i wyciągania jednego wniosku o potrzebie opłaty w wysokości 50% opłaty rocznej na tych samych warunkach.

Sąd I instancji podniósł również, że przepisy rozporządzenia z dnia 8 lutego 2005r. wskazywały termin płatności opłat rocznych. Natomiast ustawa Prawo telekomunikacyjne w odesłaniu do stosowania rozdziału 5, działu III Ordynacji podatkowej uregulowała bieg i wielkość odsetek ustawowych liczonych jak dla zaległości podatkowych. W ocenie Sądu, ich wskazanie i wyliczenie podane wraz z kwotą główną w tytule wykonawczym skierowanym do przedmiotowego postępowania egzekucyjnego było prawidłowe. Zarzut nieistnienia zobowiązania jest więc nieuzasadniony. Nieuprawnione jest też, w opinii Sądu I instancji, twierdzenie skarżącej, że egzekwowany obowiązek jest niezgodny z treścią decyzji o przyznanym pozwoleniu radiowym. Decyzja ta nie określała bowiem warunków dotyczących opłaty rocznej za przyznane prawo do wykorzystania częstotliwości radiowej.

Za nieuzasadnione uznał Sąd zarzuty naruszenia zasad postępowania z art. 6, 7, 8 i 11 k.p.a. w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Zdaniem Sądu ustalenia organu były prawidłowe.

"A". Sp. z o.o. w W. wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

  1. 1. § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 lutego 2005 roku w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (Dz.U. Nr 24, poz. 196 z późn. zm.) przez błędną jego wykładnię polegającą na tym, iż określone na podstawie tego przepisu warunki wykorzystywania częstotliwości znajdujące się w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 roku nie mają wpływu na wysokość opłaty jaką skarżąca obowiązana była uiszczać z tego tytułu,
  2. 2. § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 lutego 2005 roku w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (Dz.U. Nr 24, poz. 196 z późn. zm.) przez błędną jego wykładnię, to jest mylnym zrozumieniu treści tego przepisu polegającym na uznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż w sytuacji, w której skarżąca legitymująca się decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 roku przyznającą jej prawo do dysponowania częstotliwością na zasadach współużytkowania obowiązana jest płacić z tego tytułu opłatę w pełnej wysokości, a nie w wysokości 50% opłaty podstawowej,
  3. 3. przepisów przywołanych powyżej w punkcie 1 i 2 jako podstaw niniejszej skargi kasacyjnej skutkuje naruszeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 33 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.) przez błędne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż zarzuty zgłoszone przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym są bezzasadne, chociaż ustalony w sprawie stan faktyczny jednoznacznie wskazywał, iż objęta tytułem wykonawczym należność nie istniała w określonej w tytule wykonawczym wysokości (art. 33 pkt 1), a egzekwowany obowiązek był niezgodny z treścią decyzji o przyznanym pozwoleniu radiowym (egzekucją objęte były należności w wysokości 100%, a z decyzji - Pozwolenia - wynikało, iż należna opłata wynosi 50 % należności podstawowej) - art. 33 pkt 3. Powyższe oznacza, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny wadliwie uznał, iż ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie zawartej we wskazanej powyżej normie określającej podstawy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o uchylenie wyroku i rozpoznanie sprawy, oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zwrócono uwagę, że podmiot, który posiada pozwolenie radiowe ma obowiązek sam ustalić wysokość należnych opłat, ale na podstawie decyzji i warunków w niej ustanowionych i zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 8 lutego 2005 r. Decyzja (pozwolenie radiowe) nie określa wysokości należnych opłat, ale określa warunki stanowiące podstawy do ich samodzielnego ustalenia przez podmiot korzystający z pozwolenia - na co nie zwrócił uwagi Sąd I instancji, który mylnie zrozumiał treść powołanych wyżej przepisów i uznał, że w przypadku wydania pozwolenia na wykorzystanie częstotliwości radiowych z zaznaczeniem, że będzie to kanał radiowy współużytkowany, nie powstaje jeszcze uprawnienie do opłaty w wysokości 50% opłaty rocznej.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie, niezrozumiałe i nie mające żadnego oparcia w przepisach są twierdzenia Sądu I instancji, że dopiero wskazanie podmiotów, bądź wskazanie samej liczby podmiotów, którym zostało przyznane stosowne uprawnienie do kanału radiowego na tym samym obszarze dawało skarżącej kasacyjnie podstawę do skorzystania z uprawnienia do uiszczania opłaty rocznej w wysokości 50% opłaty podstawowej. Z żadnego bowiem z mających w sprawie zastosowanie przepisów nie wynika obowiązek strony do ustalania podmiotów współużytkujących dany kanał i okresów tego współużytkowania.

