Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. postanowieniem z dnia 29 września 2008 r., sygn. akt I SA/Op 247/08 odrzucił skargę R. C. na decyzję Dyrektora O. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący R. C. działając za pośrednictwem pełnomocnika adwokata M. P. w dniu [...] lipca 2008 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. skargę na ww. decyzję, którą utrzymana została w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O., dotycząca odmowy przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Pełnomocnik skarżącego przelewem bankowym w dniu [...] lipca 2008 r. opłacił skargę wpisem w kwocie 123 zł.
Zdaniem WSA w niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik reprezentujący skarżącego wprawdzie uiścił wpis od skargi, jednakże uczynił to w niewystarczającej wysokości.
WSA stwierdził, że sprawa należy do spraw z zakresu rolnictwa, o których mowa w § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), stąd też podlegała opłacie wpisem stałym w wysokości 200 zł.
Sąd podzielił pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w sprawie o sygn. akt II GZ 61/08, że decydujące znaczenie czy w danej sprawie należny jest wpis stały czy stosunkowy mają przepisy art. 230 i 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. Z treści obu tych przepisów wynika, że od skargi pobiera się wpis stosunkowy wtedy, gdy przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. W niniejszej sprawie skarga dotyczyła płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i ma do niej zastosowanie przepis § 2 ust. 3 pkt 6 cytowanego rozporządzenia.
Zatem w sytuacji, gdy profesjonalny pełnomocnik skarżącego uiścił wpis w wysokości 123 zł to zgodnie z art. 221 p.p.s.a., który stanowi, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej - skargę należało odrzucić.
R. C. wniósł skargę kasacyjną od tego postanowienia domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- - art. 231 p.p.s.a. polegające na uznaniu, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie są należności pieniężne, w związku z czym skarżący powinien uiścić wpis stały zamiast wpisu stosunkowego,
- - § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia polegające na zakwalifikowaniu skargi R. C. do objętej wpisem stałym, w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zaskarżoną decyzją organ odmówił mu przyznania płatności ONW na rok 2007 co zdaniem skarżącego przesądza, że został on pozbawiony należnego wsparcia finansowego. Zatem strata poniesiona z tego tytułu ma wymierną wartość finansową 3.075,22 zł. W tej sytuacji zdaniem skarżącego nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji jakoby przedmiotem niniejszej sprawy nie były należności pieniężne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 219 § 1 p.p.s.a., opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Stosownie zaś do art. 221 powołanej ustawy, pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Wyjątek od zasady wyrażonej w powołanym przepisie stanowił § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów, jednakże wobec faktu, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05, stwierdził niezgodności tego przepisu z art. 221 p.p.s.a., utracił on moc. W tej sytuacji, również wpis stały od skargi wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego powinien być uiszczony bez wezwania sądu.
Zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w pozostałych sprawach należny jest wpis stały.
Należności pieniężne w znaczeniu ścisłym nie stanowią przedmiotu zaskarżenia przed sądem administracyjnym, ponieważ sąd ten o tych należnościach bezpośrednio nie orzeka. Wpis stosunkowy zależy więc od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i określony jest procentowo, co szczegółowo reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie podnosząc naruszenie art. 231 p.p.s.a. zarzuciła, iż Sąd I instancji błędnie uznał istnienie w konkretnej sprawie wymogu uiszczenia wpisu stałego, co było przyczyną odrzucenia skargi bez wzywania do uiszczenia wpisu, w sytuacji gdy skargę wniósł pełnomocnik zawodowy. Skarżący twierdzi, że od wniesionej do sądu administracyjnego skargi obowiązany był do uiścić wpis stosunkowy, ponieważ decyzja administracyjna objętą skargą dotyczyła - jego zdaniem - należności pieniężnej odpowiadającej kwocie płatności bezpośrednich, których przyznania odmówiły jej organy administracji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe stanowisko skarżącego nie jest trafne.
Przede wszystkim ustalenie jaki wpis z dwu kategorii wpisów ujętych w art. 231 p.p.s.a. (tj. stosunkowy, czy stały) obowiązywał w danej sprawie wymaga uwzględnienia rodzaju sprawy administracyjnej i charakteru aktu kończącego postępowanie administracyjne. Jak podkreślono w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2008 r. (sygn. akt I GSK 2039/06), na etapie wnoszenia skargi i nadaniu jej biegu chodzi o ustalenie, czy zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcie co do istnienia (wysokości) określonej należności pieniężnej i czy to rozstrzygnięcie jest do sądu zaskarżone.
Ponadto, zwrócono uwagę, że ze względu na istotę wpisu sądowego, którego uiszczenie jest warunkiem nadania skardze biegu, w przepisach dotyczących tego wpisu (art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a.) chodzi o wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest w skardze kwestionowane wprost lub z treści tej skargi wynika, albo co wynika z istoty, charakteru i okoliczności sprawy. Konieczna jest zatem analiza uregulowań prawnych dotyczących konkretnego typu sprawy administracyjnej. Z nich bowiem wynikać będzie w szczególności - czy przedmiotem zaskarżenia przed sądem administracyjnym mogły stać się należności pieniężne w rozumieniu przepisu art. 231 p.p.s.a.
Akt, którego dotyczyła złożona w niniejszej sprawie skarga wydany został w ramach uregulowań zawartych w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) oraz rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448). Uregulowania zawarte w powyższych aktach prawnych mają złożony charakter i specyficznie ujmują formy zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznawania płatności.
Pomijając kwestię ewentualnych rozstrzygnięć, które mogą podjąć organy administracji w postępowaniu o przyznanie płatności ONW stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zapadła decyzja o odmowie udzielenia wsparcia finansowego na podstawie § 2 cyt. rozporządzenia co świadczy, iż rozstrzygnięto negatywnie w zakresie niespełnienia przez skarżącego warunków formalnych do przyznania mu pomocy w ramach uregulowań zawartych w cyt. rozporządzeniu. Meritum tej decyzji sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, że osoba występująca z wnioskiem nie otrzyma wsparcia w ramach systemu przewidzianego przez ustawodawcę i stwierdzić należy, iż jest istotą wskazanego aktu. Omawiana decyzja nie może być zatem traktowana jako obejmująca skonkretyzowane należności pieniężne.
Skoro zaskarżona decyzja nie dotyczy wprost wysokości kwoty płatności przyznawanej po spełnieniu przez skarżącego warunków formalnych, to w tej sytuacji skarga na tę decyzję, podlegała wpisowi stałemu, zgodnie § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze oraz fakt uiszczenia wpisu od skargi przez pełnomocnika strony (adwokata) w niewystarczającej wysokości Sąd I instancji prawidłowo, w myśl przepisu art. 221 p.p.s.a. odrzucił skargę.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.