Skarżąca kasacyjnie zarzuciła też, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż ustalony stan faktyczny odpowiada hipotezie art. 33 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a przecież prawidłowa wykładnia przepisów rozporządzenia z dnia 8 lutego 2005r. musi prowadzić do wniosku, iż obowiązek egzekucyjny nie istniał w określonej w tytule wykonawczym wysokości, a określenie w tytule wykonawczym, że skarżąca kasacyjnie zobowiązana jest uiszczać opłatę w wysokości 100% - do tego sprowadza się ustalenie kwot objętych egzekucją – jest określeniem egzekwowanego obowiązku niezgodnie z decyzją.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016r., poz. 718, cyt. dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być:

  1. 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
  2. 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że jest ona uzasadniona i z tego powodu została przez Sąd uwzględniona.

Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów uznał, że postanowienie to jest zgodne z prawem, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że uwzględniając okoliczności stanu faktycznego sprawy, kontrolowane orzeczenie mogło być uznane za prawidłowe z tego powodu, że pozwolenie radiowe nie określa wysokości należnej opłaty rocznej, a podmiot który uzyskał to pozwolenie ma obowiązek dokonania samoobliczenia należnej opłaty w prawidłowej wysokości, biorąc pod uwagę stan faktyczny danej sprawy. Skoro zaś w tej sprawie, pomimo wskazania w warunkach udzielonego pozwolenia radiowego, że jest on współużytkownikiem częstotliwości, do takiego współużytkowania nie doszło, gdyż żaden inny podmiot nie uzyskał decyzji pozwalającej na użytkowanie tej samej częstotliwości, to wysokość należnej opłaty rocznej wynosić powinna 100% tej opłaty.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty kasacyjne podważają skutecznie zgodność z prawem powyższego poglądu zawartego w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji.

Uwzględniając istotę sporu prawnego między stronami, w pierwszej kolejności należy się odnieść do oceny zasadności zarzutu błędnej wykładni § 2 ust. 1 oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 lutego 2005 r. w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (Dz. U. nr 24, poz. 196 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem). Zarzut ten winien być rozpoznany przy uwzględnieniu treści przepisu ustawy stanowiącego podstawę do wydania powyższych przepisów rozporządzenia tj. art. 185 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. nr 171, poz. 1800 ze zm., zwanej dalej u.pr.telek.), do którego odwołuje się skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i co - zgodnie z uchwałą pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 - Naczelny Sąd Administracyjny ma obowiązek uwzględnić, rekonstruując postawiony w skardze kasacyjnej zarzut,.

Zgodnie z art. 185 ust. 1 u.pr.telek. podmiot, który uzyskał prawo do dysponowania częstotliwością w rezerwacji częstotliwości, uiszcza roczne opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością, zgodnie zaś z art. 185 ust. 3 tej ustawy, podmiot nieposiadający rezerwacji częstotliwości, który uzyskał prawo do wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu, uiszcza roczną opłatę, o której mowa w ust.

1. Na podstawie art. 185 ust. 11 u.pr.telek. (w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania obowiązku uiszczenia opłaty), Rada Ministrów zobowiązana została do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat, o których mowa w ust. 1, oraz terminów i sposobu ich uiszczania, mając na uwadze warunki wykorzystywania częstotliwości oraz koszty prowadzenia gospodarki częstotliwościami, a także potrzebę zagwarantowania optymalnego i efektywnego wykorzystania zasobów częstotliwości.

Z § 2 ust. 1 wydanego na podstawie przytoczonego upoważnienia ustawowego rozporządzenia, obowiązującego w dniu powstania obowiązku uiszczenia opłaty wynika, że do ustalenia wysokości opłaty w poszczególnych służbach radiokomunikacyjnych przyjmuje się warunki wykorzystywania częstotliwości oraz dane dotyczące lokalizacji stacji nadawczych lub nadawczo - odbiorczych lub dane dotyczące obszaru, na którym mogą być wykorzystywane częstotliwości, określone w decyzji przyznającej prawo do dysponowania częstotliwością lub jej wykorzystywania. Z kolei z § 4 tego rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania obowiązku uiszczenia opłaty wynika, że w przypadku dysponowania kanałem radiowym na tym samym obszarze przez więcej niż jeden podmiot posiadający prawo do dysponowania częstotliwością lub jej wykorzystywania, każdy z tych podmiotów wnosi opłatę w wysokości 50 % opłaty.

Przytoczone przepisy nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że obowiązek uiszczania opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (wykorzystywania częstotliwości) wynika wprost z ustawy. Obowiązek uiszczania opłat rocznych powstaje z tytułu uzyskania prawa do dysponowania częstotliwością lub wykorzystywania częstotliwości (art. 185 ust. 1 i ust. 3 u.pr.telek.). Obowiązek uiszczenia tej opłaty następuje zatem z mocy prawa, wraz z zaistnieniem stanu faktycznego objętego hipotezą normy prawnej dekodowanej z przywołanych przepisów, tj. wraz z uzyskaniem prawa do dysponowania częstotliwością lub wykorzystywania częstotliwości. Do ustalenia tej opłaty w prawidłowej wysokości, na zasadzie samoobliczenia, zobowiązany jest podmiot uprawniony z decyzji przyznającej prawo do dysponowania częstotliwością (wykorzystywania częstotliwości) i nie wymaga to wydania rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej ustalającej wysokość należnej opłaty ani określenia w tej formie elementów kalkulacyjnych opłaty rocznej. Prawidłowe jest zatem stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie, wyrażone w zaskarżonym wyroku.

Równocześnie za trafny należy uznać przyjęty przez Sąd I instancji pogląd, że pozwolenie radiowe określa warunki stanowiące podstawę ustalania wysokości należnej opłaty rocznej przez podmiot korzystający z tego zezwolenia.

Prawidłowość tego poglądu, na co nie zwrócił uwagi Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, potwierdza treść cyt. powyżej § 2 ust. 1 rozporządzenia, w którym wyraźnie przewidziano, że do ustalenia wysokości opłaty przyjmuje się warunki wykorzystywania częstotliwości, określone w decyzji przyznającej prawo do dysponowania częstotliwością lub jej wykorzystywania. W konsekwencji, wbrew stanowisku Sądu I instancji, za wiążące w sensie prawnym źródło, w oparciu o które należy rekonstruować elementy kształtujące wysokość należnej opłaty rocznej, uznać należy adresowaną do strony decyzję pozwolenie radiowe, w której ustalone zostały przez organ warunki wykorzystywania częstotliwości. Dokonując samoobliczenia należnej opłaty rocznej w prawidłowej wysokości, adresat tej decyzji uwzględnić zatem winien ustalone indywidualnie dla danego podmiotu warunki korzystania z prawa do dysponowania częstotliwością (wykorzystywania częstotliwości).

W rozpoznawanej sprawie zatem Spółka jako podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty rocznej, winna była obliczyć jej wysokość z uwzględnieniem warunków wykorzystywania częstotliwości, wynikających z adresowanej do niej decyzji zawierającej pozwolenie radiowe.

Pozwolenie radiowe nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., udzielające Spółce "A" sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia radiowego na używanie radiowych urządzeń nadawczych lub nadawczo-odbiorczych pracujących w służbie radiokomunikacyjnej ruchomej lądowej typu dyspozytorskiego, przewiduje, że warunki wykorzystywania częstotliwości oraz rodzaj i cechy identyfikacyjne urządzeń radiowych określone zostały w załączniku do niniejszego pozwolenia, stanowiącym jego integralną część. Załącznik określa "Warunki wykorzystywania częstotliwości", wskazując w punkcie 1 w rubryce nr 6 dotyczącej użytkowania kanału: "współużytkowanie". Treść udzielonego pozwolenia radiowego uprawniała zatem Spółkę do wykorzystywania kanału częstotliwości na zasadzie współużytkowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taki sposób skonstruowania warunków wykorzystywania częstotliwości, który – zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia musi być uwzględniony przy obliczaniu wysokości opłaty rocznej - oznacza spełnienie przewidzianej w § 4 rozporządzenia przesłanki obniżenia wysokości tej opłaty do 50 % opłaty. Zachodzi tu bowiem przypadek "dysponowania kanałem radiowym na tym samym obszarze przez więcej niż jeden podmiot posiadający prawo do dysponowania częstotliwością lub jej wykorzystywania". Przewidziane w decyzji współużytkowanie oznacza, że Spółka nie miała wyłączności wykorzystywania przydzielonej jej częstotliwości, lecz była jedynie współużytkownikiem tej częstotliwości, a zatem miała obowiązek dzielenia jej z innym podmiotem lub podmiotami, jako dysponentami tej częstotliwości.

Nieprawidłowo zatem uznał Sąd I instancji, że Spółka winna ponosić opłaty w pełnej wysokości, gdyż pomimo treści pozwolenia radiowego o współużytkowaniu częstotliwości radiowej, do tego współużytkowania faktycznie nie doszło, bo żaden inny podmiot w tym czasie nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie tego samego kanału. Trafnie zarzucono w skardze kasacyjnej, że Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej wykładni § 2 ust. 1 oraz § 4 rozporządzenia przyjmując, że decydujące znaczenie dla ustalenia wysokości opłaty za prawo do wykorzystywania częstotliwości ma to, czy uprawniony podmiot faktycznie dysponował kanałem radiowym samodzielnie, czy wraz z innym współużytkownikiem, a nie treść pozwolenia radiowego.

W świetle przytoczonej powyżej regulacji prawnej, nie może być uznany za zasadny pogląd, że to rzeczywiste warunki korzystania z prawa do dysponowania częstotliwością (wykorzystywania częstotliwości) mają decydujące znaczenie z punktu widzenia kształtowania prawidłowej wysokości należnej opłaty rocznej. Skoro bowiem w warunkach wykorzystywania częstotliwości wskazano na współużytkowanie, to stanowi ono przesłankę przesądzającą o wysokości opłaty niezależnie od tego, czy w danym momencie jakiś inny podmiot faktycznie korzystał z tej samej częstotliwości. Sama potencjalna możliwość takiego współkorzystania jest wystarczająca dla obliczenia opłaty w obniżonej wysokości. Skoro przyjęta została konstrukcja samoobliczenia wysokości opłaty przez stronę, nie może to oznaczać nałożonego na tę stronę obowiązku ustalania, czy w rzeczywistości jakiś inny podmiot w danym czasie korzysta lub korzystał z tej samej częstotliwości, na przykład poprzez konieczność zwracania się do organu o wydanie stosowanego zaświadczenia w tym zakresie.

Nie można zaakceptować poglądu Sądu I instancji o istnieniu takiego obowiązku strony, skoro nie wynika on wyraźnie z ustawy i dla jego wprowadzenia ustawa nie daje wystarczających podstaw prawnych. Podkreślenia wymaga, że w przytoczonych przepisach taki obowiązek nie został sformułowany w sposób wyraźny i nie można też uznać, że przepisy te stanowiły podstawę dla przyjęcia zasadności tezy o istnieniu takiego obowiązku. Dlatego też uznać należy, że zastosowana przez Sąd I instancji wykładnia zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego nie była prawidłowa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza treści pozwolenia radiowego z dnia [...] grudnia 2004r. nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że ustala ono jednoznacznie i wiążąco - a nie jedynie hipotetycznie - że Spółka jest współużytkownikiem. W załączonych do tego pozwolenia warunkach wykorzystywania częstotliwości podano bowiem "współużytkowanie" w rubryce dotyczącej użytkowania kanału. W decyzji tej nie wskazano jedynie na możliwość wystąpienia współużytkowania, lecz w sposób wiążący przesądzono o statusie Spółki jako współużytkownika wykorzystywanego kanału częstotliwości, bez żadnych dodatkowych zastrzeżeń czy warunków.

Nie jest też uzasadniona argumentacja Sądu I instancji odwołująca się do nowego brzmienia § 4 ust. 1 przyjętego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 2013 r. w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (Dz. U. z 2013r., poz. 1586). Treść tego przepisu w aktualnym brzmieniu przewiduje, że "Podmiot posiadający prawo do dysponowania częstotliwością lub wykorzystywania częstotliwości na zasadach współkorzystania z innym podmiotem wnosi opłatę w wysokości 50% opłaty rocznej, jaką byłby obowiązany wnosić za prawo do dysponowania częstotliwością lub wykorzystywania częstotliwości bez obowiązku współkorzystania z innym podmiotem.".

Należy uznać, że w nowym rozporządzeniu ustawodawca doprecyzował treść przepisu poprzedniego rozporządzenia, która mogła budzić wątpliwości w praktyce. Spór zaś powstały w rozpoznawanej sprawie dowodzi, że poprzednia treść tego przepisu rzeczywiście mogła takie wątpliwości powodować. Zmodyfikowana treść przepisu nowego rozporządzenia nie oznacza jednak, że w poprzednio obowiązującym Rozporządzeniu obliczanie wysokości opłaty wymagało ustalenia stanu faktycznego co do tego, czy dany podmiot faktycznie "współkorzystał" z danej częstotliwości, tj. czy inny podmiot faktycznie korzystał w tym samym czasie z tej samej częstotliwości.

Należy też uznać, że niekonsekwentne jest stanowisko organu zaprezentowane na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym co do tego, że ustalając wysokość opłat należy brać pod uwagę stan faktyczny dotyczący współużytkowania częstotliwości, a nie stan prawny. Z jednej strony bowiem organ uważa, że dla ustalenia opłaty rocznej winno się uwzględniać nie wynikający z decyzji status Spółki jako współużytkownika częstotliwości, lecz należy badać, czy faktycznie była ona współużytkownikiem, a więc czy inny podmiot w tym samym czasie korzystał z tej samej częstotliwości. Z drugiej jednak strony organ stoi na stanowisku, że w przypadku, gdyby faktycznie okazało się, że obok podmiotu uprawnionego do korzystania z częstotliwości na zasadzie wyłączności, w tym samym czasie korzystał z tej częstotliwości inny podmiot, to wówczas nie byłby istotny stan faktyczny, lecz prawny, czyli to, że dany podmiot miał wyłączność na korzystanie z częstotliwości. Brak zatem organowi konsekwencji w przyjęciu stanowiska co do tego, czy przesądzający dla wysokości opłaty winien być stan faktyczny czy stan prawny dotyczący współkorzystania z częstotliwości.

Uwzględniając powyższe argumenty uznać należy, Sąd I instancji miał usprawiedliwione podstawy, aby podważyć zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego z punktu widzenia prawidłowości określenia egzekwowanego obowiązku, to jest niezgodnie z decyzją o pozwoleniu radiowym, lecz tego nie zrobił. Nieuzasadniony jest wprawdzie zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 24, poz. 151 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), gdyż niniejsza egzekucja dotyczyła obowiązku wynikającego bezpośrednio w przepisu prawa, a decyzja pozwolenie radiowe określała jedynie warunki stanowiące podstawę ustalania wysokości należnej opłaty rocznej przez podmiot korzystający z tego zezwolenia, co wynika z treści cyt. powyżej § 2 ust. 1 rozporządzenia. Za uzasadniony uznać jednak należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Przepis art. 27 § 1 u.p.e.a. określa elementy, które powinien zawierać każdy tytuł wykonawczy, wymieniając między innymi wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Jeżeli egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku oznacza powołanie tej decyzji w tytule wykonawczym. Jeżeli natomiast, tak jak to jest w tej sprawie, podstawą egzekucji jest przepis prawa, z którego wprost wynikają określone obowiązki, konieczne jest podanie tego aktu prawnego. Podstawę prawną obowiązku ujętego w tytule wykonawczym wystawionym w rozpatrywanej sprawie, stanowią przepisy prawa materialnego tj. ustawy Prawo telekomunikacyjne, z których wprost wynika określony obowiązek do ponoszenia opłat rocznych.

W związku z powyższym, w rozpatrywanej sprawie w pełni zasadnie przyjęto, że wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku nastąpiło przez odwołanie się do przepisów prawa, które nakładają obowiązek uiszczania opłat rocznych za prawo do dysponowania częstotliwościami radiowymi (wykorzystywania częstotliwości radiowych), a pozwolenie radiowe nie stanowiło podstawy takiego obowiązku, lecz było orzeczeniem, które konkretyzowało zakres tego obowiązku, stanowiąc podstawę do obliczenia wysokości ciążącej na stronie opłaty, skoro korzystała ona z danych częstotliwości radiowych na określonych w tym pozwoleniu warunkach "współkorzystania". Zasadnie skarżąca kasacyjnie Spółka zarzuciła w tej sprawie nieistnienie obowiązku, powołując go jako podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Takie działanie Spółki było zgodne z art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a., który przewiduje, że podstawą zarzutu może być między innymi nieistnienie egzekwowanego obowiązku.

Nieprawidłowa wykładnia przywołanych przepisów prawa skutkowała nieprawidłowym stanowiskiem Sądu I instancji, że kontrolowane przez ten Sąd postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 8 listopada 2013 r. były zgodne z prawem.

Mając powyższe na uwadze, sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego uznać należało za usprawiedliwione. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny, uznając istotę sprawy za dostatecznie wyjaśnioną, uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 8 listopada 2013r., działając na podstawie art. 188 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 203 pkt 1 i w związku z art. 200 p.p.s.a.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.